Grób Napoleona I pod Kopułą Inwalidów

Mauzoleum Napoleona I znajduje się pod kopułą Inwalidów, widoczne z całej stolicy. Kilku wielkich francuskich dowódców spoczywa również w tej części kompleksu Inwalidów. Kopułę Inwalidów można uznać za panteon wojskowy Francji.
Dwa kościoły w Hôtel des Invalides
Kompleks Hôtel des Invalides obejmuje między innymi dwa kościoły:

Kościół Saint-Louis-des-Invalides, pierwotnie zbudowany dla żołnierzy i inwalidów wojennych. W 1986 roku został podniesiony do rangi katedry diecezji francuskich sił zbrojnych. Wybudowany w 1676 roku, do 1791 roku pełnił funkcję kościoła parafialnego diecezji paryskiej i od 1679 roku (za panowania Ludwika XIV) był dostępny dla inwalidów wojennych, mieszkańców Hôtel des Invalides. Dzwon wzywał ich do modlitwy: poranne i wieczorne modlitwy, msze oraz obowiązkowe nieszpory w niedziele i święta. Kościół jest użytkowany do dziś.
Kaplica, zbudowana wyłącznie dla potrzeb rodziny królewskiej i nazwana Kopułą Inwalidów, jest obecnie pozbawiona charakteru sakralnego. Jej budowę ukończono w 1708 roku, za panowania Ludwika XIV, czyli 27 lat po położeniu kamienia węgielnego. To tutaj znajduje się obecnie grobowiec Napoleona.

Obydwa budynki sąsiadują ze sobą i bezpośrednio połączone, lecz oddzielone szklanym dachem zbudowanym w 1873 roku.
Specyficzna konstrukcja Kopuły Inwalidów, w której spoczywa grób Napoleona I
Kopuła została odnowiona w latach 1807, 1830, 1839, 1937, a ostatni raz w 1989 roku, co wymagało wówczas 12 kilogramów złota.

Wewnątrz, pod kopułą chroniącą przed deszczem i widoczną z zewnątrz, znajdują się dwie kamienne kopuły, otwarte w środku, wykonane z kamienia ciosowego. Są one ozdobione freskami przedstawiającymi postacie świętych autorstwa Jeana Jouveneta oraz ogromną kompozycją Charles’a de La Fosse ukazującą świętego Ludwika w płaszczu z gronostaja, z herbami królewskimi (lilia) i oddającego swą szpadę Chrystusowi otoczonemu aniołami-muzykami.
Grób Napoleona I
Od 2 kwietnia 1861 roku grób Napoleona I znajduje się w budynku Kopuły. Jego ciało spoczywa w osi pionowej środka kopuły.

Pozostałości Napoleona I, zmarłego w 1821 roku w wieku 51 lat na wyspie Świętej Heleny, zostały tymczasowo złożone w bocznej kaplicy kopuły zwanej „Saint-Jérôme”. Jego powrót do Francji nastąpił 15 grudnia 1840 roku. Wówczas grobowiec Napoleona, zamówiony u Louisa Viscontiego przez króla Ludwika Filipa, nie był jeszcze ukończony, a otwarta krypty jeszcze nie wykopano. Władcy monarchii lipcowej dążyli do zyskania poparcia zwolenników zmarłego cesarza. W tym samym okresie ukończono również Łuk Triumfalny.

Ciało Napoleona, zamknięte w sześciu kolejnych trumnach wewnątrz zewnętrznego sarkofagu, zostało złożone w jego obecnym miejscu dopiero 2 kwietnia 1861 roku. Wówczas władcą był Napoleon III, siostrzeniec Napoleona I. Obecni byli jedynie członkowie rodziny cesarskiej oraz kilku dostojników.

