Plac d'Iéna, hołd amerykańskich kobiet dla George'a Washingtona

Plac d’Iéna znajduje się w 16. dzielnicy, w kwartale Chaillot, na skrzyżowaniu alei Iéna i alei Prezydenta Wilsona, a także u wylotu alei Pierre-Ier-de-Serbie, ulicy Boissière i ulicy de Longchamp.
Pochodzenie nazwy „plac d’Iéna” Plac d’Iéna zawdzięcza swą nazwę zwycięstwu napoleońskiemu pod Jeną (Iéna), odniesionemu 14 października 1806 roku. Jednak plac został zagospodarowany dopiero w 1858 roku, a swoją obecną nazwę przyjął dopiero w 1878 roku.
Pomnik konny Jerzego Waszyngtona na placu d’Iéna W centrum placu d’Iéna wznosi się brązowy pomnik konny Jerzego Waszyngtona, autorstwa amerykańskiego rzeźbiarza Daniela Chestera Franka. Ufundowany przez komitet amerykańskich kobiet z wyższych sfer, został odsłonięty 3 lipca 1900 roku.

Na ścianie cokołu zwróconej w stronę muzeum Guimet widnieje następujący napis:

„Dzieło kobiet Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, w hołdzie braterskiej pomocy, jakiej udzieliła im Francja w czasie walki o niepodległość ich ojców.”

Jerzy Waszyngton do końca wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych Jerzy Waszyngton urodził się 22 lutego 1732 roku w kolonii Wirginia i zmarł 14 grudnia 1799 roku w swojej posiadłości Mount Vernon w Wirginii. Był amerykańsko-francuskim mężem stanu, szefem sztabu Armii Kontynentalnej podczas wojny o niepodległość (1775–1783) oraz pierwszym prezydentem Stanów Zjednoczonych, sprawującym urząd w latach 1789–1797.

Uznawany przez Amerykanów za jednego z Ojców Założycieli Stanów Zjednoczonych, Jerzy Waszyngton doczekał się licznych hołdów od końca XVIII wieku: stolica Stanów Zjednoczonych, jeden ze stanów północno-zachodnich Unii, a także liczne miejsca i pomniki noszą jego imię. Od 1932 roku jego wizerunek widnieje na monecie 25-centowej oraz na banknocie jednoguldenowym.

Przez całe życie działał na rzecz obrony terytorium, które stało się Stanami Zjednoczonymi. Na przykład podczas wojny siedmioletniej (1756–1763) starał się ograniczyć wpływy francuskie, gdy jednocześnie malał wpływ Brytyjczyków.

Jednak, podobnie jak inni plantatorzy z Wirginii, ucierpiał z powodu ekonomicznych represji nałożonych przez Londyn i coraz bardziej niechętnie odnosił się do narzucanych mu reguł oraz monopolu brytyjskich kupców. To doprowadziło do wojny o niepodległość.

Był jednym z siedmiu przedstawicieli Wirginii w Drugim Kongresie Kontynentalnym w maju 1775 roku. Gdy Kongres szukał dowódcy wojskowego po rozpoczęciu działań wojennych z Wielką Brytanią, Waszyngton uczestniczył w posiedzeniach w mundurze wojskowym. 15 czerwca, na wniosek Johna Adamsa, Kongres Kontynentalny jednogłośnie wybrał go na stanowisko głównodowodzącego Armii Kontynentalnej, utworzonej dzień wcześniej – funkcję tę pełnił przez ponad osiem lat.

2 lipca 1775 roku w Cambridge w stanie Massachusetts stanął na czele źle przygotowanej, niejednolitej, nielicznej i słabo wyposażonej armii. Wzmocnił dyscyplinę i higienę w pułkach, zreorganizował korpus oficerów i musiał stawić czoła brytyjskiej armii, słynnym „czerwonym kurtkom”, liczącej 12 000 doświadczonych żołnierzy, co skłoniło go do zwerbowania wolnych czarnoskórych.

Podczas bitwy pod Monmouth (28 czerwca 1778 roku) Waszyngton uderzył od tyłu na siły brytyjskie, które opuszczały Freehold Court-House. Wsparty przez francuskie posiłki, rozgromił armię Charlesa Cornwallisa w bitwie pod Yorktown w 1781 roku. W 1782 roku ustanowił medal „Purple Heart”, który do dziś jest odznaczeniem przyznawanym amerykańskim żołnierzom rannym w boju. W 1783 roku podpisano traktat paryski, przywracający pokój i uznający niepodległość Stanów Zjednoczonych.

W marcu 1783 roku Washington położył kres Konspiracji Nowobrzeskiej, próbie wojskowego zamachu stanu, do którego przygotowywali się oficerowie grożąc Kongresowi amerykańskiemu narzuceniem dyktatury. 2 listopada wygłosił wzruszające pożegnalne przemówienie do swoich żołnierzy. 23 grudnia 1783 roku zrezygnował ze stanowiska głównodowodzącego, wzorując się na rzymskim generale Lucjuszu Kwinkcjuszu Cyncynacie. Wówczas funkcja prezydenta Stanów Zjednoczonych jeszcze nie istniała na mocy „Artykułów Konfederacji”, poprzedniczki Konstytucji.
Odwrót George’a Washingtona do Mount Vernon był krótkotrwały
Został wybrany delegatem stanu Wirginia, a następnie w 1787 roku przewodniczącym Konwencji Filadelfijskiej zwołanej w celu reformy Artykułów Konfederacji. Przewodniczył komitetowi odpowiedzialnemu za sporządzenie Konstytucji. Choć nie brał aktywnego udziału w debatach, interweniował, aby ułatwić ratyfikację Konstytucji w niektórych stanach, w tym w Wirginii. Po przyjęciu Konstytucji został jednogłośnie wybrany 4 marca 1789 roku przez Kolegium Elektorskie na pierwszego prezydenta Stanów Zjednoczonych. 30 kwietnia 1789 roku, w Federal Hall National Memorial w Nowym Jorku – wówczas tymczasowej stolicy – oficjalnie objął urząd. Składając przysięgę na Biblii, zapoczątkował tradycję, która trwa do dziś, choć obecnie jest obchodzona 20 stycznia po każdych wyborach prezydenckich. Washington cieszył się wówczas szczytem popularności.

