Kolejka linowa Montmartre, atrakcja, której nie można przegapić
Aktualna kolejka linowa na Montmartre to trzecia od jej uruchomienia w 1900 roku, po modernizacjach z 1935 i 1991 roku. Łączy ulicę „rue Foyatier” na wysokości górnej stacji. Wystarczy skręcić w prawo w ulicę Lamarck, a plac przed Bazyliką Sacré-Cœur znajduje się około 50 metrów dalej. Widok podczas wjazdu kolejką jest wspaniały, ale to z placu rozpościera się najpiękniejsza panorama Paryża.
Pierwsza kolejka linowa Montmartre: atrakcja z 1900 roku
Pierwsza kolejka linowa Montmartre została uruchomiona 12 lub 13 lipca 1900 roku. System, którym wówczas dysponowano, był co najmniej prymitywny, ale funkcjonował przez 35 lat. Składał się z dwóch wagoników unoszących się na dwóch zbiornikach wody o pojemności 5 m³, połączonych liną. Gdy zbiornik „górny” wraz z wagonikiem znajdował się w pozycji górnej, był napełniany wodą. Ten napełniony zbiornik z wagonikiem zjeżdżał grawitacyjnie w dół, pociągając za sobą drugi, pusty zbiornik z wagonikiem, który znajdował się na dole, ale był z nim połączony liną i systemem bloczków. Maszyna parowa zlokalizowana na dolnej stacji uruchamiała pompy, które transportowały wodę do stacji górnej, gdzie zbiorniki były napełniane przy każdym przejeździe. Wagoniki mogły pomieścić czterdziestu ośmiu pasażerów, rozdzielonych na cztery zamknięte przedziały rozmieszczone schodkowo, przy czym dwie platformy skrajne były przeznaczone dla konduktora (hamulcowego). Wagoniki utrzymywane były przez system hamulcowy działający na zębatkę.
1935 – pierwsza renowacja po latach solidnej służby W 1935 roku do obsługi funikularza wprowadzono elektryczność. System „funikulara wodnego” zastąpiono dwiema kabinami napędzanymi prądem. Eksploatacja wznowiona została 2 lutego 1935 roku po ponad trzyletniej przerwie. Napęd obu kabin zapewniał wciągarek z silnikiem elektrycznym o mocy pięćdziesięciu koni mechanicznych, pozwalając kabinom o pojemności pięćdziesięciu osób pokonywać trasę w siedemdziesiąt sekund, co odpowiada prędkości dwóch metrów na sekundę lub 7 km/h.
1991 – druga renowacja po pięćdziesięciu latach eksploatacji Przy przewozie dwóch milionów pasażerów rocznie funikular wymagał całkowitej modernizacji. Od ostatniej renowacji funikular korzysta z technologii windy nachylonej z napędem elektrycznym. Nie jest zatem już funikularem w ścisłym znaczeniu tego słowa. Nie działa bowiem według tradycyjnego, naprzemiennego ruchu funikularów, gdy jedna kabina zjeżdża, a druga wjeżdża. Nowy system pozwala na zwiększoną przepustowość. Maszynownia pozostała w górnej stacji. Składa się z dwóch całkowicie niezależnych wciągarek napędzanych silnikami o mocy 130 kW. Oznacza to, że jedna kabina może wjeżdżać w górę, podczas gdy druga zjeżdża, może też stać w miejscu, a nawet obie kabiny mogą jednocześnie wjeżdżać w górę lub zjeżdżać. Pozwala to na regulację liczby pasażerów. Waga pustej kabiny wynosi sześć ton, a w pełni załadowanej – dziesięć ton. Kabiny wyposażone są w hamulec roboczy, hamulec torowy oraz hamulec awaryjny.
Automatyzacja kolei linowej Eksploatacja jest obecnie w pełni zautomatyzowana: obecność i liczba pasażerów wykrywane są przez system składający się z elektronicznych wag umieszczonych w podłodze kabin oraz radarów w stacjach, służących do pozycjonowania w miejscu zatrzymania. Następnie komputer decyduje o odjeździe kabin, co jest sygnalizowane pasażerom za pomocą wyświetlacza w kabinie. W zależności od natężenia ruchu pasażerów wybierana jest jedna z dwóch możliwych prędkości: 2 lub 3,5 metra na sekundę (7 lub 12 km/h). Drzwi wejściowe otwierają się wyłącznie w obecności kabiny, aby zwiększyć bezpieczeństwo, podobnie jak na linii 14 metra.
