Opera Bastylla, miejsce więzienia, 200 lat później

Opera Bastylia to nowoczesna sala operowa zlokalizowana na placu Bastylii w Paryżu.

Wraz z Operą Garnier stanowi jeden z dwóch obiektów „Opery Paryskiej” – francuskiej instytucji publicznej, której celem jest organizacja wysokiej klasy przedstawień lirycznych i choreograficznych.

Zaprojektowana przez Carlosa Otta, została otwarta w 1989 roku z okazji obchodów dwusetnej rocznicy Rewolucji, w ramach wielkich prac modernizacyjnych dla Paryża.
Jedna z największych sal operowych na świecie
Główna sala, licząca 2 745 miejsc, może się mierzyć z salą koncertową Opery w Sydney (2 679 miejsc), teatrem Bolszoj w Moskwie (1 720 miejsc) lub Metropolitan Opera w Nowym Jorku (dwie trzecie z 3 800 miejsc).

Główna sala, wyposażona w doskonałą akustykę, unikalny system sceniczny, zintegrowane warsztaty do dekoracji, kostiumów i rekwizytów oraz pomieszczenia do pracy i prób, Opera Bastylia jest nowoczesnym teatrem.
Organizacja budynku
Główna sala opery
O wysokości 20 m, głębokości 32 m i szerokości 40 m, została zbudowana z niebieskiego granitu z Bretanii i drewna gruszy chińskiej. Jej szklany sufit przepuszcza światło. Orkiestron może pomieścić do 130 muzyków. Może być również zakrywany.

Scena

Scena Opery Bastylii mierzy 45 metrów wysokości, 30 metrów szerokości i 25 metrów głębokości, co czyni ją jedną z najnowocześniejszych na świecie. Wyposażona w 9 wind, które umożliwiają tworzenie kilku poziomów, opiera się na 3 głównych windach pozwalających na opuszczenie jej aż do tylnej sceny znajdującej się na szóstym poziomie podziemia.

Dwa zaplecza sceniczne znajdują się za sceną:

Główna scena znajduje się na tym samym poziomie co scena główna (1. piętro). Składa się z dużej obrotowej platformy umieszczonej za sceną, 4 magazynów o takich samych wymiarach jak scena i sali prób Gounoda. Ta sala prób, o identycznych wymiarach jak główna scena, wyposażona jest również w orkiestron. Oddzielona od reszty sceny grubą kurtyną zapewniającą izolację akustyczną, umożliwia organizowanie prób podczas trwania spektaklu na głównej scenie, bez zakłócania go.
Dolna scena położona jest na szóstym poziomie podziemia. Znajduje się na niej również duża obrotowa platforma oraz 4 magazyny o takich samych wymiarach jak scena, a także dodatkowe przestrzenie magazynowe.

Te dwa poziomy połączone są dużą windą towarową oraz platformą sceniczną, która może przemieszczać się między 1. piętrem a szóstym poziomem podziemia. Na każdym poziomie system szyn i zautomatyzowanych wózków umożliwia przemieszczanie dekoracji.

Scenografia: widowiskowa machineria
Przestrzenie techniczne, cztery magazyny o takich samych wymiarach jak scena, zaplecze z obrotową sceną umożliwiającą zmianę układu dekoracji, strefa przemieszczania dekoracji między sceną a warsztatami oraz sala prób Gounoda z orkiestronem i wymiarami identycznymi do głównej sceny – to główne innowacje Opery Bastylii.

Pomieszczenia boczne. Opera dysponuje dwoma salami bocznymi:
Amfiteatr na 500 miejsc znajdujący się pod salą główną,
Studio na 237 miejsc zlokalizowane w budynku bocznym.

Organizacja pracy scenicznej – „miasto-opera”
Organizacja pracy technicznej sceny opiera się na modelu „projektowym”. Struktura opiera się na określonych „celach widowiskowych”. Zespoły techniczne są zorganizowane według poszczególnych spektakli, od ich powstania aż po magazynowanie dekoracji i kostiumów.

Kiedy kurtyna idzie w górę, spektakl może się rozpocząć: setki osób łączą swoje wysiłki i dzielą się wiedzą przez cały rok. W Bastylii ożywa prawdziwe miasto: technicy sceniczni, rzeźbiarze i malarze, krawcowe i fryzjerzy.

