L'Isle-Adam: Kultura, natura, spokój i łatwy dojazd
L'Isle-Adam, urokliwa ucieczka zaledwie 30 kilometrów na północ od Paryża, ukryta nad brzegami Oise – ukryty klejnot, gdzie czas się zatrzymuje, a natura rządzi.
Często pozostająca w cieniu bardziej znanych miejscowości, takich jak Wersal czy Chantilly, to malownicze miasteczko oferuje idealne połączenie spokoju, aktywnego wypoczynku na świeżym powietrzu i łatwego dostępu. Niezależnie od tego, czy jesteś mieszkańcem Paryża szukającym oddechu, podróżnikiem pragnącym autentycznej francuskiej ucieczki bez tłumów, czy odwiedzającym chcącym poznać Paryż bez jego niedogodności (hałasu, upału, cen), L’Isle-Adam z pewnością Cię oczaruje.
Z bujnymi lasami, historycznym urokiem i bezpośrednimi, szybkimi połączeniami kolejowymi z Paryżem, nie dziwi fakt, że to miejsce zyskuje na popularności wśród wtajemniczonych. W tym przewodniku odkryjemy, dlaczego L’Isle-Adam powinna znaleźć się na Twojej kolejnej liście ucieczek – od najlepszych szlaków wędrówek po pikniki nad wodą, po nieznane skarby kulturowe i praktyczne porady, jak tam dotrzeć bez stresu.
Aby dowiedzieć się więcej o tym, co sprawia, że L’Isle-Adam jest tak wyjątkowym miejscem.
L'Isle-Adam, urokliwa ucieczka, posiada również bogatą historię
L'Isle-Adam przed książętami Conti (900–1632)
L'Isle-Adam była zamieszkana już w czasach prehistorycznych, czego dowodzą narzędzia paleolityczne, neolityczne pomniki oraz groby z epoki brązu. W starożytności osada Novientum (dzisiejsza dzielnica Nogent) stanowiła pierwotne jądro miasta i była nieprzerwanie zamieszkana aż do okresu galorzymskiego.
W średniowieczu Nogent należał do Opactwa Saint-Denis. Wikingowie doprowadzili w IX wieku do budowy fortyfikacji na Wyspie Przeorów. Po traktacie z 911 roku, kończącym główne najazdy wikingów, zamek został powierzony Adamowi z Moussy, założycielowi klasztoru w 1014 roku i przodkowi panów L'Isle-Adam. Jego ród ukształtował region, zakładając instytucje religijne, takie jak Opactwo Val. Osłabiona przez czarną śmierć i wojnę stuletnią, posiadłość została sprzedana w 1364 roku rodzinie Villiers.
W latach 1364–1527 Villiersowie powiększyli i urozmaicili majątek, gościąc królów i budując kościół Saint-Martin. W 1527 roku posiadłość przeszła w ręce Anny de Montmorency, co zapoczątkowało renesansowy rozkwit. Zamek został przebudowany, wzrosła liczba wizyt królewskich, a miasto rozwijało się wokół handlu rzecznemu na Oise, ważnego szlaku handlowego.
Podczas wojen religijnych L'Isle-Adam kilkakrotnie zmieniała właścicieli, aż została odrestaurowana i naprawiona za panowania Henryka IV. W XVII wieku, po egzekucji Henryka II de Montmorency w 1632 roku, majątek przeszedł w ręce rodu Condé, a następnie do gałęzi Bourbon-Conti, pozostając w tej rodzinie aż do rewolucji francuskiej.
L'Isle-Adam pod rządami książąt Conti do rewolucji (1632–1790)
W XVII i XVIII wieku L’Isle-Adam przeżywała złoty wiek pod rządami Książąt de Conti, stając się prestiżową rezydencją rywalizującą z Chantilly. Pomimo pożarów w 1661 i 1669 roku posiadłość została powiększona i udekorowana, między innymi dzięki słynnemu Wielkiemu Conti. W XVIII wieku,
Louis-François de Bourbon-Conti przekształcił zamek w wytworne miejsce poświęcone polowaniom i przyjęciom, goszcząc takie osobistości jak Jean de La Fontaine oraz młody Wolfgang Amadeus Mozart. Pozostał on ważnym ośrodkiem arystokracji aż do Rewolucji.
Ostatni pan feudalny, Louis-François-Joseph de Bourbon-Conti, powiększył posiadłość, lecz popadł w poważne długi, stopniowo sprzedając swoje dobra, zachowując jednak dożywotnie użytkowanie do swojej śmierci(1). Rodzina Bergeret de Grancourt rozbudowała posiadłość Cassan i wspierała artystów takich jak Jean-Honoré Fragonard.
