Plac Wogez, charakterystyczny plac w modnej Dzielnicy Marais w Paryżu

Plac Wogezów to klejnot Marais, które i tak nie brakuje mu uroku!

To także najstarszy plac Paryża, zaraz po placu Delfina (w pobliżu Mostu Nowego). Rozpoczęty w 1605 roku (ukończony dwa lata po zamordowaniu Henryka IV w 1612 roku z okazji zaręczyn jego syna Ludwika XIII i Anny Austriaczki), jest on odpowiednikiem placu Książęcego w Charleville-Mézières, zbudowanego w 1606 roku.

Wskazówka, która jest na wagę złota:
Ta strona oferuje całkowicie darmowy „Organizator pobytu w Paryżu”, który pozwoli Ci zobaczyć jak najwięcej w jak najkrótszym czasie, bez zbędnego komplikowania sobie życia.
1/ Wpisujesz swoje „ogólne” preferencje (muzea, kościoły, zabytki, parki itp.),
2/ organizator proponuje Ci zestaw odpowiednich kart (informacji),
3/ klikasz na to, co chcesz zwiedzić,
4/ organizator przygotowuje dla Ciebie plan każdego dnia pobytu,
5/ z opcjonalnym uwzględnieniem optymalizacji trasy zwiedzania – jeśli sobie tego życzysz – aby uniknąć męczących i czasochłonnych przemieszczeń.
Wszystko to w 5 kliknięciach i zaledwie 3 minutach. I to zupełnie za darmo. Aby z niego skorzystać, kliknij w „Organizator pobytu w Paryżu”.

Pochodzenie: tragiczny wypadek królewski

Istnienie tej budowli zawdzięczamy tragicznemu wypadkowi: 20 czerwca 1559 roku, podczas turnieju zorganizowanego z okazji ślubu jego córki (Elżbiety) z Filipem II Hiszpańskim, król Henryk II został ciężko ranny od odłamka lancy wbitego w głowę. Zmarł w męczarniach w hotelu des Tournelles (obecna lokalizacja na północ od placu Wogezów) 10 lipca 1559 roku.

Jego wdowa, Katarzyna Medycejska, porzuciła tę królewską rezydencję, która została przekształcona w skład prochu, a następnie sprzedana, by sfinansować budowę pałacu w stylu włoskim – Tuilerii.

Porażkowy początek: manufaktura jedwabiu

W sierpniu 1603 roku Henryk IV postanowił wykorzystać część pozostałych budynków na potrzeby manufaktury nici jedwabnych, złotych i srebrnych, która mimo zatrudnienia dwustu włoskich robotników, upadła.

Ostateczna donacja prowadząca do obecnego wyglądu

4 marca 1604 roku Henryk IV podpisał edykt przekazujący parcelę o powierzchni 6000 sążni szlachcie, aby wzniosła tam pawilony, pod warunkiem przestrzegania planu autorstwa architektów Androuet II du Cerceau oraz Claude’a Chastillona, a także stosowania określonych materiałów i wymiarów.

Rewolucja jedynie kilkakrotnie zmieniała jej nazwę

Podczas Rewolucji Francuskiej plac Wogezy był kolejno przemianowywany na „plac Federatów”, „plac Parku Artyleryjskiego”, „plac Produkcji Broni” oraz „plac Niepodzielności”. W 1800 roku odzyskał swoją obecną nazwę – plac Wogezy – na cześć departamentu Wogezy, który jako pierwszy uregulował podatki podczas rewolucji.

Układ placu Wogezy

Plac Wogez to niemal doskonały kwadrat (127 metrów na 140), otoczony dwukondygnacyjnymi budynkami z czerwonej cegły, urozmaiconymi biało-kamiennymi narożnymi łańcuchami oraz stromymi, niebieskimi dachami z łupku, z oknami o drobnych szybach, tworzącymi zespół o wielkiej jednolitości architektonicznej. Królewski edykt z XVII wieku nakazywał doskonałą harmonię w kompozycji budynków oraz jednakową wysokość, z wyjątkiem pawilonu królewskiego położonego w centrum strony południowej (najwyższego ze wszystkich) oraz pawilonu królowej, który znajduje się naprzeciwko, po stronie północnej, celowo wyższych. Obecne pawilony, szerokie na cztery przęsła, składają się z parteru z arkadami, dwóch kondygnacji kwadratowych oraz dwóch pięter poddasza.