Odległość między dolną a górną stacją wynosi 108 m, a różnica wysokości – 36 m.
Pomimo tych wszystkich środków ostrożności, 7 grudnia 2006 roku o godzinie 17:50, podczas testu hamulców przeprowadzanego przez operatora RATP, kabina wagonu kolei linowej uderzyła u podnóża pochylni. Przyczyną było zerwanie się liny napędowej. Przerwanie kursowania kolei spowodowało narastające problemy dla mieszkańców i handlowców z Butte, mimo uruchomienia zastępczych autobusów. Normalne funkcjonowanie zostało przywrócone w czerwcu 2007 roku, a ostatecznie w sierpniu 2008 roku.
Kolej linowa, czyli jak zdobyć wzgórze Montmartre w stylu kulturowym
Kolej linowa to nieodłączny element Paryża. Znany jest wielu turystom odwiedzającym stolicę i pojawia się w licznych filmach oraz serialach związanych z Montmartre. Jednym z najbardziej znanych jest film *Ripoux contre ripoux* z 1990 roku. Ale wiele innych rozgrywa się na Montmartre, a kolej linowa stanowi w nich istotny element: *Les Randonneurs* (1997), *El Tourbini* (2006) oraz *Louise (take 2)* (1998). Na przykład w pierwszym odcinku pilotażowym serialu policyjnego *Capitaine Casta* pościg rozgrywa się na schodach ulicy Foyatier, równolegle do kolei linowej.
De nawet w filmie *Sprawa państwowa* z 2009 roku Michel Fernandez (Thierry Frémont) ucieka, wspinając się po schodach, ścigany przez Norę Chahyd (Rachida Brakni), która tymczasem korzysta z kolei zębatej.
W 1956 roku Melville rozpoczyna swój film *Bob le flambeur* od widoku z lotu ptaka na zjeżdżającą kolej zębatą.
W 2011 roku film animowany *Paryski potwór* z udziałem głosów Vanessy Paradis i -M- również przedstawia ten funikular w scenie akcji podczas jego uroczystego otwarcia. Akcja rozgrywa się podczas wielkiej powodzi Sekwany w 1910 roku – wówczas kolej zębata była już w użyciu od 14 lipca 1900 roku.
Funikular Montmartre pojawia się także na obrazie malarza Jean’a Marchanda (1883–1940), noszącym ten sam tytuł. Obraz eksponowany jest w Musée d’Art moderne de Paris.
Funikular gości także w literaturze, w noweli francuskich autorów powieści kryminalnych Pierre’a Louisa Boileau i Pierre’a Ayrauda, znanych pod pseudonimem Thomas Narcejac. Pod wspólnym szyldem Boileau-Narcejac powieść nosi tytuł *Tajemnica funikularu*, opublikowana w 1971 roku.
Quant à Jacques Charpentreau, dans un poème intitulé *Le funiculaire de Montmartre*, il compare les cabines à deux frères contradictoires – « Quand l’un s’envole dans les airs / L’autre dévale en bas / Et lan lan la ».
Funiculaire de Montmartre pojawia się także w grze komputerowej *Midnight Club II* (2003), a w październiku 2006 roku, na prośbę portalu la Blogothèque dla jego akcji „Concerts à emporter”, piosenkarz Cali wystąpił w jednej z kabin kolejki, wykonując w trakcie jazdy, podczas wjazdu na górę, swoją piosenkę *The End of the World* w czasie 10 minut, pochodzącą z albumu *Menteur*.
Kolejka linowa jest ponadto odwzorowana, wraz z bazyliką Sacré-Cœur, w kilku parkach miniatur: we Francji Miniature w Élancourt (gdzie dodano ją do bazyliki Sacré-Cœur później) oraz w Mini-Europe w Brukseli.
3 inne sposoby na zdobycie wzgórza Montmartre
Funiculaire ma trzech konkurentów, którzy pozwalają wspiąć się lub zejść ze wzgórza Montmartre:
Na piechotę: wejście jest męczące, ale widok na Paryż jest wspaniały – trzeba pokonać 220 schodów!
„Małymi pociągami”: w rzeczywistości są dwa konkurencyjne rozwiązania
Autobusem RATP (który obsługuje wszystkie paryskie linie autobusowe)
Aby dowiedzieć się więcej, kliknij w „Jak wejść na wzgórze Montmartre bez zmęczenia”.