Muzeum Picassa, kolekcja sztuki światowej sławy, wyjątkowa, osobista, 200 000 eksponatów
Muzeum Picassa jest głównym francuskim muzeum narodowym poświęconym życiu i twórczości Pabla Picassa oraz artystom z nim związanych. Znajduje się ono w Hôtel Salé, XVII-wiecznym budynku położonym w słynnej dzielnicy Marais w Paryżu.
Hôtel Salé, całkowicie odrestaurowany z wyjątkiem boazerii salonu, które zostały zakryte, od 1985 roku mieści Muzeum Picassa. Zostało ono zaprojektowane przez architekta Rolanda Simouneta i otwarte 28 września 1985 roku. Gromadzi ono najbogatszy na świecie zbiór dzieł artysty, obejmujący wszystkie okresy jego twórczości.
W latach 2011–2014 muzeum przeszło gruntowną renowację pod nadzorem architekta Jean-François Bodina. Efektem było stworzenie nowoczesnej i uproszczonej przestrzeni wystawienniczej, która doskonale prezentuje zbiory. Przechadzając się z emocjami po historycznym, odnowionym wnętrzu, można podziwiać blisko 500 prac mistrza. A skoro muzeum posiada ich prawie 5 000, możliwości obcowania z tym wyjątkowym dziedzictwem są liczne!
Ogromny zbiór Muzeum Picassa
Internetowy inwentarz dzieł Muzeum Picassa, sporządzony w 2015 roku, obejmował 4 609 prac spośród 4 949, z czego 4 862 zostały wykonane przez samego Picassa. Do tego dochodziło 17 623 fotografii, 384 filmy, 11 000 książek, w tym 89 z ilustracjami Picassa, oraz 200 000 dokumentów archiwalnych.
297 obrazów, w tym 254 autorstwa Picassa oraz 43 pochodzące z jego prywatnej kolekcji arcydzieł: 8 Matisse’a, 7 Renoira, 4 Le Douanier Rousseau, 3 Cézanne’a, 3 Corota, 2 Braque’a, 2 Deraina, 2 Miró, 1 Courbeta, Gauguina, Vuillarda, Marie Laurencin, Modiglianiego, Van Dongena, Ernsta, Balthusa, Ortiza de Zárate, Chardina, Le Naina oraz Mistrza Procesji Baranka;
około 3 900 prac graficznych:
1 852 rysunki, w tym 1 773 autorstwa Picassa, obejmujące niektóre z jego szkicowników, 26 autorstwa Chirica, 9 Cocteau, 5 Seurata, 3 Deraina, Giacomettiego, Matisse’a i Maxa Jacoba, 2 Luisa Fernándeza i Rolanda Penrose’a, 1 Balthusa, Braque’a, Braunera, Cézanne’a, Corota, Dalego, Laurencin oraz 14 innych artystów;
2 111 grafik i plakatów, w tym 1 781 grafik Picassa, 3 Julio Gonzáleza, 11 Degasa, 1 Marcoussisa i Dalego;
264 matryce graficzne Picassa, na miedzi i różnych innych nośnikach;
223 rzeźby, w tym 2 monumentalne, czyli 200 autorstwa Picassa, oraz 22 z 110 obiektów iberyjskich, afrykańskich i oceanicznych pochodzących z jego dawnej kolekcji prywatnej;
108 ceramik Picassa;
18 prac w trzech wymiarach autorstwa Picassa, w tym asamblaże;
2 przedmioty: prasa i fotel-paletka;
51 obiektów meblowych autorstwa Diego Giacomettiego.
Aby dać przykład, 20 francuskich kolekcji publicznych posiada dzieła Picassa. W Musée national d’art moderne w Centrum Georges-Pompidou znajduje się ich „zaledwie” 185, w tym 72 obrazy i 10 rzeźb. Inny przykład: Musée de l’Orangerie posiada 12 obrazów Picassa.
Różnorodność dzieł i kolekcji Picassa
Picasso był artystą, który tworzył w wielu dziedzinach. Tak samo było z przedmiotami, które gromadził przez całe życie:
Ceramika
Grafika
Malarstwo
Fotografia
Rzeźba
Muzeum Picassa oferuje zróżnicowaną ofertę kulturalną skierowaną do wszystkich grup odbiorców, mając na celu zapoznanie jak największej liczby osób z twórczością Picassa.
Retrospektywa życia Pabla Picassa
Ta retrospektywa przedstawia życie artysty, od jego narodzin aż do śmierci, ukazując długie i bogate życie Picassa. Aby ją obejrzeć, kliknij w „Prawie sto lat niezwykłego artysty”.