Opera dysponuje know-how oraz nowoczesnymi technikami dotyczącymi akcesoriów, kostiumów, peruk i scenografii. Ta synergia między innowacją techniczną a dziedzictwem rzemiosła artystycznego znajduje odzwierciedlenie w warsztatach Bastylii.

Budżet operacyjny. Budżet Opery Bastylii wynosił w 2015 roku 122 miliony euro. 48% pochodziło z dotacji publicznych, reszta z wpływów z widowisk, wynajmu sal oraz mecenatu.
Dlaczego Opera Bastylia? W 1982 roku prezydent François Mitterrand, na wniosek ministra kultury Jacka Langa, postanowił wybudować nową salę operową w Paryżu, uznając, że dotychczasowa – Opera Garnier – jest zbyt mała i technicznie przestarzała. Pragnął opery „nowoczesnej i powszechnej”.
Wybór dworca Paryż-Bastylia
Miejsce pod budowę wybrano na terenie dawnego dworca Paryż-Bastylia, położonego między ulicami Rue de Lyon i Rue de Charenton, w okolicy placu Bastylii. Prace rozpoczęto w 1984 roku od rozbiórki dworca Paryż-Bastylia, otwartego w 1859 roku i zamkniętego 14 grudnia 1969 roku. Dlaczego akurat na miejscu dawnego dworca? Prawdopodobnie był to jeden z nielicznych dużych, wolnych terenów w pobliżu placu Bastylii – symbolu historycznego dla lewicy – a być może także dla naśladowania wcześniejszego precedensu: prezydent Valéry Giscard d’Estaing przekształcił kilka lat wcześniej dworzec Orsay w muzeum, tworząc dzisiejsze Muzeum Orsay.
Dostępny teren o powierzchni 2,5 hektara ma kształt czworoboku, zorientowanego wzdłuż osi południowy wschód – północny zachód.

Architektura Opery Bastylii według Carlosa Otta Opera Bastylii jest dziełem kanadyjsko-urugwajskiego architekta Carlosa Otta, wybranego w listopadzie 1983 roku w wyniku międzynarodowego konkursu, do którego zgłoszono blisko 1 700 uczestników. Uroczyste otwarcie miało miejsce 13 lipca 1989 roku, w przeddzień francuskiego święta narodowego – 14 lipca.
Jej architektura wyróżnia się przejrzystością fasad oraz zastosowaniem identycznych materiałów zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz budynku. Całość zajmuje powierzchnię 160 000 m², a wysokość obiektu sięga 80 metrów, z czego 50 metrów wznosi się nad ziemią, a 30 metrów znajduje się pod ziemią.
Początki Opery Bastylii Opera Bastylii została uroczyście otwarta 13 lipca 1989 roku z okazji obchodów dwusetnej rocznicy zdobycia Bastylii, podczas spektaklu w reżyserii Boba Wilsona pt. „Noc przed dniem”. W wydarzeniu wzięło udział ponad trzydziestu szefów państw lub rządów, w tym prezydent USA George H. W. Bush, premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher, premier Kanady Brian Mulroney oraz premier Indii Rajiv Gandhi.
Regularne przedstawienia rozpoczęły się dopiero 17 marca 1990 roku spektaklem „Trojanie” Berlioza.
Degradacja fasady W 1991 roku państwo wytoczyło proces budowniczym z powodu szybkiego niszczenia się fasady budynku. Przez lata trwała polemika, liczne audyty i badania oraz spór ekspertów, by ustalić odpowiedzialność. Należy jednak podkreślić, że jedyny kamień, który się oderwał, był przyklejony, a nie przymocowany. Presja polityczna związana z koniecznością ukończenia budowy na czas z okazji dwusetnej rocznicy Rewolucji doprowadziła do kosztownych niedociągnięć na przyszłość. Państwo ostatecznie wygrało długotrwały proces dopiero w 2007 roku. Budowniczowie zostali zobowiązani do sfinansowania wymiany 36 000 płyt wapiennych o wymiarach 90 cm x 90 cm, co kosztowało dziewięć milionów euro. Badania przeprowadzone w latach 2005–2006 pozwoliły na rozpoczęcie prac latem 2007 roku, które ukończono dwa lata później.
Oprowadzania organizowane przez Operę Bastylię Oprowadzania z przewodnikiem umożliwiają odkrycie kulisów tego nowoczesnego teatru o imponujących rozmiarach. Zostały one zawieszone w okresie pandemii Covid.