W czasie Rewolucji zamieszki zmusiły księcia do wygnania, konfiskaty pozostałych dóbr(1), a następnie uwięzienia przed wyjazdem do Hiszpanii, gdzie zmarł w 1814 roku, kończąc wieki arystokratycznej dominacji. W 1789 roku miasto przyjęło reformatorskie postulaty, utworzyło Gwardię Narodową i wybrało swojego pierwszego burmistrza. Konflikty religijne wyniknęły z Konstytucji cywilnej kleru: kościół stał się Świątynią Rozumu, choć zachowano ważne relikwie. Zamek książąt de Conti został zburzony, a ratusz przeniósł się na ulicę Saint-Lazare.
(1) L’Isle-Adam i Ludwik XVI: nieznana historia
7 października 1783 roku Louis-François-Joseph de Bourbon-Conti sprzedał resztę swojej posiadłości hrabiemu Prowansji, Louis-Stanislas-Xavierowi (późniejszemu Ludwikowi XVIII), bratu króla Ludwika XVI, działającemu jako pełnomocnik królewski. Umowa została podpisana w zamku Choisy, w apartamencie króla, na następujących warunkach:
1/ Hrabia Prowansji, występujący jako figurant, miał otrzymać jedynie dożywotnie użytkowanie.
2/ Ludwik XVI miał otrzymać własność gruntową nadanych mu posiadłości L’Isle-Adam, Nogent, Valmondois, Parmain, Jouy-le-Comte, Champagne, Presles, Fontenelle, Boulonville, Stors, Chaumont-en-Vexin, Trie, Mouy, Méru, Mantes, Meulan, Pontoise, Auvers, Beaumont, Chambly i innych; jednak zadeklarował, że nie chce włączać ich do domeny koronnej i pragnął nimi dysponować oddzielnie według własnego uznania.
3/ Książę de Conti zastrzegł sobie prawo do korzystania z zamków i parków w Isle-Adam, Stors i Trie aż do swojej śmierci, a także do polowań i rybołówstwa w lasach i rzekach Isle-Adam oraz innych ziemiach Vexin.
4/ Król Ludwik XVI miał mu wypłacić sumę 1 480 000 liwrów, powiększoną o odsetki, aż do całkowitej spłaty.
5/ 8 lipca 1789 roku król Ludwik XVI i Pan (hrabia Prowansji) nabyli od posiadacza prioratu Saint-Godegrand w Isle-Adam prawa wyższej jurysdykcji, które ten rościł sobie na terenach Isle-Adam, Nogent i innych, a także własność 8 mórg i 11 prętów (około 2 ha) lasu w lesie, w zamian za roczną rentę w wysokości 14 miar pszenicy, mierzonej według paryskiego systemu. Więcej informacji w Archiwach departamentalnych Val d’Oise oraz u pana Botto – Stowarzyszenie Przyjaciół L’Isle-Adam.
1 lub 2 sierpnia BBC nadaje trzykrotnie następujący komunikat: „Adam zadrży na swoim wyspie”. Ale w L’Isle-Adam nikt nie potrafi rozszyfrować ostrzeżenia. W czwartek 3 sierpnia, około południa, miasto doświadcza najgwałtowniejszego i najbardziej śmiercionośnego bombardowania tych tragicznych miesięcy. Przez pół godziny setki samolotów zrzucają blisko 3000 bomb, grzebiąc Nogent i lasy Cassan pod lawiną żelaza i ognia. Domy w Nogent walą się w chmurze pyłu. 18 sierpnia nowy nalot powietrzny dopełnia dzieła zniszczenia.
Sojusznicze bombardowania z sierpnia 1944 roku dewastują liczne budowle, w tym zamki Cassan i Stors, oraz pochłaniają 51 ofiar wśród cywilów. W L’Isle-Adam całkowicie zniszczonych zostaje 200 budynków, a 340 innych ulega uszkodzeniu. Ponadto 1500 mieszkańców pozostaje bez dachu nad głową. Szpital zostaje trafiony, zamek Cassan zmienia się w gruzowisko, a zamek Stors, należący do markiza de Montebello, ulega poważnym zniszczeniom. Miasto staje się nie do poznania.
W rzeczywistości alianci celowali w składy paliwa i wyposażenia niemieckiego ukryte w lesie L’Isle-Adam, a nie w zabudowania sąsiedniej dzielnicy Nogent. Niemcy, zanim opuścili miasto 30 sierpnia 1944 roku, rozstrzelali kolejnych członków ruchu oporu. L’Isle-Adam wychodzi z wojny zniszczone w 40%.
Za męstwo i opór miasto zostaje wymienione w rozkazie do Narodu i odznaczone Krzyżem Wojennym z gwiazdą brązową w 1948 roku. Dziś liczne pomniki i miejsca pamięci upamiętniają te wydarzenia i ich bohaterów.
