Grób Napoleona I pod Kopułą Inwalidów

Grób Napoleona I znajduje się pod kopułą Inwalidów, widoczny z całej stolicy. W tej części kompleksu Inwalidów spoczywają również liczni wielcy francuscy wodzowie. Kopułę Inwalidów można uznać za panteon wojskowy Francji.
Dwie kościoły w Hôtel des Inwalides
Kompleks Hôtel des Inwalides obejmuje między innymi dwa kościoły:

Kościół Saint-Louis-des-Invalides, pierwotnie zbudowany dla żołnierzy i inwalidów wojennych. W 1986 roku został podniesiony do rangi katedry diecezji francuskich sił zbrojnych. Wybudowany w 1676 roku, do 1791 roku będący siedzibą parafii diecezji paryskiej, od 1679 roku (za panowania Ludwika XIV) był otwarty dla żołnierzy-inwalidów, mieszkańców Hôtel des Inwalides. Dzwon wzywał ich do modlitwy: poranne i wieczorne modlitwy, msze święte oraz nieszpory w niedziele i święta. Kościół ten jest użytkowany do dziś.
Kaplica, zbudowana z myślą o wyłącznym użytku rodziny królewskiej i zwana Kopułą Inwalidów, została dziś pozbawiona charakteru sakralnego. Jej budowę ukończono w 1708 roku, za panowania Ludwika XIV, czyli 27 lat po położeniu kamienia węgielnego. To tutaj znajduje się dziś grób Napoleona.

Obie budowle sąsiadują ze sobą i połączone bezpośrednio, lecz oddzielone przeszkloną przegrodą zbudowaną w 1873 roku.
Specjalna konstrukcja Kopuły Inwalidów dla grobu Napoleona I
Kopuła została odnowiona w latach 1807, 1830, 1839, 1937, a ostatni raz w 1989 roku, co wymagało wówczas 12 kilogramów złota.

Wewnątrz, pod kopułą chroniącą przed deszczem i widoczną z zewnątrz, znajdują się dwie kamienne kopuły otwarte w środku. Są one ozdobione freskami przedstawiającymi postacie świętych autorstwa Jeana Jouveneta oraz ogromną kompozycją Charles’a de La Fosse’a ukazującą świętego Ludwika w płaszczu z gronostaja, z herbami królewskimi (lilia), oddającego miecz Chrystusowi otoczonemu aniołami muzykami.
Grób Napoleona I
Od 2 kwietnia 1861 roku grób Napoleona I znajduje się w budynku Kopuły. Jego ciało spoczywa na pionowej osi środka kopuły.

Pozostałości Napoleona I, zmarłego w 1821 roku w wieku 51 lat na wyspie Świętej Heleny, zostały tymczasowo złożone w bocznej kaplicy Kopuły zwanej „Saint-Jérôme”. Powrót jego prochów do Francji nastąpił 15 grudnia 1840 roku. Wówczas grób Napoleona, zamówiony u Louisa Viscontiego przez króla Ludwika Filipa, nie był jeszcze ukończony, a krypta otwarta do nieba nie została jeszcze wykopana. Władcy monarchii lipcowej pragnęli zjednoczyć zwolenników zmarłego cesarza. W tym samym okresie ukończono również Łuk Triumfalny.

Ciało Napoleona, zamknięte w sześciu kolejnych trumnach wewnątrz zewnętrznego sarkofagu, zostało złożone w jego obecnym miejscu dopiero 2 kwietnia 1861 roku. Wówczas władcą był Napoleon III, siostrzeniec Napoleona I. Obecni byli jedynie członkowie rodziny cesarskiej oraz nieliczni dostojnicy.