Plan Muzeum Picassa
Aby ułatwić zwiedzanie Muzeum Picassa, zapoznaj się z planem sal wystawowych, klikając w chrome-extension://oemmndcbldboiebfnladdacbdfmadadm/https://www.museepicassoparis.fr/sites/default/files/2021-05/Plan%20PR-F-Rodin.pdf
Pochodzenie zbiorów Muzeum Picassa: głównie dary spadkobierców
Osobista kolekcja Picassa, którą zgromadził za życia, składająca się z prac jego przyjaciół (Braque, Matisse, Miró, Derain itd.), mistrzów, których podziwiał (Cézanne, Douanier Rousseau, Degas, Le Nain itd.), a także oryginalnych dzieł, została przekazana państwu francuskiemu w 1978 roku, jeszcze za jego życia, aby mogła być prezentowana w muzeum Luwru. Naturalnie trafiła do zbiorów Muzeum Picassa wraz z jego powstaniem.
W 1990 roku, cztery lata po śmierci Jacqueline Roque, żony Picassa, muzeum otrzymało nową darowiznę. 47 obrazów, 2 rzeźby, około czterdziestu rysunków, ceramika oraz grafiki wzbogaciły i uzupełniły początkową kolekcję. Ostatecznie, w 1992 roku, osobiste archiwa Picassa zostały przekazane państwu. Dzięki tysiącom dokumentów i fotografii, obejmujących całe życie artysty, przyczyniły się one do uczynienia Muzeum Picassa głównym ośrodkiem badań nad jego życiem i twórczością.
8 milionów euro: kradzież szkicownika oszacowanego na 8 milionów euro została stwierdzona w muzeum 9 czerwca 2009 roku.
Jak Hôtel Salé stał się Muzeum Picassa
Hôtel Salé jest prawdopodobnie, jak pisał w 1985 roku Bruno Foucart, « największym, najbardziej niezwykłym, by nie rzec najbardziej ekstrawaganckim z wielkich paryskich hoteli XVII wieku ». Przechodził z rąk do rąk, a to właśnie jest charakterystyczną cechą tego miejsca, które paradoksalnie, aż do swej muzealnej metamorfozy, było mało « zamieszkiwane », lecz wynajmowane różnym osobistościom, znamienitym gościom i instytucjom.
Pierwszy właściciel Hôtel Salé: Pierre Aubert de Fontenay
Hôtel Salé został wzniesiony przez Pierre’a Auberta de Fontenay w tym samym czasie co inna ambitna budowla: zamek Vaux-le-Vicomte Nicolasa Fouqueta. Pierre Aubert był bowiem protegowanym Fouqueta, który dorobił się w latach 30. i 40. XVII wieku i stał się ważnym finansistą paryskim, doradcą i sekretarzem króla. « Ferma gabelli » (podatek od soli) okazała się sukcesem. Pierre Aubert de Fontenay pobierał podatek od soli w imieniu monarchy w zamian za stałą sumę (oczywiście niższą), co jeszcze umocniło jego pozycję finansową. Ta posada dała hotelowi jego zwyczajową nazwę, wkrótce ochrzczoną mianem « Hôtel Salé » – nawiązując do francuskiego słowa « sel » (sól), którego przymiotnik brzmi « salé ».
Przyszły właściciel Hôtel Salé był zamożnym „dżentelmenem-burżuazją”, pragnącym zamanifestować swoje niedawne podniesienie statusu społecznego. Wybrał dzielnicę, w której budynków było jeszcze niewiele – Henri IV chciał ją rozwinąć, budując Place Royale (dzisiejszy plac Wogezów). 16 maja 1656 roku Pierre Aubert, pan na Fontenay, kupił od zakonnic ze Saint-Anastase za 40 000 liwrów parcelę o powierzchni 3700 metrów kwadratowych, położoną na północ od ulicy de la Perle. Trzy lata później, pod koniec 1659 roku, prace zostały ukończone i Pierre Aubert mógł wprowadzić się do nowej rezydencji. Rzeźbiarską dekorację, w tym okazałe schody, zlecił braciom Gaspardowi i Balthazarowi Marsy oraz Martinowi Desjardinsowi.
Architektura z okresu budowy, tzw. „mazańskiej”
Hôtel Salé jest typowym przykładem architektury mazańskiej, charakteryzującej się gruntowną modernizacją form architektonicznych. Włoski barok, wprowadzony przez kardynała Mazarina, był wówczas w modzie i skłonił architektów do tworzenia nowych form, które połączyli z dziedzictwem François Mansarta. W ten sposób Hôtel Salé wyróżnia się podwójnym korpusem budynku i podwójnym układem pomieszczeń, innowacją, która pozwala powiększyć powierzchnię użytkową. Jego plan jest asymetryczny: fasada dziedzińca podzielona jest na dwie części przez skrzydło poprzeczne, oddzielające dziedziniec główny od dziedzińca dolnego.
Fronton małego klasycystycznego ryzalitu nawiązuje do Mansarta; powyżej, ogromny fronton z motywem heraldycznym, zdobiony akantami, owocami i kwiatami, wpisuje się w barok. Obfitość rzeźbiarskiej dekoracji (sfinksy i putta) jest także znakiem barokowego charakteru fasady, bardziej surowej od strony ogrodu.