Od 1945 roku L'Isle-Adam – urokliwa ucieczka
Od 1945 roku L’Isle-Adam utraciła część swojego dziedzictwa wraz z zanikiem zamków Saut du Loup oraz Cassan, rozebranych w latach 60. z powodu zniszczeń wojennych. Te tereny zostały przekształcone, tworząc park Manchez (6 hektarów w centrum miasta), szkołę Balzaka oraz park Cassan. Dzielnica Faisanderie z kolei przyjęła niskie i rozproszone budynki mieszkalne, natomiast La Garenne, składająca się z wolno stojących domów jednorodzinnych, powstała w latach 80.
Rodzina Poniatowskich od ponad 55 lat dominuje w lokalnej polityce. Michel Poniatowski, deputowany i minister, był burmistrzem L’Isle-Adam przez trzydzieści lat, a od 2001 roku jego syn Axel, kształtując miasto o charakterze burżuazyjnym i rezydencjonalnym, stawiając na jakość życia zamiast na miejskie wzorce przedmieść paryskich. Obecny burmistrz, Sébastien, wnuk Michela, kontynuuje tę politykę.
Wyjątkowa lokalizacja L'Isle-Adam w Île-de-France
Ukryta między doliną Oise na zachodzie a lasem L’Isle-Adam z trzech pozostałych stron, miasto było najpierw fortecą, później ulubionym miejscem wypoczynku książąt krwi i wielkich rodzin szlacheckich, by w XIX wieku stać się miastem burżuazyjnym, przyciągającym mieszkańców Paryża oraz licznych artystów. Zainteresowanie L’Isle-Adam sięga więc dawna.
Dziś jest to zamożne miasto wiejskie położone na samym północnym krańcu metropolii paryskiej, u wrót Regionalnego Parku Naturalnego Vexin français, Krainy Francji, Pikardii oraz Normandii.
Komunikacja bez hałasu i uciążliwości
-
Główne krajowe szlaki komunikacyjne — droga krajowa nr 184 (2×2 pasy), droga krajowa nr 1 oraz autostrada A16 — biegną na wschód od miasta, poza lasem, nie powodując uciążliwości dźwiękowych, zapewniając jednocześnie doskonałą dostępność.
-
DK184 łączy L’Isle-Adam z Saint-Germain-en-Laye przez Cergy-Pontoise (i autostradę A15).
-
DK1 prowadzi na południe w kierunku Paryża (Porte de la Chapelle) oraz na północ do Bray-Dunes przez Beauvais, Amiens i Boulogne-sur-Mer.
-
A16, która rozpoczyna się w L’Isle-Adam, umożliwia dojazd do Wielkiej Brytanii i Belgii przez Pikardię (Beauvais, Amiens) oraz Hauts-de-France.
-
A16 i obwodnica A104 prowadzą również do portu lotniczego Charles-de-Gaulle (36 km, 35 min). Lotnisko Beauvais znajduje się 50 km na północ drogą A16.
-
W Amiens A16 łączy się z A1 przez A29 i obsługuje Lille, Gandawę oraz Brukselę.
-
-
Oise, jeden z głównych francuskich szlaków wodnych do transportu towarów, jest uregulowana i skanalizowana w L’Isle-Adam, z jazem i zaporą zlokalizowanymi niedaleko Wyspy Derywacyjnej. Rzeka służy także żegludze rekreacyjnej i sportom wodnym. Miasto posiada od 1962 roku klub żeglarski oraz od 2020 roku port o 130 miejscach postojowych.
-
Kolej w L’Isle-Adam to wygodny sposób dotarcia do Paryża (45 min). Linia H łączy miasto z dworcem Gare du Nord (największym w Europie) oraz z liniami B, C, A i D RER, które obsługują całą Île-de-France.
-
Od 2001 roku kwestia uciążliwości dźwiękowych jest uwzględniana w L’Isle-Adam. Prace drogowe oraz ograniczenia prędkości w centrum miasta pozwoliły obniżyć poziom hałasu. Jedynym potencjalnym źródłem niewielkich uciążliwości jest linia kolejowa biegnąca wzdłuż prawego brzegu Oise, po stronie Parmain, sklasyfikowana na poziomie 2.
Blisko lotniska Roissy-Charles-de-Gaulle, L’Isle-Adam nie znajduje się pod głównym korytarzem lotniczym, lecz w strefie nazywanej dyspersją na dużej wysokości, i to jedynie wówczas, gdy wiatry wieją ze wschodu (poniżej 30% czasu, gdyż dominujące wiatry wieją z zachodu, a dodatkowo tylko przy intensywnym ruchu lotniczym na lotnisku). Pomiary przeprowadzone przez służbę akustyczną Aéroports de Paris w marcu 2007 wykazały, że „starty w kierunku zachodnim oraz lądowania w kierunku wschodnim nie mają istotnego wpływu na poziom hałasu mierzonego w gminie L’Isle-Adam”.
