De Man met het ijzeren masker dook in de jaren 1680 op in de geschiedenis. Geruchten over het bestaan van een geheimzinnige gevangene verspreidden zich door heel Frankrijk.
Hoewel de details vaag blijven, is het verhaal fascinerend: een man van onbekende identiteit werd op bevel van Lodewijk XIV gevangengezet. Naast zijn anonimiteit werd hij gedwongen een ijzeren masker te dragen dat zijn gezicht verborgen hield.
De legende begint in 1867, in de tijd van De Man met het ijzeren masker
Volgens een krant uit 1687 werd De Man met het ijzeren masker overgebracht naar de vesting van Sainte-Marguerite, een klein Middellandse Zee-eiland voor de kust van Cannes. Hij stond onder bewaking van de voormalige musketier Bénigne de Saint-Mars.
De bewaker en de gevangene zouden eerder hebben verbleven in de forten van Exilles en Pignerol, gelegen in de Alpen – destijds Frans grondgebied, maar tegenwoordig Italiaans.
In 1698 werd het duo opnieuw overgeplaatst toen Saint-Mars werd benoemd tot gouverneur van de Bastille in Parijs. Het uiterlijk van de mysterieuze gevangene was niet veranderd. In zijn memoires beschrijft een agent van de Bastille zijn verbazing bij de aankomst van zijn nieuwe gedetineerde, vergezeld van een man "die altijd gemaskerd was en wiens naam nooit werd genoemd".
In 1703 werden de resten van een man van ongeveer vijftig jaar begraven onder de naam Marchiali of Marchioly, op de begraafplaats Saint-Paul in Parijs. Zijn persoonlijke bezittingen en kleding werden diezelfde ochtend bij het aanbreken van de dag verbrand. Zelfs de muren van zijn cel werden geschraapt en met kalk witgewassen.
Wie zat er achter het masker?
De Man met het IJzeren Masker, die in de tweede helft van de 17e eeuw opdook, is een van de beroemdste figuren uit de Franse geschiedenis. Het mysterie rond zijn identiteit, en de talloze films en romans die aan hem gewijd zijn, hebben de verbeelding steeds blijven voeden.
Hij maakte zijn eerste publieke verschijning op het eiland Sainte-Marguerite, voor de kust van Cannes, op 30 april 1687. Een jansenistische krant uit die tijd meldt de volgende beschrijving van zijn aankomst:
"Monsieur de Saint-Mars heeft, op bevel van de Koning, een staatsgevangene van Pignerol overgebracht naar de eilanden van Sainte-Marguerite. Niemand kent zijn identiteit; het is hem verboden deze te onthullen, op straffe van de dood. Hij werd in een draagstoel opgesloten, met zijn gezicht bedekt door een stalen masker, en het enige wat men over Saint-Mars wist, was dat deze gevangene al jarenlang in Pignerol werd vastgehouden. En dat alle personen die het publiek dood waant [sic], dat niet zijn."
De zaak nam grote proporties aan toen deze "bijzondere" gevangene op 18 september 1698 aankwam in de Bastille. Volgens de luitenant van de koning, Du Junca, ging het om de beroemde gemaskerde gevangene van Sainte-Marguerite. De identiteit van deze man was lang een gespreksonderwerp aan het hof, tot aan de regeerperiode van Lodewijk XVI – en zelfs onder Napoleon I.
Enkele vragen over dit masker
Het dragen van een "ijzeren" masker gedurende tientallen jaren roept enkele vragen op: hoe at de gevangene?
Voltaire had zich een masker met "veren" voorgesteld dat kon openen. Dat had echter ziektes zoals bloedvergiftiging kunnen veroorzaken, onder andere.
Het masker werd eerst beschreven als zijnde van zwart fluweel. De uitdrukking "ijzeren masker" dook pas echt op in geschriften in 1698, toen de gevangene naar de Bastille werd overgebracht. In een verslag (gepubliceerd in de *Année littéraire* op 30 juni 1778) over de overgang van Saint-Mars naar zijn kasteel Palteau (in Bourgondië), door zijn achterneef:
"In 1698," schrijft M. de Palteau, "verruilde M. de Saint-Mars het gouverneurschap van de Îles Sainte-Marguerite voor dat van de Bastille. Toen hij de Bastille in bezit nam, stopte hij met zijn gevangene op zijn landgoed in Palteau.
