Pont Mirabeau, de naam van een dubbelzinnige revolutionair
Pont Mirabeau: een grote naam uit de Revolutie
De Pont Mirabeau overspant de Seine tussen het 15e arrondissement (op de linkeroever) en het 16e arrondissement. Hij verbindt de rue de la Convention en de rond-point du Pont-Mirabeau op de linkeroever met de place de Barcelone en de rue de Rémusat op de rechteroever. De brug ligt ongeveer 1 km ten zuidwesten van de Eiffeltoren en het Trocadéro.
Sinds 1975 geklasseerd als historisch monument.
Oorsprong van de naam
Deze is een eerbetoon aan de schrijver en revolutionaire redenaar Honoré-Gabriel Riquetti de Mirabeau (1749-1791). Een edelman uit Aix-en-Provence, lichamelijk gehandicapt en weinig bevoorrecht door de natuur, werd hij de woordvoerder van de Derde Stand (niet-adellijk, niet-geestelijk) tijdens de Revolutie. Hij is vooral bekend om zijn revolutionaire toespraken, met name zijn antwoord aan de afgevaardigden van Lodewijk XVI die de afgevaardigden uit hun vergaderzaal wilden laten verwijderen: « Ga maar tegen hen zeggen dat we hier zijn op last van het volk en dat we er alleen met geweld van bajonetten weg te krijgen zijn. » Op te merken valt dat de exacte uitspraak iets anders en langer is.
Het ware leven van Mirabeau
Hij sterft op 2 april 1791 aan de gevolgen van een ziekte (waarschijnlijk verergerd door zijn excessen, want hij leidde een losbandig leven). Begraven in het Panthéon, dat net was « ingehuldigd », blijft hij daar slechts tot 21 september 1794, na de ontdekking van zijn contacten met Lodewijk XVI en diens hof. Hij voerde inderdaad een dubbel discours: aan de ene kant revolutionair, aan de andere kant adviseur van de koning. In werkelijkheid streefde hij naar een constitutionele monarchie, terwijl hij de excessen van de Revolutie wilde vermijden – en tegelijkertijd zijn eigen belangen veiligstelde, met als doel later minister te worden.
Bouw van de Pont Mirabeau
De hoofdoverspanning bedraagt 93 meter, de twee zijoverspanningen 32,4 meter.
Boogbrug: lengte 173 m – breedte 20 m – hoogte 15 m – materialen: staal – bouwjaar: 1893-1896
De Mirabeau-brug: een brug én een gedicht
De Mirabeau-brug is allereerst een brug, maar ook een gedicht van de Franse dichter Guillaume Apollinaire, gepubliceerd in het tijdschrift *Les Soirées de Paris* in februari 1912 en vervolgens in 1913 in zijn bundel *Alcools*. Het bezingt het verdwijnen van de liefde met de tijd, met als metafoor de stroom van de Seine onder de Mirabeau-brug in Parijs.
Dit gedicht werd geïnspireerd door Marie Laurencin (een schilderes die tegenwoordig wereldberoemd is), met wie Guillaume Apollinaire vaak deze brug overstak en in 1907 een relatie begon. Een stormachtige en chaotische liefdesaffaire die zeven jaar duurde. Het beeld van deze brug is verbonden met de liefdesherinneringen van de dichter. Hij zou dit gedicht later omschrijven als « het droevige lied van deze lange verbroken liefde », in een brief gericht aan Madeleine Pagès, met wie hij in 1915 zou trouwen.
Hij sloot vriendschappen met Pablo Picasso, Antonio de La Gandara, Jean Metzinger, Paul Gordeaux, André Derain, Edmond-Marie Poullain, Maurice de Vlaminck en Douanier Rousseau, en verwierf faam als dichter en journalist.
Guillaume Apollinaire, soldaat zwaar gewond in de Eerste Wereldoorlog
Hij meldde zich in 1915 aan voor de oorlog van 1914-1918. Op 17 maart 1916, enkele dagen na zijn naturalisatie als Fransman, werd hij aan zijn slaap geraakt door een granaatscherf. Overgebracht naar het Hôpital du Val-de-Grâce in Parijs, onderging hij op 10 mei 1916 een schedelboring en begon vervolgens aan een lange herstelperiode.
Op 9 november 1918 overleed hij thuis, op de hoek van de boulevard Saint-Germain en de rue Saint-Guillaume. Het was de Spaanse griep die hem wegnam, niet zijn zware oorlogswond. Terwijl zijn vrienden zijn lichaam kwamen groeten, marcheerden Parijzenaars onder zijn ramen met de roep ‘Dood aan Guillaume!’, doelend niet op de dichter, maar op keizer Wilhelm II van Duitsland, die diezelfde dag afstand deed. Hij ligt begraven op de begraafplaats Père-Lachaise.
Op de Mirabeau-brug prijkt een plaquette met de openingsregels van het gedicht.
De Mirabeau-brug: eindelijk een lied
Het gedicht *Le Pont Mirabeau* van Guillaume Apollinaire is meerdere keren op muziek gezet. De versie van de zanger Léo Ferré is wellicht de bekendste en werd door talloze artiesten vertolkt, zoals Yvette Giraud, Cora Vaucaire, Anne Sofie von Otter, Serge Reggiani, Marc Lavoine en de groep Pow Wow.