Roczne i dzienne temperatury w L’Isle-Adam w porównaniu z Paryżem
W 2020 roku Météo-France opublikowało klasyfikację klimatów Francji metropolitalnej, w której gmina L’Isle-Adam została zaliczona do strefy przejściowej między klimatem oceanicznym a klimatem oceanicznym zmienionym. Należy również do regionu klimatycznego południowo-zachodniej części Basenu Paryskiego, charakteryzującego się niewielkimi opadami, zwłaszcza wiosną (120–150 mm), oraz chłodnymi zimami (3,5 °C).
Dla okresu 1971–2000 średnia roczna temperatura wynosiła 11,2 °C, z roczną amplitudą termiczną 14,7 °C i kilkoma dniami w roku, kiedy temperatura sięga 33 °C. Średnie roczne opady wynosiły 677 mm, z 10 dniami deszczu w styczniu i 8 w lipcu.
Latem temperatura w L’Isle-Adam jest niższa o 5–7 °C niż w Paryżu, zwłaszcza nocą, dzięki chłodowi emitowanemu przez otaczające lasy, które oddają ciepło nagromadzone w ciągu dnia.
Tereny dzielone przez L’Isle-Adam – urokliwa ucieczka od miasta
Teren gminy rozciąga się maksymalnie na około pięć kilometrów z północy na południe i cztery kilometry ze wschodu na zachód. Jest on głównie wiejski i zalesiony (73%). Przy powierzchni 14,94 km² gęstość zaludnienia w L’Isle-Adam wynosi zaledwie 756 mieszkańców na km², znacznie poniżej średniej departamentu Val-d’Oise. Wynika to z jednej strony z dużego obszaru gminy, z drugiej zaś z dużej powierzchni zajętej przez lasy.
Struktura miejska składa się w dużej mierze (70,9%) z domów jednorodzinnych oraz terenów niezabudowanych (parki, ogrody, nieużytki). Zieleń miejska zajmuje 70 m² na mieszkańca. Budynki wielorodzinne, wszystkie nisko i rozproszone (maksymalnie 3 kondygnacje), stanowiły w 1999 roku zaledwie 3,9% powierzchni zurbanizowanej gminy. Duże powierzchnie handlowe, biura i strefy działalności gospodarczej zajmują natomiast 3,9% terenu, czyli mniej niż tereny wyposażenia publicznego (6,4%) i strefy transportowe (7,1%).
Podsumowując, L’Isle-Adam to małe miasto na wsi, położone na obrzeżach Paryża.
Woda i rzeka Oise w centrum życia w L’Isle-Adam – urokliwej ucieczce od miasta
Oise otacza miasto od północy i zachodu. Znajdują się na niej trzy wyspy: Île du Prieuré, Île de la Cohue oraz Île de la Dérivation, na której zlokalizowana jest śluza i tama. Nowy port znajduje się w pobliżu.
Przez teren gminy przepływają także trzy strumienie: ruisseau du Bois na północ od centrum handlowego Le Grand Val, ruisseau de Vivray na południe w kierunku osady Stors oraz ruisseau des Vieux Moutiers niedaleko zamku Stors. Żaden ciek wodny nie przepływa przez lasy państwowe.
Gmina posiada kilka stawów i jezior: staw Trois Sources (las Cassan), stawy Garenne, jeziora w parku Cassan oraz źródła w okolicy posiadłości Forgets, Vivray, Grand Val i pola golfowego Vanneaux.
Woda pitna jest dostarczana przez zakład uzdatniania wody w Cassan, zarządzany przez spółkę Lyonnaise des Eaux. Woda, pochodząca z podziemnych warstw wodonośnych, charakteryzuje się bardzo dobrą jakością bakteriologiczną, niską zawartością azotanów, jest twarda i lekko fluorowana.
L’Isle-Adam dzisiaj: miasto nastawione na odpowiedzialny i kulturalny turystyk
Miasto dysponuje dobrze rozwiniętym sektorem turystycznym dzięki swojej lokalizacji, dziedzictwu historycznemu, plaży, stylowi życia oraz ofercie kulturalnej. Tutaj nie ma nadmiernego ruchu turystycznego, a raczej powolny, odpowiedzialny turystyk, turystyk lokalny i kulturalny.
Oferta hotelarska istnieje, ale pozostaje jeszcze niewielka, choć rozwijająca się: większość turystów pochodzi z regionu paryskiego i/lub są miłośnikami wyjątkowego uroku L’Isle-Adam. Jednakże bliskość licznych restauracji, barów, kina w centrum miasta, w pobliżu rzeki Oise i wysp, a także nowa marina nadają miastu atrakcyjność turystyczną, wyróżniając je na tle typowych miast-sypialni w wielkiej aglomeracji paryskiej, położonych zaledwie kilka kilometrów dalej. Potencjał turystyczny miasta pozostaje wciąż w dużej mierze niewykorzystany, czego dowodem jest marina, projekt miejski ukończony dopiero w 2020 roku.