De man met het ijzeren masker arriveerde in een draagstoel die voorafging aan die van M. de Saint-Mars, vergezeld van verscheidene ruiters. De boeren kwamen hun heer begroeten;
M. de Saint-Mars dineerde met zijn gevangene, de man met het ijzeren masker, wiens rug naar de ramen van de eetzaal was gekeerd die uitkeken op de binnenplaats; de boeren die ik heb ondervraagd konden niet zeggen of hij met zijn masker at, maar ze merkten wel op dat M. de Saint-Mars, tegenover hem gezeten, twee pistolen naast zijn bord had liggen.
Ze werden bediend door slechts één kamerdienaar, die de gerechten in de antichambre bracht en zorgvuldig de deur van de eetzaal achter zich sloot.
Toen de gevangene de binnenplaats overstak, droeg hij nog steeds zijn zwarte masker op het gezicht; de boeren merkten op dat zijn tanden en lippen zichtbaar waren, dat hij groot was en wit haar had. M. de Saint-Mars sliep in een bed dat voor hem naast dat van de man met het masker was opgemaakt.
Heeft Lodewijk XV als laatste de identiteit van de Man met het IJzeren Masker gekend?
Lodewijk XIV kende zijn identiteit natuurlijk. Maar daarna?
Volgens Émile Laloy, auteur van Le Masque de fer : Jacques Stuart de la Cloche, l’abbé Prignani, Roux de Marsilly (1913), was zijn opvolger Lodewijk XV de laatste koning die dit geheim kende.
"Lodewijk XIV was de laatste koning aan wie de legende de kennis van dit grote geheim toeschrijft: Lodewijk XVI wist er niets van. Zijn minister Malesherbes liet de archieven van de Bastille doorzoeken om het te achterhalen. De ridder, gevangenisdirecteur, stuurde de resultaten op 19 november 1775 naar de minister: hij had niets meer gevonden dan wat al bekend was."
Volgens een traditie die door mevrouw d’Abrantès aan Paul Lacroix werd doorgegeven, was Napoleon gretig om het geheim van de raadselachtige zaak te ontrafelen. Hij gaf opdracht tot onderzoek, maar tevergeefs. Tevergeefs besteedde de secretaris van de heer de Talleyrand gedurende meerdere jaren archiefmateriaal van het ministerie van Buitenlandse Zaken uit, en de hertog van Bassano zette al zijn scherpzinnigheid in om de contouren van dit duistere historische mysterie te doorgronden.
Volgens de historicus Emmanuel Pénicaut in zijn biografie van Michel Chamillart (Welwillendheid en macht aan het begin van de 18e eeuw: Michel Chamillart, minister en staatssecretaris van Oorlog onder Lodewijk XIV), "bestaat er een familietraditie die stelt dat het geheim van vader op zoon binnen de familie Chamillart is doorgegeven tot aan de dood van de laatste naamdrager, Lionel Chamillart, in 1926".
De IJzeren Masker: meer dan vijftig hypothesen over de identiteit van De Man met het IJzeren Masker
Na verloop van tijd raakten de verbeeldingen op hol geslagen. Het resultaat: een veelvoud aan hypothesen, variërend van plausibel tot volslagen absurd.
De hertog van Beaufort?
François de Vendôme, hertog van Beaufort, gevangen (en niet gedood) tijdens het beleg van Candia in 1669, zou volgens de geruchten in opdracht van Lodewijk XIV heimelijk zijn overgedragen door de Turken.
Deze hertog, van koninklijk bloed door Hendrik IV, zou volgens de roddels uit 1637 de onvermogen van Lodewijk XIII om een erfgenaam voor de Franse troon voort te brengen hebben opgevangen. Veel historici betwijfelen de seksualiteit van Lodewijk XIII.
Volgens deze hypothese zou Beaufort de echte vader van Lodewijk XIV zijn. Toen de Zonnekoning na de dood van zijn moeder Anna van Oostenrijk op de hoogte raakte van het schandaal, zou hij hem hebben laten opsluiten om de zaak te smoren en zijn eigen legitimiteit te beschermen – zonder evenwel aan vadermoord te denken. Beaufort, zeer bekend en geliefd, zou gedwongen zijn geweest een masker te dragen om herkenning te voorkomen, en het sprookje van zijn dood voor Candia zou zijn ingestort.