Centrum Placu Wogez zajmuje dziś skwer Ludwika XIII, obsadzony rzędami drzew, urozmaicony czterema fontannami wśród trawników oraz konnym posągiem Ludwika XIII. Ten pomnik, dzieło Charles’a Dupaty’ego, ukończony przez Jean-Pierre’a Cortota, został ustawiony w 1825 roku. Pierwszy posąg, pochodzący z 1639 roku, został zniszczony podczas Rewolucji.

Skwer Ludwika XIII jest także miejscem wytchnienia dla zmęczonych spacerowiczów szukających spokojnego zakątka w sercu miasta.

Olbrzymi chór dla Placu Wogez

W latach 30. XIX wieku Charles Sellier, dyrektor chóru Cecylian, wpadł na pomysł zebrania wszystkich paryskich chórów, aby złożyć miastu niezwykłą serenadę. Pięćset śpiewaków odpowiedziało na jego apel i zebrało się na Place Royale. Olbrzymi koncert odniósł ogromny sukces, a orfeonici pożegnali oszołomioną publiczność wśród owacji i gromkich braw.

Plac Wogezów: adres dla zamożnych

Wielu wybitnych osobistości mieszkało na placu Wogezów: Georges Simenon, Colette, Victor Hugo, Annie Girardot i wielu innych. Do dziś na placu rezydują lub niedawno mieszkali tu znani ludzie, m.in. Dominique Strauss-Kahn wraz z byłą żoną Anne Sinclair oraz Jack Lang.

Lista hoteli po stronie nieparzystej placu Wogezów

Nr 1: Pawilon Króla
Pawilon Króla, zbudowany na koszt korony i ukończony w 1608 roku, nigdy nie był zamieszkany przez monarchy, lecz przez jego dozorcę. Od 1666 roku był wynajmowany, a w 1799 roku sprzedany jako dobro narodowe. Na pierwszym piętrze pawilonu przebiega ulica Rue de Birague.

N°1 bis: Pałac Coulanges
Pałac miejski zbudowany w 1606 roku dla Filipa de Coulanges i jego żony Marii de Bèze. Ich wnuczka, Maria Rabutin-Chantal, przyszła markiza de Sévigné, urodziła się tam 5 lutego 1626 roku. Malarz postimpresjonistyczny Georges Dufrénoy (1870–1943) mieszkał tam od 1871 do 1914 roku, zanim przeprowadził się pod numer 23 na tym samym placu.

N°3: Pałac Montmorin
Pałac miejski należący do Simona Le Grasa de Vaubercey, sekretarza rozkazów Anny Austriaczki. Przed 1904 rokiem mieściła się tam biblioteka Union centrale des Arts décoratifs. Aktor Jean-Claude Brialy mieszkał tam do 1984 roku.

N°5: Pałac de la Salle
Pałac należący do rodziny Caillebot de La Salle. W 1631 roku zatrzymały się tam dwie wpływowe kobiety z otoczenia Marii Medycejskiej: Anne Donie (Madonte) i Madeleine de Souvré (Stéphanie). Jules Cousin, któremu zawdzięczamy muzeum Carnavalet oraz bibliotekę historyczną miasta Paryża, zmarł tam w 1899 roku.

N°7: Pałac Sully
Plac Bastylii – Pałac Sully

Ogród pałacu Sully sąsiaduje z placem Wogezów.
Pałac został zbudowany w 1611 roku przez wdowę po mistrzu prośb Huaut de Montmagny i nosi nazwę Hôtel de Sully. Był połączony z wielkim pałacem przy ulicy rue Saint-Antoine pod numerem 62. W 1634 roku pałac stał się własnością Sully’ego, który nadał mu swoją nazwę.