Jest to monumentalny sarkofag z czerwonego kwarcytu fińskiego, czyli „piaskowca metamorficznego”, wydobytego w kamieniołomie w Karelii należącym do cara Mikołaja I. Spoczywa on na cokole z zielonego granitu wulkanicznego z Wogezów, a całość umieszczono w okrągłej, otwartej do nieba krypcie w centrum kaplicy Saint-Louis, pod kopułą (ten sam król kazał zbudować Sainte-Chapelle na wyspie Cité).

Oryginalna płyta nagrobna Napoleona I na Wyspie Świętej Heleny, sprowadzona w 1840 roku z wyspy, znajduje się obecnie w pobliżu „ogrodu w Nîmes”, zielonej przestrzeni przylegającej do kościoła Saint-Louis-des-Invalides.
Inne osobistości spoczywające w kościele pod kopułą 15 grudnia 1940 roku szczątki jedynego syna Napoleona, zwanego „Królem Rzymu”, Napoleona II lub „Orlątkiem”, zostały przeniesione z Wiednia (Austria) i umieszczone w urnie grobowej. Inicjatywę tę zaproponował Adolf Hitler, doradzany przez Otto Abetza, w obecności Fernanda de Brinona reprezentującego rząd Vichy (Paryż znajdował się wówczas w strefie okupowanej przez Niemców).

W kościele spoczywają również szczątki braci Napoleona, Józefa i Hieronima Bonaparte, a także serce królowej Westfalii, jego małżonki, oraz innych członków rodziny Bonaparte.

W Inwalidach pochowani są również szefowie sztabów z okresu I i II wojny światowej: marszałkowie Francji Ferdinand Foch, Hubert Lyautey, Philippe Leclerc de Hauteclocque, Alphonse Juin, generałowie Robert Nivelle, Charles Mangin, Pierre Auguste Roques i Henri Giraud, admirałowie Boué de Lapeyrère i Gauchet.

W Inwalidach spoczywają również gubernatorzy Hôtel des Invalides, który pozostaje domeną wojskową.

Dziś w tym kościele (pozbawionym funkcji sakralnych) spoczywa ponad 70 szczątków (lub ich serc w przypadku niektórych osób) osobistości wojskowych.
Miejsce narodowego hołdu Hommage national, czyli „Hołd Narodu”, to oficjalne wyróżnienie we Francji przyznawane wyjątkowo osobie zmarłej podczas uroczystości pogrzebowych. Ceremonia odbywa się w „Cour d’Honneur”, tuż za głównym wejściem.

Hôtel des Invalides, jako Panteon Wojskowy, jest przede wszystkim miejscem pochówku tych, którzy zginęli za ojczyznę. Od czasu sprowadzenia prochów Napoleona do Inwalidów w 1840 roku hołd narodowy odbywa się najczęściej w dziedzińcu honorowym tego miejsca.

Zazwyczaj jest to hołd złożony żołnierzom poległym w walce, jednak wiele osób cywilnych również zostało uhonorowanych po śmierci: komandor Cousteau w 1997 roku, politycy, pisarz Jean d’Ormesson w 2017 roku, piosenkarz Charles Aznavour w 2018 roku, a także prezydent Jacques Chirac w 2019 roku. To oficjalne wyróżnienie dotyczy również ofiar ataków terrorystycznych, takich jak żandarm Arnaud Beltrame w 2018 roku.

Podczas tego hołdu narodowego w „Cour d’Honneur” odbywają się uroczystości: defilują w postawie zasadniczej oddziały wszystkich trzech rodzajów sił zbrojnych oraz orkiestra wojskowa. Naprzeciwko zgromadzeni są zaproszeni cywile. Ceremonia, którą przewodniczy prezydent Republiki, tradycyjnie obejmuje następujące etapy: honory wojskowe, przegląd wojsk przez głowę państwa (która jest również zwierzchnikiem sił zbrojnych), przybycie trumny okrytej flagą narodową, przemówienia bliskich, mowa pogrzebowa wygłoszona przez prezydenta, oddanie honorów zmarłemu, odprowadzenie trumny i saluty do flag.