De tweelingbroer van Lodewijk XIV?
Dat is de stelling van schrijver Voltaire.
De IJzeren Masker zou een tweelingbroer van Lodewijk XIV zijn, en om de zaak nog ingewikkelder te maken, de oudste. Hij zou zijn verborgen gehouden om elke discussie over de troonopvolging te voorkomen.
Toch vond de geboorte van Lodewijk XIV in het openbaar plaats, voor honderden getuigen: koninklijke geboortes waren immers openbaar toegankelijk, een eerste stap om de legitimiteit van het ongeboren kind te bevestigen.
De schrijver Marcel Pagnol, die zich baseert op de omstandigheden rond de geboorte van Lodewijk XIV, stelt dat de Man met het IJzeren Masker inderdaad een tweelingbroer was, maar als tweede geboren en dus de jongere, die verborgen werd gehouden om elke twijfel over de opvolging te voorkomen.
Volgens Pagnol zou Lodewijk XIII direct na de geboorte van de toekomstige Lodewijk XIV het hele hof naar de kapel van het kasteel van Saint-Germain hebben gebracht om daar met groot vertoon een Te Deum te zingen – zonder te wachten op de komst van een tweede kind!
Volgens Marcel Pagnol was Dauger de tweelingbroer van Lodewijk XIV. Hij zou samen met Claude Roux de Marcilly een samenzwering tegen de laatste hebben beraamd. Dauger zou in 1669 zijn gearresteerd na de executie van Roux, die hem onder marteling zou hebben verraden. Nog volgens Pagnol zou Dauger een deel van zijn leven in Engeland hebben doorgebracht onder de naam James de La Cloche. Pas bij zijn terugkeer in Frankrijk, in Calais, zou hij zijn gearresteerd en de Man met het IJzeren Masker zijn geworden.
Nicolas Fouquet, de opperintendant?
Toen de Man met het IJzeren Masker in Pignerol aankwam, verbleef Nicolas Fouquet daar al sinds 1665. Volgens Voltaire was de Man met het IJzeren Masker al in 1661 gearresteerd. Maar de eerste officiële verschijning van de Man met het IJzeren Masker op het eiland Sainte-Marguerite (bij Cannes) vond pas plaats op 30 april 1687. En hij kwam rechtstreeks uit de gevangenis van Pignerol.
In maart 1680 leek de vrijlating van Fouquet nabij toen het nieuws van zijn plotselinge dood Parijs bereikte. Volgens Pierre-Jacques Arrèse zou deze aankondiging een leugen zijn, gezien de verdachte omstandigheden rond zijn overlijden en het ontbreken van een overlijdensakte. De ministers Louvois en Colbert, die vreesden dat Fouquet weldra zou worden vrijgelaten, maakten gebruik van de dood van een van zijn bedienden, Eustache Danger, die onder de naam "Eustache d’Angers" werd begraven, om zijn verdwijning te doen geloven.
Volgens Pierre-Jacques Arrèse zou het dus Fouquet zelf zijn die zes jaar later, in 1687, op het eiland Sainte-Marguerite zou opduiken, met een stalen masker voor het gezicht.
Fouquet was geboren op 27 januari 1615. Officieel overleed hij op 23 maart 1680, op 65-jarige leeftijd. De man met het ijzeren masker stierf echter op 19 november 1703. Als Fouquet inderdaad de man met het ijzeren masker was, zou hij toen 88 jaar oud zijn geweest – een zeer hoge leeftijd voor die tijd.
De luitenant-generaal de Bulonde?
In 1890 gaf een commandant die de campagnes van Nicolas de Catinat de La Fauconnerie, heer van Saint-Gratien, bestudeerde, een reeks gecodeerde documenten door aan commandant Étienne Bazeries, die er drie jaar over deed om ze te ontcijferen. Hij was expert op het gebied van cryptanalyse bij het Franse leger.
Onder deze papieren bevond zich een brief van Louvois aan Catinat, gedateerd 8 juli 1691, die de sleutel tot het raadsel van de IJzeren Masker prijsgaf: "Het is niet nodig dat ik u uitleg hoe ontevreden Zijne Majesteit was toen hij vernam dat de orde verstoord was, in strijd met uw bevelen en zonder noodzaak, toen de heer de Bulonde besloot het beleg van Coni (in Italië) op te heffen.