Ponadto L’Isle-Adam posiada wszystkie niezbędne sklepy dla zamożnej społeczności liczącej 12 500 mieszkańców. Ta struktura handlowa doskonale odpowiada potrzebom turystów: sklepy odzieżowe, obuwnicze, z wyrobami skórzanymi, kawiarnie, bary, restauracje (w każdej kategorii cenowej), sklepy z pamiątkami, salony fryzjerskie, sklepy spożywcze, piekarnie, cukiernie, czekoladziarnie, główny deptak handlowy oraz dzielnica nad brzegiem Oise i portu z licznymi restauracjami. W centrum miasta, niedaleko ratusza, szklarz prezentuje swoje oryginalne wyroby. Można nawet zaobserwować go podczas pracy o określonych porach. L’Isle-Adam liczy ponad 400 sklepów i usług dla mieszkańców.
Miasto dysponuje także trzema supermarketami: dwa w centrum oraz centrum handlowe Grand Val przy wyjeździe z autostrady A16 (34 000 m², w tym 10 000 m² dla Carrefour), nie wspominając o pięknym krytym targowisku w centrum (najpiękniejszym w Île-de-France?), otwartym w niedziele, wtorki i piątki, z 130 stałymi handlarzami i tylomaż handlarzami obwoźnymi latem.
To doskonały moment, aby cieszyć się autentycznym turystykem, pozwalającym odwiedzającym zanurzyć się w elegancji prowincjonalnego francuskiego życia, zaledwie 30 km od Paryża.
L’Isle-Adam należy do sieci „Najpiękniejsze objazdy Francji”
Podobnie jak Provins i Moret-sur-Loing w Île-de-France, L’Isle-Adam wchodzi w skład sieci Najpiękniejsze Objazdy Francji, stowarzyszenia wzorowanego na „Najpiękniejszych Wioskach Francji”, które zrzesza małe francuskie miasta promujące turystykę lokalną. Gmina otrzymała dwie kwiaty w konkursie na najpiękniej kwitnące miasta i wsie, nagradzając jej wysiłki w zakresie zieleni.
L’Isle-Adam i jej typowo francuski śródmieście: kościół, ratusz i targ – z główną ulicą handlową prowadzącą do Oise
Oto klasyczny trójząb prowincjonalnego francuskiego życia:
```htmlKościół św. Marcina, pochodzący z XVI wieku, odnowiony z okazji 500. rocznicy swego istnienia. Został poświęcony 20 lipca 1499 roku (wówczas jeszcze nieukończony) przez Jana z Villersów de L’Isle-Adam, biskupa Beauvais i brata miejscowego pana, a następnie ponownie 1 października 1567 roku, po zakończeniu prac, w obecności konstabla Anny de Montmorency, nowego pana tych ziem. Grobowiec księcia de Conti, ambitnego kuzyna Ludwika XV, został odkryty w kościele św. Marcina podczas wykopalisk w 2010 roku. Został on pochowany tam w 1776 roku. Jego grobowiec można obecnie oglądać w jednej z kaplic kościoła.
Naprzeciwko znajduje się elegancki ratusz z XIX wieku oraz jego dobudówka, „Le Castel Rose” (różowy zamek).
W latach 1867–1870 Pierre-Charles Dambry, zastępca burmistrza L’Isle-Adam, zlecił budowę tego ratusza architektom Louisowi-Charlesowi Boileau i Félixowi Roguetowi, uczniom Viollet-le-Duca. Ów burmistrz, wielki mecenas swego miasta, sfinansował częściowo budowę budynku z własnych środków.
Nazwa „Castel Rose” pochodzi najprawdopodobniej od koloru cegieł zdobiącej fasady i tynki. Budowę ukończono około 1872 roku. Została zakupiona przez gminę w 1978 roku i uroczyście otwarta jako dobudówka ratusza 6 marca 1982 roku przez ówczesnego burmistrza, Michela Poniatowskiego.
Pomiędzy nimi mieści się targ, który trzy razy w tygodniu (we wtorki, piątki i niedziele, w godzinach 8:00–13:00) gromadzi nawet 130 handlowców, w tym 50 stoisk z żywnością, w ogromnej hali. Targ ten został uznany za najpiękniejszy targ w Île-de-France przez stację telewizyjną TF1.
Duża ulica handlowa (zwana Grande Rue) rozciąga się między ratuszem a kościołem, wznosząc się przez las aż do autostrady A16 (3,6 km) z jednej strony, a z drugiej prowadząc do mostu Cabouillet (pierwotnie zbudowanego w XVI wieku) – oddalonego o 300 m – oraz do pobliskiej wsi Parmain i stacji kolejowej L’Isle-Adam-Parmain, którą można osiągnąć, pokonując dwa mosty nad Oise.