N°9: Pałac de Chaulnes
Pałac należący do Pierre’a Fougeu-Descuresa, doradcy króla, w którym podczas inauguracji placu Królewskiego zatrzymał się Ludwik XIII. Później należał do księcia de Chaulnes (1676–1744). Tragiczka Rachel mieszkała na drugim piętrze budynku. Fasada od strony placu, galeria, dach, wystrój wielkiego salonu, supraporty i kominek zostały wpisane do rejestru zabytków. Na pierwszym piętrze mieści się obecnie siedziba Akademii Architektury.

N°11: Pałac Pierrard
Ten pałac również należał do Pierre’a Fougeu-Descuresa, który miał w nim najemczynię Marion Delorme w latach 1639–1648. Następnie budynek przeszedł w ręce Jean-Baptiste’a Colberta de Saint-Pouange’a, później jego bratanka Pierre’a Colberta de Villarcef, a następnie Gilberta Colberta, markiza de Chabannais.

N°13: Pałac Dyel des Hameaux
Pałac Antoine’a de Rochebaron (1601–1669) zbudowany około 1630 roku, od 1680 roku należał do księcia Ludwika de Rohan-Chabot i pozostawał w jego rodzinie do sprzedaży w 1764 roku François Prévostowi.

N°15: Pałac Marchand
Pałac zakupiony w 1701 roku przez księcia Ludwika de Rohan-Chabot. Centralny Związek Sztuk Pięknych i Sztuk Użytkowych, założony w 1864 roku, ulokował tu swoją siedzibę wraz z muzeum, biblioteką i salą konferencyjną.

N°17: Pałac de Chabannes
Pałac Nicolasa le Jay, cywilnego porucznika i prezesa dochodzeń. Bossuet był jego najemcą w latach 1678–1682.

Nr 19: Hôtel de Montbrun
Ten budynek został przekazany w 1852 roku Assistance publique – Hôpitaux de Paris. Fasada od strony placu została odnowiona w 1921 roku.

Nr 21: Hôtel du Cardinal de Richelieu
Plac Bastylii – Hôtel de Richelieu
W tym budynku kardynał Richelieu prawdopodobnie nie mieszkał. Został jednak zakupiony w 1610 roku przez Roberta Aubry’ego, który ulokował tam marszałka de Brézé, szwagra kardynała. Marszałek-książę Richelieu, prawnuk kardynała, nabył go w 1659 roku za 167 000 liwrów. Powiększył go, kupując sąsiedni hôtel książęcy de Guise, którego córkę poślubił w 1734 roku. Wielka księżna Toskanii zmarła tam w 1721 roku. Według przekazów Alphonse Daudet mieszkał w jego dziedzińcu w 1877 roku.

Nr 23: Hôtel de Bassompierre
W tym budynku mieszkała Marie Touchet od 1614 roku aż do swojej śmierci w 1638 roku. Jej młodsza córka, Marie-Charlotte de Balzac d’Entragues (siostra Catherine Henriette de Balzac d’Entragues), kupiła go w 1624 roku. Jej syn, Louis II de Bassompierre, biskup Saintes, sprzedał go w 1665 roku Hôtel-Dieu, które następnie wynajęło budynek. W 1734 roku hôtel został połączony z hotelem Richelieu (nr 21, place des Vosges).

N°25: Hôtel de l’Escalopier
Pałac Pierre’a Gobelina du Quesnoy, radcy stanu, który w afekcie miłosnym wobec panny de Tonnay-Charente, przyszłej pani de Montespan, próbował podpalić swoją willę. Następnie wynajął ją rodzinie Maillé-Brézé, a w 1694 roku sprzedał radcy parlamentu Gaspardowi de l’Escalopier.
Lista hoteli położonych przy parzystej stronie placu Wogezów
N°2: Hôtel Genou de Guiberville
Dawna willa Genou de Guiberville.

N°4: Hôtel przy 4 placu Wogezów
W 1605 roku Noël Regnouart, sekretarz królewskiej komnaty i bliski współpracownik Sully’ego, zakupił parcelę o szerokości ośmiu sążni (4 arkady) na Placu Królewskim i wybudował tam dom. Później willa zmieniała właścicieli poprzez sprzedaże lub dziedziczenie.