Zijne Majesteit kent als geen ander de gevolgen, en hoe groot de schade zal zijn als we deze plaats niet innemen, die we deze winter moeten beheersen. Zijne Majesteit wenst dat u de heer de Bulonde laat arresteren en naar de citadel van Pignerol brengt, waar Zijne Majesteit beveelt dat hij ’s nachts in een kamer van de citadel wordt opgesloten en overdag onder bewaking van een 330 309 op de wallen mag wandelen.”
Volgens Bazeries, die de code “330 309” interpreteert als « masque » (masker), zou de beroemde gevangene dus Vivien l’Abbé de Bulonde zijn, luitenant-generaal van het Franse leger. Maar deze hypothese wordt fel bediscussieerd, aangezien de datum waarop Bulonde zou zijn opgesloten later valt dan de periode waarin zijn vermeende cipier, gouverneur Saint-Mars, in Pignerol verbleef.
De minnaar van de koningin?
In 1978 stelde Pierre-Marie Dijol de volgende theorie voor: koningin Marie-Thérèse (echtgenote van Lodewijk XIV) zou een buitenechtelijke dochter hebben gehad met een zwarte slaaf, de dwerg Nabo. Deze dochter zou de Moorse van Moret zijn, bekend als benedictijnse non. Op latere leeftijd zou ze ervan overtuigd zijn geraakt dat ze van koninklijk bloed was en ontving ze jarenlang bezoek van leden van de koninklijke familie.
Saint-Simon schrijft in zijn memoires over de Moorse van Moret niet over deze koninklijke bezoeken, maar ze waren in die tijd wel gebruikelijk in kloosters dicht bij het Louvre.
De dwerg Nabo zou later uit het koninklijke hof verdwijnen. Maar toen zijn "dochter" werd geboren, was hij slechts 12 of 13 jaar oud. De Moorse van Moret werd ook wel gepresenteerd als een buitenechtelijke dochter van Lodewijk XIV met een zwarte dienstmeid of actrice. Wat moet je hier nu van geloven?
De Man met het IJzeren Masker: slechts een lakei?
Meerdere versies doen een eenvoudige bediende vermoeden: de gevangene die Dauger heette, zou in werkelijkheid een zekere Martin zijn – bediende van de hugenoot Claude Roux de Marcilly. In 1669 gearresteerd en veroordeeld tot radbraken, zou hij in het geheim zijn gehouden omdat hij te veel wist over de samenzweringen van zijn meester.
Een andere hypothese (ondersteund door John Noone en de historicus Jean-Christian Petitfils) stelt dat de Man met het IJzeren Masker een eenvoudige bediende was die Saint-Mars zou hebben gemaskeerd om zijn troepen de illusie te geven een vooraanstaande gevangene te bewaken.
Volgens de theorie van Jean-Christian Petitfils, uiteengezet in zijn boek Le Masque de Fer, entre histoire et légende, zou deze gevangene zijn opgesloten omdat hij op de hoogte was van geheime onderhandelingen tussen Lodewijk XIV en Karel II van Engeland.
De laatste wilde zich bekeren tot het katholicisme. Er werden onderhandelingen in die richting gevoerd. Eustache Dauger, belast met het overbrengen van de correspondentie tussen de twee koningen, zou hiervan op de hoogte zijn geweest.
Naar verluidt zou Lodewijk XIV zijn arrestatie en geheime opsluiting hebben bevolen. Het idee van de ijzeren masker zou afkomstig zijn van de gevangenisdirecteur, de heer de Saint-Mars. Nadat hij twee van zijn beroemdste gevangenen had verloren, Antoine Nompar de Caumont, eerste hertog van Lauzun (vrijgelaten in 1681), en de heer Fouquet (overleden in 1680), zou hij zijn prestige hebben willen vergroten door een van zijn laatste gevangenen naar voren te schuiven.
Deze theorie wordt ondersteund door de lage kosten voor de verzorging van de gevangene, die aanzienlijk lager waren dan die voor hooggeplaatste gevangenen zoals Fouquet, wat suggereert dat het hier om een eenvoudige bediende ging en niet om een edelman.
Andere kandidaten achter het ijzeren masker?