Na koniec, reprezentacyjne schody stanowią arcydzieło rezydencji. Inspirowane zostały schodami Michała Anioła w bibliotece Laurenziana we Florencji. Brak tu zamkniętej klatki schodowej, lecz dwie wstęgi cesarskich schodów, zwieńczone wysuniętym balkonem i galerią. Mnożąc efekty perspektywy i widoki z lotu ptaka, schody stanowią prawdziwy salon. Jeśli zaś chodzi o dekorację z rzeźbionego stiuku, określono ją mianem „rodzaju plastycznego tłumaczenia malarstwa Annibale Carracciego w galerii Farnese” (Jean-Pierre Babelon): orły dzierżące pioruny, geniusze z girlandami, pilastry korynckie, różnorodne bóstwa – wszystko to wprawia w osłupienie.
W 1660 roku Pierre Aubert de Fontenay nabył różne budynki, które utrudniały dostęp do ulicy Vieille-du-Temple od strony ogrodów. Wśród nich znajdowała się „gra w piłkę” (jeu de paume), w której od 1634 do 1673 roku mieścił się Théâtre du Marais. To tam Corneille napisał swoje pierwsze sztuki, gdyż Pierre Aubert utrzymywał dzierżawę dla ówczesnych aktorów.
Jak Hôtel Salé stał się muzeum Picassa
Hôtel Salé jest prawdopodobnie, jak pisał w 1985 roku Bruno Foucart, „największym, najbardziej niezwykłym, by nie powiedzieć najbardziej ekstrawaganckim z wielkich paryskich hoteli XVII wieku”. Przez lata zmieniał swoich mieszkańców – to zresztą cecha tego miejsca, które paradoksalnie, aż do momentu przeznaczenia go na muzeum, było rzadko „zamieszkiwane”, lecz wynajmowane różnym osobom prywatnym, znamienitym gościom i instytucjom.
Następcy Pierre’a Auberta
Pierre Aubert spędził w tym luksusowym miejscu zaledwie trzy lata. W 1663 roku popadł w konflikt z Nicolasem Fouquetem!
Po zrujnowaniu ten okazały hotel stał się obiektem pożądania wielu wierzycieli. Procesy sądowe trwały sześćdziesiąt lat. W tym czasie budynek wynajęto Republice Weneckiej na siedzibę jej ambasady, a następnie sprzedano go w 1728 roku. W 1790 roku, podczas Rewolucji Francuskiej, jako „dobro emigranta” został skonfiskowany i przekształcony w „narodowy składnicę literacką”, której zadaniem było inwentaryzowanie i przechowywanie książek skonfiskowanych w klasztorach dzielnicy. Ponownie sprzedany w 1797 roku, pozostawał w rękach tej samej rodziny aż do 1962 roku. W tym okresie był wynajmowany różnym instytucjom: pensjonatowi Ganser i Beuzelin, do którego uczęszczał Balzac, Szkole Inżynierów Centralnej Szkoły Sztuk i Rzemiosł (1829–1884), następnie mistrzowi odlewnictwa i ślusarstwa Henry’emu Vianowi, zastąpionemu przez konsorcjum o podobnym profilu (do 1941 roku), a od 1944 roku – Szkole Rzemiosł Artystycznych Miasta Paryża.
Miasto Paryż zakupiło hotel w 1962 roku (po wywłaszczeniu) i wpisało go na listę zabytków 29 października 1968 roku. Nic nie pozostało z jego pierwotnego wystroju. Miasto Paryż nie ulokowało tam muzeum kostiumów, jak planowano, ale po śmierci Picassa (8 kwietnia 1973 roku) wynajęło Hôtel Salé państwu, które urządziło w nim muzeum poświęcone artyście. To w 1974 roku podjęto decyzję o połączeniu dzieł Picassa z Hotelem Salé. W 1976 roku konkurs wygrał Roland Simounet, który miał zaprojektować muzeum w tej historycznej rezydencji poddanej gruntownej renowacji. W latach 1974–1979 hotel odzyskał większość pierwotnych rozmiarów, zanim został przebudowany przez architekta Rolanda Simouneta. Muzeum zostało otwarte dla publiczności w 1985 roku.
Ostatni okres gruntownej renowacji i rozbudowy muzeum Picassa (wrzesień 2011 – październik 2014)
Muzeum Narodowe Picasso-Paryż zamknęło swoje podwoje na trzy lata. W trakcie prac wystawiono reprezentatywny zbiór dzieł z kolekcji w ramach dużych wystaw międzynarodowych organizowanych przez muzeum pod tytułem: „Arcydzieła z Muzeum Narodowego Picasso-Paryż”.
Te wystawy, które nie były udostępniane w formie pożyczek, a jedynie w ramach wynajmu, przyniosły muzeum 31 milionów euro między 2008 a 2012 rokiem. Program ten objął 14 etapów w 11 różnych krajach.