Jest to monumentalny sarkofag z czerwonego kwarcytu fińskiego, czyli „piaskowca metamorficznego”, wydobytego w kamieniołomie w Karelii należącym do cara Mikołaja I. Spoczywa on na cokole z zielonego granitu z Wogezów, a całość umieszczono w otwartej krypcie w kształcie koła, w centrum kaplicy Saint-Louis, pod kopułą (ten sam król kazał wznieść Sainte-Chapelle na wyspie Cité).

Oryginalny nagrobek Napoleona I na Wyspie Świętej Heleny, sprowadzony w 1840 roku z wyspy, znajduje się obecnie w pobliżu „ogrodu w Nîmes”, zielonego skweru przylegającego do kościoła Saint-Louis-des-Invalides.
Inne osobistości spoczywające w kościele pod kopułą 15 grudnia 1940 roku prochy jedynego syna Napoleona, zwanego „Królem Rzymu”, Napoleonem II lub „Orlątkiem”, zostały przeniesione z Wiednia (Austria) i umieszczone w urnie grobowej. Inicjatywa ta została zaproponowana przez Adolfa Hitlera, doradzanego przez Otto Abetza, w obecności Fernanda de Brinona reprezentującego rząd Vichy (Paryż znajdował się wówczas w strefie okupowanej przez Niemców).

W kościele pod kopułą spoczywają także szczątki braci Napoleona, Józefa i Hieronima Bonaparte, a także serce królowej Westfalii, jego małżonki, oraz innych członków rodziny Bonaparte.

W Inwalidach pochowani są także szefowie sztabów podczas I i II wojny światowej: marszałkowie Francji Ferdinand Foch, Hubert Lyautey, Philippe Leclerc de Hauteclocque, Alphonse Juin, generałowie Robert Nivelle, Charles Mangin, Pierre Auguste Roques i Henri Giraud, admirałowie Boué de Lapeyrère i Gauchet.

W Inwalidach spoczywają również gubernatorzy Hôtel des Invalides, które pozostaje obszarem wojskowym.

Ponad 70 szczątków (lub ich serc w niektórych przypadkach) wybitnych postaci wojskowych spoczywa obecnie w tej świątyni (zdekonsekrowanej).
Miejsce narodowego hołdu Hommage national, czyli Hołd Narodu, to oficjalne wyróżnienie we Francji przyznawane wyjątkowo osobom zmarłym podczas uroczystości pogrzebowych. Ceremonia ta odbywa się w „Cour d’Honneur”, tuż po wejściu głównym.

Hôtel des Invalides, jako Panteon Wojskowy, jest przede wszystkim miejscem spoczynku tych, którzy zginęli za ojczyznę. Od czasu powrotu prochów Napoleona do Inwalidów w 1840 roku, hołd narodowy odbywa się najczęściej na dziedzińcu honorowym tej instytucji.

Jest to zazwyczaj hołd oddawany żołnierzom poległym w walce, ale wiele cywilnych osobistości również zostało uhonorowanych po śmierci: komandor Cousteau w 1997 roku, politycy, pisarz Jean d’Ormesson w 2017 roku, piosenkarz Charles Aznavour w 2018 roku, a także prezydent Jacques Chirac w 2019 roku. To oficjalne wyróżnienie dotyczy również ofiar ataków terrorystycznych, takich jak żandarm Arnaud Beltrame w 2018 roku.

Podczas tej narodowej uroczystości uroczystości odbywają się w „Cour d’Honneur”: defilują tam, na baczność, pododdziały trzech rodzajów sił zbrojnych oraz orkiestra wojskowa. Naprzeciwko zasiadają zaproszeni cywile. Ceremonia, którą przewodniczy prezydent Republiki, tradycyjnie obejmuje następujące etapy: honory wojskowe, następnie przegląd wojsk przez głowę państwa (która jest również zwierzchnikiem sił zbrojnych), przybycie trumny okrytej flagą narodową, wystąpienia bliskich, mowa pogrzebowa wygłoszona przez głowę państwa, oddanie honorów wojskowych zmarłemu, odprowadzenie trumny oraz salutowanie flagom.