Ja, er zijn andere namen naar voren gebracht. Zo werd Hendrik II van Guise, afstammeling van de Lotharingse tak van de Guise, genoemd als de pretendent van een geheime groep die streefde naar een terugkeer van de Karolingische dynastie.
Ook Molière werd genoemd, volgens de schrijver Anatole Loquin. Deze laatste poneert de onwaarschijnlijke hypothese dat de Man met het IJzeren Masker in werkelijkheid Molière zou zijn, die na de opvoering van De ingebeelde zieke niet zou zijn overleden, maar op verzoek van de jezuïeten zou zijn gearresteerd omdat ze hem Tartuffe niet hadden vergeven.
Volgens de Britse historicus Roger MacDonald (L’Homme au masque de fer, 2005) zou het gaan om de musketier d’Artagnan. Gewond in Maastricht in 1673 zou hij naar Pignerol zijn gestuurd, waar zijn ijzeren masker zou hebben voorkomen dat hij herkend werd door de musketiers die de gevangenis bewaakten.
De eiland Sainte-Marguerite bezoeken
Het enige tastbare overblijfsel van de geschiedenis van de IJzeren Masker is vandaag het eiland Sainte-Marguerite. Het is het grootste van de twee Lérinseilanden voor de kust van Cannes. Het diende als gevangenis voor de beroemde IJzeren Masker.
Tegenwoordig is het een van de populairste wandelpaden van de Middellandse Zee-eilanden, maar het grenst nog steeds aan het koninklijke fort waar de gevangene van 1687 tot 1698 werd opgesloten. In dit fort bevindt zich het Museum van de IJzeren Masker en het Koninklijke Fort.
Officieel geopend in de lente van 1977, toont het zowel de historische cel als archeologische vondsten uit land- en onderwaterexcavaties, vergezeld van verklarende maquettes. Zalen die uitkijken op een grote terras zijn gewijd aan tijdelijke tentoonstellingen.
Het eiland wordt gescheiden van het schiereiland La Croisette, op het grondgebied van Cannes, door een smalle zeestraat van 1.300 meter breed. Het strekt zich uit over 3,2 km van west naar oost, met een maximale breedte van ongeveer 900 meter. Het eiland herbergt enkele van de oudste eucalyptus- en dennenbossen van Europa. Het grootste deel van het eiland is bedekt met bos.
De Man met het IJzeren Masker in de geschiedenis en de cinema
Van de eerste helft van de 18e eeuw tot het einde van de 20e eeuw is het IJzeren Masker het onderwerp geweest van duizenden boeken en krantenartikelen. Er zijn tweehonderd boeken of reportages, drie internationale congressen, niet te vergeten een twintigtal romans, zeven toneelstukken en zestien avonturenfilms.
In zijn roman De burggraaf van Bragelonne (1848-1850) maakt Alexandre Dumas van de Man met het IJzeren Masker de tweelingbroer van Lodewijk XIV. Aramis smedt een complot om de monarch Lodewijk XIV te vervangen door zijn broer.
De IJzeren Masker, geregisseerd in 1965 door Marcel Pagnol, wordt in 1973 opnieuw uitgebracht onder de titel Het Geheim van het IJzeren Masker. Ten slotte verdedigt Philippe Collas in De Kinderen van God (Plon, 2004) de stelling van Eustache Dauger en het mysterie rond de geboorte van Lodewijk XIV.
Alfred de Vigny schreef in 1823 een gedicht, De Gevangenis, over het IJzeren Masker.
Meerdere films hebben zich laten inspireren door de geschiedenis van het IJzeren Masker, waarbij allemaal de hypothese van een tweelingbroer van Lodewijk XIV gebruiken. De meeste zijn zeer vrij gebaseerd op De Vicomte van Bragelonne.
De meest recente is Het IJzeren Masker (1998), geregisseerd door Randall Wallace, met Leonardo DiCaprio, Jeremy Irons, John Malkovich, Gérard Depardieu en Gabriel Byrne.
Te zien in verband met de Eeuw van Lodewijk XIV
Louvre Museum - Tickets reserveren voor het Louvre
Versailles - Het Kasteel van Versailles + Bezoek Versailles: organiseer uw bezoek aan het Domein
Boeking Kasteel van Versailles: Toegangskaart + heen-en-terugvervoer
Boeking Versailles en de tuinen van Monet in Giverny: dagtrip vanuit Parijs
Conclusie
Het mysterie blijft onopgelost. De honderden onderzoekers en historici die zich over deze puzzel hebben gebogen, zijn er niet in geslaagd om de oplossing te vinden. Laten we uit mededogen denken aan deze man die dertig tot veertig jaar in de gevangenissen van Lodewijk XIV werd opgesloten, zonder duidelijke reden, en hem al onze medelijden schenken.