Największa rzeczna plaża we Francji: Plaża w L’Isle-Adam
W 1906 roku miejscowy historyk i były burmistrz Parmain, pan Denise, tak opisał plażę: „Plaża w L’Isle-Adam może być uważana za prawdziwą małą plażę słodkowodną; położona jest w odgałęzieniu rzeki zamkniętym dla żeglugi.”
Od 1920 roku Henri Supplice zbudował tu prawdziwy kompleks wypoczynkowy na 3,5 hektarach, w tym jeden hektar piaszczystej plaży, z około pięćdziesięcioma kabinami, dużą zjeżdżalnią, pomostami do skoków, barem-terasą o nazwie „Le Normandy”, kwitnącymi ogrodami oraz estradą, na której w każdą niedzielę i święta w okresie letnim odbywały się koncerty symfoniczne.
W okresie międzywojennym specjalne pociągi nazywane „La Plage” odjeżdżały co weekend z dworca Północnego w Paryżu do L’Isle-Adam. Podróż trwała zaledwie 37 minut – rekordowo krótko. Henri Supplice uczynił plażę w L’Isle-Adam największą rzeczną plażą we Francji.
27 sierpnia 1949 roku Amerykanin Johnny Weissmuller uroczyście otworzył „pływacki rekord” na tym terenie. Był pierwszym pływakiem, który pokonał 100 metrów stylem dowolnym w mniej niż minutę. Łącznie zdobył 52 tytuły mistrza Stanów Zjednoczonych i ustanowił 28 rekordów świata. W 1932 roku rozpoczął karierę aktorską, wcielając się w rolę Tarzana.
Plaża została wykupiona przez miasto w 1981 roku i ponownie otwarta po remoncie w niedzielę 2 sierpnia 1981 roku przez Michela Poniatowskiego, burmistrza L’Isle-Adam.
```W pobliżu plaży, na terenie placu zabaw, urządzono tor do minigolfa dla przyjemności zarówno dzieci, jak i dorosłych.
Wyjątkowy krajobraz plaży w L'Isle-Adam często inspirował znanych reżyserów, oferując im doskonałe tło dla ich produkcji.
Wiele filmów zostało tam częściowo nakręconych: « Bibi FricotinRue des PrairiesPartir-revenirNędznicyLa Bande du drugstoreUn secret
Kompleks aquaparkowy przy La Plage, z basenem o długości 25 metrów i basenem przeciwprądowym
Kompleks ten obejmuje:
Główny basen pod głównym sklepieniem, o wymiarach 25 m x 12,5 m z dwoma rzędami trybun, przeznaczony wyłącznie do pływania i zawodów, o głębokości od 1,80 m do 2,20 m.
Drugi basen rekreacyjny o powierzchni 115 m² wyposażony w basen przeciwprądowy, kaskadę, masażery oraz przestrzeń przeznaczoną na zajęcia aquagym, aquabike i aquazumba. Budynek dysponuje również małym basenem dla najmłodszych, wyposażonym w masażery i grzyb wodny.
Dodatkowo znajduje się tu strefa plażowa z leżakami oraz przestrzeń relaksacyjna z hammamem, sauną i salą relaksacyjną (otwarta w godzinach otwarcia basenu).
Klub Golfowy L'Isle-Adam
Klub Golfowy L'Isle-Adam to jeden z najpiękniejszych torów w regionie Île-de-France, zaprojektowany przez światowej sławy architekta Rolanda Freama. Położony jest za lasem L'Isle-Adam, w pobliżu miejscowości Mours.
Usytuowany na pagórkowatym i zalesionym terenie, o długości 6 188 metrów, par 72, oferuje panoramiczne widoki na okolicę i pozwala golfistom odpocząć na łonie natury, zaledwie 25 minut od lotniska Roissy Charles de Gaulle i 45 minut od Paryża – 5 minut od centrum L'Isle-Adam.
Obejmuje również trzy stałe tory do łucznictwa, Hotel Golf & Spa Mgallery z 67 pokojami i apartamentami, restaurację gastronomiczną, bar, restaurację bistronomiczną, 7 sal konferencyjnych oraz spa. Golf de l'Isle Adam 1, Chemin des Vanneaux, 95290 L’Isle Adam, 01 34 08 11 11
3 kluby jeździeckie w L'Isle-Adam
W L'Isle-Adam znajdują się trzy kluby jeździeckie, gdzie można wypożyczyć konie do przejażdżek po lesie, zarówno dla dorosłych, jak i dzieci (kucyki). Las państwowy otaczający L'Isle-Adam zajmuje powierzchnię 1 500 hektarów.
