Museum Galliera van de mode op de locatie van de Collectie Galliera
Het Musée Galliera, het mode-museum, een geschiedenis uit de 19e eeuw, waarbij de leidraad de hertogin van Galliera en haar kunstcollecties vormen. Tegenwoordig is het Musée Galliera een van de rijkste ter wereld om de kledingcodes en modegewoontes in Frankrijk over de afgelopen drie eeuwen te tonen.
De hertogin van Galliera, geboren als Marie Brignole-Sale
Marie Brignole-Sale wordt op 5 april 1811 in Genua (Italië) geboren, in een patriciërsfamilie die de stad van de doges talloze senatoren, ambassadeurs en dichters heeft gegeven. Haar verlichte en Europese opvoeding wordt gekenmerkt door de reizen die ze met haar vader maakt tijdens zijn diplomatieke missies. Deze laatste was onder meer ambassadeur van Sardinië in Frankrijk bij koning Lodewijk-Filips. Vanaf dat moment wordt Marie, zo kan men zeggen, opgevoed aan het hof van de Tuilerieën naast de kinderen van Lodewijk-Filips, op wie ze een diepe genegenheid zal blijven koesteren.
Haar huwelijk met de markies de Ferrari
In 1828 trouwt de jonge polyglot met markies Raphaël de Ferrari. Net als zij komt hij uit een machtige en zeer rijke Genuese familie die betrokken was bij de grote Europese werken van die tijd en in de financiën (zoals de transformatie van Parijs door baron Haussmann).
Het echtpaar krijgt drie kinderen: Livia (1828-1829), Andrea (1831-1847) en Philippe (1850-1917). Philippe, de jongste, blinkt uit in zijn studies en ontwikkelt een passie voor postzegels, waardoor hij een van ’s werelds belangrijkste filatelistische verzamelingen bijeenbrengt. Een excentriek man met een diepgeworteld verzet tegen zijn familie.
De hertogin van Galliera
In 1837 verwerft het echtpaar het hertogelijke domein van Galliera, gelegen aan de oevers van de Reno in Emilia (Italië). Paus Gregorius XVI verleent het echtpaar Ferrari in 1838 de titel van hertog. Vanaf dat moment kiest Marie Brignole-Sale, markiezin van Ferrari, er bewust voor om zich uitsluitend hertogin van Galliera te laten noemen, puur uit voorkeur.
In 1852 kopen de hertog en hertogin van Galliera het Hôtel Matignon in Parijs van de hertog van Montpensier, zoon van koning Lodewijk-Filips, die gedwongen is het te verkopen. De familie Orléans verkeert immers aan de rand van de financiële afgrond na de revolutie van 1848.
In haar herenhuis aan de rue de Varenne wordt de hertogin, naar men zegt, omringd door 200 bedienden. Ze maakt er een belangrijk trefpunt van het Parijse leven, of het nu politiek, intellectueel of sociaal is, waar de gebroeders Pereire, de hertog van Morny, de hertog van Broglie en Prosper Mérimée samenkomen.
Altijd gehecht aan haar Italiaanse wortels, koopt ze in 1861 het domein van Lucedio en wordt ze datzelfde jaar door Victor Emanuel II van Savoye verheven tot prins en prinses van Lucedio.
Deze route, die werd verrijkt door verwervingen in Italië en Frankrijk en door een constante verrijking, wordt abrupt onderbroken door de dood van haar echtgenoot Raphaël. Op 22 november 1876 sterft de hertog in Genua (Italië). Philippe, hun enige overlevende zoon, weigert de erfenis van het fortuin en de hertogelijke titel van zijn vader te aanvaarden. De hertogin van Galliera weet dan te bereiken dat de titel wordt overgedragen aan Antoine d’Orléans, haar geliefde zoon.
De filantropische hertogin
Op 65-jarige leeftijd, weduwe sinds 1876 en verstoten door haar zoon, beschikt de hertogin over een kolossaal fortuin van 225 miljoen gouden frank, dat ze aan liefdadigheid besteedt. Zo richt ze bijvoorbeeld het bejaardentehuis Ferrari in Clamart en een weeshuis in Meudon op.