Bonus: 3 belangrijke tips om uw verblijf in Parijs soepel te organiseren en tot een succes te maken
Heeft u gemerkt dat onze website u tools aanbiedt om uw reis naar Parijs gemakkelijk te plannen, zodat uw verblijf stressvrij en succesvol verloopt?
1. Vertaler Zinnenboek voor wie niet vloeiend Frans spreekt
Heeft u moeite om het juiste woord of de juiste uitdrukking in het Frans te vinden? Klik hier op ZINNENBOEK – of rechtsboven op uw scherm. Het is een woordenlijst met 100 nuttige woorden en/of uitdrukkingen voor een toerist in Parijs (in een restaurant, hotel, bij het winkelen, in de metro, begroetingen, de weg vragen, etc.). Er zijn acht talen beschikbaar. En weet u wat het mooie is? Elk woord en elke uitdrukking kan bovendien hardop in het Frans worden beluisterd.
2. De Reisgenerator van VPBY
Er valt veel interessants en leerzaams te ontdekken in Parijs. Een goede planning van uw verblijf wordt sterk aanbevolen. Om u te helpen hebben wij voor u Reisgenerator gratis beschikbaar.
In 5 minuten en met 5 klikken krijgt u uw programma voor bezoeken per halve dag, alle reserveringen – indien gewenst, zonder verplichting – voor de bezienswaardigheden die u wilt bezoeken, de boeking van uw vervoer (vliegtuig, trein of auto), de reservering van uw accommodatie en zelfs suggesties voor waardevolle cadeaus voor uzelf, uw vrienden en uw familie.
Hoe werkt dit?
Klik op "Reisorganisator voor Parijs", geheel gratis, en u hoeft zich geen zorgen meer te maken om zoveel mogelijk te zien in de kortst mogelijke tijd. Vervolgens kiest u:
1/ U kiest uw "algemene wensen" door te klikken op de lijst (Musea, Kerken, Monumenten, Parken, etc.);
2/ De Stedengenerator van VPBY stelt u vervolgens alle relevante fiches voor;
3/ U selecteert door te klikken op de namen van de musea, monumenten, parken of activiteiten die u wenst;
4/ De organisator geeft u vervolgens de planning voor elke dag van uw verblijf;
5/ met de geografische optimalisatie van de dagelijkse bezoeken – indien gewenst – om vermoeiende en tijdrovende verplaatsingen te vermijden.
Dit gebeurt in 5 kliks en slechts 3 minuten. En het is echt gratis. Gebruik het door te klikken op "Stedengenerator voor Parijs"
Opmerking: wilt u weten wat gebruikers van de Stedengenerator van VPBY vinden van hun ervaring? Klik op "Zij hebben hun reis gemaakt met VPBY"
3. Lijst van te maken reserveringen
Om geen tijd te verliezen met in de rij staan, raden we u aan om een paar dagen van tevoren online te reserveren. Alle officiële reserveringen zijn nuttig en beschikbaar op onze website:
Reserveringen voor toegang tot musea, monumenten, shows en boottochten op de Seine
Reserveringen voor uw aankomst in Frankrijk: vliegtuigen, treinen, auto’s
Reserveringen voor uw accommodatie: hotels, appartementen, vakantiehuisjes – in Parijs of in de directe omgeving
U vindt de links voor al deze reserveringen direct in de artikelen over de bezienswaardigheden die u interesseren of in de zelfgidsroutes van onze wandelingen. Door te klikken op "Reserveringen" in de menubalk vindt u alle reserveringen die u nodig heeft tijdens uw verblijf. Ter illustratie:
Reserveren toegang Notre-Dame van Parijs (Toegang gratis, maar reserveren wordt aangeraden om de rij te vermijden)
Reserveren toegang Conciergerie (combinatie met Sainte-Chapelle)
Reserveren Kasteel van Versailles: Toegangsticket + Toegang tot de Tuinen + Domein van Trianon