L'Isle-Adam – urokliwa ucieczka i kultura
Muzeum Louisa Senlecqa i Dom Józefitów
Inicjatywę doktora Louisa Senlecqa (1880–1950), chirurga i burmistrza L’Isle-Adam, podjęło powołanie w 1939 roku stowarzyszenie „Przyjaciele L’Isle-Adam”. Muzeum Sztuki i Historii im. Louisa Senlecqa to miejskie muzeum we Francji, oznaczone jako „Muzeum Francji”, znajdujące się w L’Isle-Adam (departament Val-d’Oise). Początkowo mieściło się w Maison des Joséphites do 2006 roku. Ekspozycje muzeum zostały przeniesione do Centrum Sztuki Jacques’a-Henri’ego Lartigue’a, otwartego dla publiczności w L’Isle-Adam od 14 czerwca 1998 roku. To centrum, położone w sercu „Grande Rue”, jest świadectwem wierności ówczesnego burmistrza Michela Poniatowskiego pamięci jego przyjaciela, słynnego fotografa i malarza Jacques’a-Henri’ego Lartigue’a (1894–1986). W latach 1985–1993 Lartigue wraz z żoną Florette podarowali miastu L’Isle-Adam blisko 300 obrazów, obejmujących cały okres twórczości artysty, który zmarł w 1986 roku.
Muzeum im. Louisa Senlecqa – Centrum Sztuki JH Lartigue gromadzi również głównie dzieła sztuki z XIX i XX wieku związane z L’Isle-Adam i jej regionem, a także kolekcję Lartigue’a.
Maison des Joséphites została zbudowana około 1660 roku z polecenia księcia Armanda de Bourbon-Conti, pana tych ziem. Ostatnio budynek został odnowiony dzięki dotacji z Misji ds. Dziedzictwa (Mission du Patrimoine) przy wsparciu państwa, regionu oraz gminy L’Isle-Adam – prace właśnie dobiegły końca.
Obecnie nazywana Domem Twórczości, instytucja ta zajmie budynek i ma stać się miejscem tętniącym życiem, sprzyjającym spotkaniom i łączącym różne zawody dzięki warsztatom udostępnionym rzemieślnikom, artystom i twórcom. Skupiona na wspieraniu kreatywności i rzemiosła oraz kształceniu poprzez organizację warsztatów, ta placówka powinna stać się nową, dynamiczną atrakcją w sercu L’Isle-Adam i departamentu Val-d’Oise.
Działalność edukacyjna i odkrywcza przyczyni się do przywrócenia ducha miejsca, jaki panował tam w XVII wieku. Oferować będzie również przestrzenie do restauracji i relaksu, a także fab lab poświęcony nowatorskim narzędziom cyfrowym dla twórczości i konserwacji, takim jak projektowanie prototypów czy odnawianie uszkodzonych mebli.
Na miejscu odbędzie się widowisko światło-dźwięk, które przybliży historię miasta. Ta nowoczesna przestrzeń, kładąca nacisk na nowe technologie, wykorzysta innowacyjne narzędzia i techniki.
Zabytki i pomniki L’Isle-Adam – urokliwa ucieczka
Stare miasto (pochodzące z X wieku) należało do rodzin blisko związanych z władzą królewską, pozostawiając liczne ślady. Niestety, część tego dziedzictwa została zniszczona podczas II wojny światowej:
Pałac Saut-du-Loup znajdował się w miejscu obecnego parku Manchez. Uszkodzony podczas bombardowań w czasie II wojny światowej, został rozebrany w 1960 roku. Do dziś pozostała jedynie ceglana altana. Część posiadłości została przekształcona w park publiczny.
Pałac La Commanderie. Zniszczony na początku XX wieku. Bogato zdobiony i umeblowany, był dziełem i rezydencją zamożnego powroźnika Charles’a Bindera (1819–1891).
Pałace Cassan również zniknęły – zarówno pierwszy, zbudowany przez rodzinę Bergeret i zburzony w 1908 roku, jak i drugi, zwany Château Bonnin, zrównany z ziemią w 1960 roku po poważnych zniszczeniach spowodowanych alianckimi bombardowaniami w 1944 roku.
Zamek Bonshommes, którego pamięć przetrwała w nazwie alei prowadzącej do niego, został zbudowany w 1859 roku na miejscu dawnego klasztoru o tej samej nazwie, opisanego przez Balzaka jako „fatalne miejsce opuszczone przez ludzi”, które posłużyło mu za scenerię noweli *Adieu*. Otaczał go ogród krajobrazowy. Dziś nie ma po nim śladu – teren ten należy do lasu narodowego.
Na szczęście wciąż można zobaczyć liczne świadectwa przeszłości:
Zamek Conti
Zamek Stors
Kościół Saint-Martin
Probostwo, Grande-Rue, na wschód od kościoła
Ratusz
Pawilon Chiński
Most Cabouillet
Stół z Cassan
Zamek Faisanderie, aleja Generała de Gaulle’a
Brama L’Isle-Adam, aleja Paryska (Droga Departamentalna 64), poza miastem. Oznaczona dwoma filarami z końca XVIII wieku, stanowi główną bramę wjazdową do miasta od strony alei Paryskiej, prowadzącej z lasu.