Met een schenking van één miljoen gouden frank draagt ze ook bij aan de oprichting van de École libre des sciences politiques van Émile Boutmy, de toekomstige Sciences Po Paris.
De collectie van de hertogin en het mode-museum Galliera
De kunstcollectie van de hertogin van Galliera, die al sinds 1623 – toen Van Dyck een portret van de familie schilderde – door haar voorouders werd opgebouwd en steeds verder werd verrijkt, is van de meest prestigieuze en gevarieerde aard. Er zijn Vlaamse, Spaanse en Italiaanse schilderijen, Franse meubels uit de 18e eeuw, uurwerken, en producten van de manufacturen van Sèvres en de Gobelins… De grootste namen komen er samen.
De hertogin wilde eveneens haar eigen museum stichten. Voor haar Parijse collectie besloot ze een paleis te laten bouwen dat een museum zou huisvesten op een terrein dat toebehoorde aan haar echtgenoot. Haar plannen waren goed doordacht en formeel vastgelegd, want op 10 april 1878 tekende ze het ontwerp van het museum, vijf dagen voordat ze haar voorstel officieel aan de Préfecture de la Seine voorlegde. Op 11 juli 1878 aanvaardde de gemeenteraad deze schenking met grote dankbaarheid.
Maar al deze plannen vielen in duigen. Verontwaardigd door de debatten die in 1883 waren begonnen over de uitzetting van de prinsen van het Huis van Frankrijk, waartoe ze zich verwant voelde, en door de goedkeuring van de grondwettelijke wet van 14 augustus 1884 die de graaf van Parijs onverkiesbaar maakte voor het presidentschap van de Republiek, besloot de hertogin – die toen een weldoenster van Parijs was – op haar eigen manier te reageren. In haar holografisch testament van 7 oktober 1884 trok ze het legaat van haar rijke collecties aan Frankrijk in en liet ze deze na aan het Palazzo Rosso in Genua. Zo koos ze ervoor Parijs, haar geliefde stad, te onterven, terwijl ze de bouw van het paleis Galliera wel door liet gaan. Bij voltooiing zou het paleis ter beschikking worden gesteld aan de stad Parijs.
Op 77-jarige leeftijd overleed Marie Brignole-Sale, hertogin van Galliera, op 9 december 1888 in Parijs.
Het Palais Galliera: een eclips van meer dan 70 jaar
Meer dan 70 jaar lang herbergde het Palais Galliera diverse tijdelijke tentoonstellingen. Pas in de jaren 1950 ontstond het idee voor een mode-museum, aanvankelijk als een afdeling van het Carnavalsmuseum waarvan het Musée Galliera de la mode in 1977 de opvolger werd. Na verschillende aanpassingen en talrijke werkzaamheden opende het mode-museum Galliera in 2013 zijn deuren in zijn huidige vorm.
Beschrijving van het mode-museum Galliera vandaag
Gebouwd in de 19e eeuw, herbergt het Palais Galliera tegenwoordig het Mode-museum van de Stad Parijs, ook wel ‘Musée Galliera de la mode’ genoemd. De collectie, bestaande uit meer dan 100.000 kledingstukken en accessoires, behoort tot de rijkste ter wereld en toont de modecodes en gewoonten van Frankrijk van de 18e eeuw tot nu. Het museum Galliera organiseert uitsluitend tijdelijke tentoonstellingen, twee tot drie per jaar. De locatie beschikt over een bibliotheek en een documentatiecentrum, die alleen op afspraak toegankelijk zijn.
Collecties
Mode-accessoires
Kostuums
Gravures
Geschiedenis
Fotografie
Textiel
De tuin van het mode-museum Galliera
De tuin of Square Galliera, gelegen achter het museum, werd in de 19e eeuw ontworpen. De ingang bevindt zich aan de avenue du Président-Wilson, tegenover het Palais de Tokyo.