Podczas pierwszego kadencji (1789–1793) prezydent dążył do wzmocnienia władzy wykonawczej i rządu federalnego. W tym celu otoczył się zespołem osób, które odegrały kluczową rolę w rewolucji amerykańskiej.

W trakcie drugiej kadencji, gdy wybuchła wojna między rewolucyjną Francją a Wielką Brytanią (1793), zdecydował się pozostać neutralnym (Proklamacja Neutralności, 22 kwietnia 1793), czekając na wzmocnienie kraju. Według niego udział Stanów Zjednoczonych w konflikcie byłby katastrofalny dla handlu i finansów.

We wrześniu 1796 roku, przy współpracy z Alexandrem Hamiltonem, Washington spisał swoje pożegnalne orędzie do narodu, ostrzegając przed niebezpieczeństwami podziałów partyjnych. Opublikowany w gazecie filadelfijskiej tekst nawoływał do neutralności, jedności i zapowiadał doktrynę Monroego. W sferze instytucjonalnej domagał się ścisłego przestrzegania Konstytucji. Washington opuścił urząd prezydenta w marcu 1797 roku, ustępując miejsca Johnowi Adamsowi. Ustanowił zwyczaj maksymalnie dwóch kadencji, który stał się regułą konstytucyjną wraz z 22. poprawką w 1947 roku. To właśnie za jego prezydentury powstały Partia Federalistyczna i Partia Demokratyczno-Republikańska.

Po dwóch kadencjach George Washington powrócił do swojej posiadłości w Mount Vernon (dzisiejszego muzeum). Jego życie i działalność trwale ukształtowały amerykańskie instytucje.

12 grudnia 1799 roku Washington przeziębił się, nosząc mokre ubrania. Bakteryjne zakażenie nagłośni, pogłębione przez wewnętrzny obrzęk gardła, spowodowało jego powolne uduszenie. Zmarł dwa dni później w obecności żony, lekarzy i osobistego sekretarza, Tobiasa Leara. Miał 67 lat. Został pochowany w Mount Vernon cztery dni po śmierci. Jego żona, Martha Washington, spaliła wszystkie ich listy, z wyjątkiem trzech. Po jego śmierci młode państwo amerykańskie obchodziło żałobę przez kilka miesięcy.

Lekarze uważają obecnie, że zastosowane wobec niego leczenie – upuszczanie krwi, nacięcia szyi i przeczyszczanie – spowodowało wstrząs, uduszenie i odwodnienie. Spoczywa na cmentarzu rodzinnym w Mount Vernon.
Wybitne budowle i miejsca pamięci wokół placu Iéna
Plac Iéna to nie tylko pomnik George’a Washingtona. Znajdują się tam również:

Pałac Iéna, którego rotunda wychodzi na plac Iéna, został wpisany na listę zabytków 5 lipca 1993 roku. Obecnie mieści się w nim Rada Gospodarcza, Społeczna i Środowiskowa (CESE).
W dzieciństwie rodzina Alexandra de Marenchesa, późniejszego dyrektora francuskich służb wywiadowczych, wynajmowała tu mieszkanie.
Nr 3: również od 1882 roku. W tym miejscu mieszkał były ambasador i działacz ruchu oporu Augustin Jordan (1910–2004). Z tej okazji umieszczono tu tablicę pamiątkową.
Pod numerem 5 na placu Iéna, ukryty za budynkiem graniczącego z placem, znajduje się pałacyk o powierzchni 1800 m², zbudowany i zajmowany w tamtych czasach przez Gustawa Eiffla, a następnie przez książąt Leona (1907), Konstantego (1917) i Dominika Radziwiłła (1925). W 1919 roku ambasada Stanów Zjednoczonych, wcześniej mieszcząca się przy avenue d’Eylau 14, została przeniesiona w to miejsce. W 1922 roku pałacyk zakupił sam ambasador. W 1976 roku we Francji nakręcono w nim częściowo film *Skrzydło czy udziec*, a w 1977 roku jeden z odcinków brytyjskiego serialu *Rewolwer i melonik*. W latach 90. i 2000. pałacyk stał się paryską rezydencją libańskiego polityka Rafika Haririego, zamordowanego w Bejrucie w 2005 roku. W 2001 roku dyplomata Boutros Boutros-Ghali odwiedził Haririego i opisał go następująco: « Przypomina pałac saudyjskiego księcia… W holu wejściowym stoją dwie naturalizowane lwy ».
Nr 6: Narodowe Muzeum Sztuki Azjatyckiej – Guimet, otwarte w 1889 roku.