Leśniczówka Bramy L’Isle-Adam, aleja Paryska (Droga Departamentalna 64)
Zamek des Forgets, ulica des Louvetaux, w lesie L’Isle-Adam
Zamek des Vanneaux, położony na północy, za lasem, w pobliżu wsi Mours i Presles.
Pawilon Chiński
Miasto posiada kilka posągów. Brązowe rzeźby ustawione nad brzegami Oise to Évila – nimfa wód (w pobliżu mostu Cabouillet), wzniesiona w ramieniu Cabouillet, oraz pierwsze kroki tańca na północnym brzegu. Posąg Siarama, rzeźba aktora Jean’a Marais’a, przedstawiająca sfinksa z porożem jelenia, ustawiona przez gminę w osi alei Le Nôtre’a.
L’Isle-Adam – urokliwa ucieczka w literaturze
Honoré de Balzac darzył L’Isle-Adam głębokim sentymentem, nazywając ją w liście do siostry Laure Surville „rajskim ogrodem”. To właśnie tutaj napisał *Fizjologię małżeństwa*, w której z entuzjazmem opisuje dolinę i park Cassan, przedstawiając je jako urzekające miejsce. Książka zawiera również liczne odniesienia do miasta z początku XIX wieku, wspominając m.in. postać Coco de Cassan oraz małpę, która kiedyś mieszkała u Ollivierów, zanim trafiła do Ogrodu Botanicznego w Paryżu.
W wielu swoich dziełach Honoré de Balzac czyni liczne aluzje do L’Isle-Adam. W *Chłopach* nazywa ją La Ville-aux-Fayes, hołdując Philippe’owi de Villers-la-Faye, i wspomina Les Aigues, Hippolyte’a Charles’a oraz opactwo Val.
W *Pierwszych krokach w życiu* opisuje swoją podróż dyliżansem między Paryżem a L’Isle-Adam, wspominając woźnicę Pierrottina. Z kolei w *Wiejskim lekarzu* postać Benassisa inspirowana jest doktorem Bossionem. Pobyty Balzaka w L’Isle-Adam zainspirowały zatem wiele jego powieści.
Pisarz Auguste de Villiers de L’Isle-Adam (1838–1889) nie miał żadnego związku z miastem, którego nazwisko nosił, poza wątpliwym rodowodem genealogicznym. Starożytność jego rodu była tak dawna, że król Ludwik XVIII, sądząc, iż nazwisko wygasło, zezwolił na jego ponowne przyjęcie. Paradoksalnie, mimo iż związany z miastem jedynie przez wątpliwe pochodzenie, ten symbolista przyczynił się do upowszechnienia jego nazwy wśród licznych czytelników, zarówno we Francji, jak i za granicą.
L’Isle-Adam – urokliwa ucieczka w malarstwie
L’Isle-Adam i jej lasy zainspirowały wielu malarzy w XIX i XX wieku. Jules Dupré oraz jego malarscy przyjaciele z szkoły z Barbizon, w szczególności Théodore Rousseau i Auguste Marie Boulard, uwieczniali naturalne krajobrazy miasta i jego okolic lub czerpali z nich inspirację. Na przykład Dupré zaprezentował Widok L’Isle-Adam na Salonie w 1831 roku. W 1849 roku Théodore Rousseau namalował Aleja, las w L’Isle-Adam, który obecnie znajduje się w zbiorach Musée d’Orsay. Renet Tener, były burmistrz miasta i przyjaciel Dupré’a, również uwieczniał widoki miejscowości na swoich obrazach.
L’Isle-Adam w kinie i telewizji
W L’Isle-Adam nakręcono kilka filmów, w tym Rodzinne święto (2006) Lorenzo Gabriele – miniserial telewizyjny składający się z sześciu odcinków po 55 minut każdy.
Plaża również posłużyła jako plan filmowy. W 1959 roku nakręcono tam scenę do filmu Ulica prerii Denysa de La Patellière’a. Niedawno, w 1984 roku, Claude Lelouch zrealizował tam dwie sceny do filmu Wyjechać, wrócić, a w 1995 roku – do Nędzników.
Nota końcowa
Z wynikiem 17,4 na 20 punktów L’Isle-Adam w departamencie Val-d’Oise została uznana za najprzyjemniejsze miasto we Francji w 2019 roku. Według klasyfikacji przeprowadzonej przez serwis L’Internaute, ta miejscowość licząca prawie 13 000 mieszkańców spełnia listę kryteriów określonych przez stronę. Na drugim miejscu znalazła się Fontainebleau w departamencie Seine-et-Marne z wynikiem 16,7/20, a za nią uplasowała się Ploërmel w Morbihan (16,2/20).