N°6: Hôtel de Rohan-Guémené
W Hôtel de Rohan-Guémené, na drugim piętrze mieści się apartament o powierzchni 280 m², w którym Victor Hugo mieszkał od 1832 do 1848 roku. Budynek, przekształcony w 1902 roku w muzeum – Dom Victora Hugo – odwiedza średnio 160 tysięcy osób rocznie. Od grudnia 2001 roku wstęp do stałych ekspozycji jest bezpłatny. Zobacz ...

N°8: Hôtel de Fourcy
Dawna willa de Fourcy została wpisana do rejestru zabytków 26 października 1954 roku.

N°10: Hôtel de Châtillon
Dawna willa de Châtillon (nazywana również willą Marie de Lyonne, de Gagny lub de Chatainville) została wpisana do rejestru zabytków 17 lipca 1920 roku.

Nr 12: Hôtel Lafont
Dawna kamienica Lafont (lub Breteuil, Dangeau, Missan, Sainson) została wpisana na listę zabytków 26 października 1954 roku.

Nr 14: Hôtel de Ribault
Plac Bastylii – Plac Wogezów. Strona wschodnia
Za pośrednictwem Thierry’ego Bézecourta, na licencji Wikimedia Commons

Hôtel de Ribault, dawniej zwany również Hôtel de Langres, został wpisany na listę zabytków 26 października 1954 roku.

Rabbi David Feuerwerker, odznaczony medalem wojskowym, wyróżnił się swoim zaangażowaniem w działalność Ruchu Oporu oraz w służbie swojej społeczności, w której mieszkał z rodziną od 1948 do 1966 roku.

Nr 16: Hôtel d’Asfeldt
Dawna kamienica d’Asfeldt została wpisana na listę zabytków 16 sierpnia 1955 roku.

Nr 18: Hôtel de Clermont-Tonnerre
Dawna kamienica Clermont-Tonnerre została wpisana na listę zabytków 26 października 1954 roku.

Nr 20: Hôtel d’Angennes de Rambouillet
Dawna kamienica d’Angennes de Rambouillet została wpisana na listę zabytków 16 sierpnia 1955 roku.

Nr 22: Hôtel Laffemas
Dawna kamienica Laffemas została wpisana na listę zabytków 17 lipca 1920 roku.

Nr 24: Hôtel de Vitry
Dawna kamienica de Vitry (zwana również Hôtel de Guiche, de Boufflers, de Duras lub Lefebvre-d’Ormesson) została wpisana na listę zabytków 17 lipca 1920 roku.

Nr 26: Hôtel de Tresmes
Dawna rezydencja Tresmes (lub hôtel de Gourgues) jest wpisana do rejestru zabytków od 14 listopada 1956 roku.

Nr 28: Hôtel d’Espinoy i Pawilon Królowej
Położony jest naprzeciwko pawilonu Króla. Przejście na pierwszym piętrze łączy Plac Wogezów z ulicą Rue de Béarn.

Plac Wogezów: punkt wyjścia na spacer po Marais

Sklepy otwarte w niedzielę wzbogacają życie tego miejsca. Plac stanowi idealny punkt startowy spaceru po Marais, jednym z najbardziej urokliwych historycznych kwartałów stolicy, ze względu na skarby dziedzictwa, które kryje, oraz niepowtarzalny klimat, który emanuje. Liczne pałace z XVII i XVIII wieku zostały przekształcone w muzea o międzynarodowej sławie: muzeum Picassa w Paryżu, muzeum Carnavalet, dom Victora Hugo… Ulica des Rosiers, serce paryskiej społeczności żydowskiej, warto odwiedzić ze względu na niepowtarzalny klimat, sklepy i restauracje. Nie sposób też zliczyć barów i klubów, które czynią z Marais największą dzielnicę gejowską we Francji.

Po spacerze po Marais kontynuujcie wędrówkę w stronę Bastylii lub wróćcie do Muzeum Pompidou i Ratusza Paryża lub do Muzeum Rzemiosł i Wynalazków.