Mensmuseum en onderzoekscentrum over het verleden en de toekomst

Musée de l’Homme: een museum-laboratorium
Het nieuwe Musée de l’Homme, geopend op 15 oktober 2015, blijft trouw aan het oorspronkelijke project van zijn oprichter, Paul Rivet. In hetzelfde gebouw – de Passy-vleugel van het Palais de Chaillot – combineert het, net als de Cité de l’architecture in de andere vleugel, een onderzoeks- en onderwijscentrum met een museum, bestaande uit:

een permanente interactieve ontdekkingsroute (permanente tentoonstelling) en tijdelijke tentoonstellingen (één per jaar over een bepaald thema);
twee wetenschappelijke afdelingen van het museum: «Prehistorie en Mensen», «Natuur en Samenleving»;
pedagogische activiteiten;
een onderzoeksbibliotheek, deels overgeheveld naar het Musée du Quai Branly, die nog steeds een onderzoeksplek blijft op het gebied van de menswetenschappen. Het biedt het publiek directe toegang tot «wetenschap in wording» door een directe ontmoeting met wetenschappers en onderzoekers.

Het Musée de l’Homme in de Passy-vleugel van het Palais de Chaillot
Gelegen in de Passy-vleugel van het Palais de Chaillot, biedt het museum een boeiende en verhelderende kijk op onszelf, onze geschiedenis en onze toekomst.

De 2.500 m² van de spectaculaire Galerij van de Mens, het hart van het museum, tonen de permanente collecties – behorend tot de rijkste ter wereld op het gebied van antropologie en paleontologie.

De kers op de taart: je kunt niet vertrekken zonder de Davioud-ruit te hebben bewonderd, een overblijfsel van het oude paleis uit 1878, en het prachtige uitzicht op de tuinen van Trocadéro en de Eiffeltoren.

De collecties van het Musée de l’Homme
Het Musée de l’Homme herbergt een unieke nationale collectie antropologie en prehistorie ter wereld. Het getuigt van de opkomst en ontwikkeling van de menswetenschappen in de 19e eeuw, met een uitzonderlijke rijkdom aan opmerkelijke stukken over de oorsprong van onze soort of het ontstaan van de eerste symbolische gedragingen, en vormt nog steeds de basis voor het huidige onderzoek.

De collecties van het Musée de l’Homme behoren tot de rijkste ter wereld op hun gebied. Ze omvatten:

700.000 prehistorische stukken van grote geografische en chronologische diversiteit;
100.000 etnobiologische stukken die de relatie tussen de mens en de dier- en plantenwereld belichten;
30.000 antropologische stukken, specimens en voorstellingen van het menselijk lichaam die de diversiteit en eenheid van de moderne mens illustreren;
6.000 etnologische stukken die de toe-eigening van de natuur door menselijke samenlevingen tonen, waarbij het grootste deel van deze sectie is overgedragen aan het Musée du Quai Branly.

Ze zijn ingedeeld in:

Anatomie
Antropologie
Archeologie
Fossielen
Geschiedenis
Mineralen
Prehistorie
Natuurwetenschappen
Skeletten

Het tentoonstellingsgedeelte van het Musée de l’Homme
Het Musée de l’Homme biedt een grote permanente tentoonstelling, de Galerie de l’Homme, op ongeveer 2 500 m², opgebouwd uit drie delen:

Wie zijn wij?
Waar komen wij vandaan?
Waar gaan wij naartoe?

Het eerste deel onderzoekt de identiteit van de mens als soort, afkomstig uit een evolutionaire struik, die onder invloed van uiteenlopende omgevingen een grote verscheidenheid aan levensstijlen en sociale organisaties heeft ontwikkeld.

Het tweede deel is gewijd aan de historische opkomst van de menselijke soort, van de eerste fossielen die als onderdeel van de menselijke geschiedenis worden beschouwd (iets minder dan tien miljoen jaar geleden) tot het neolithicum, wanneer de mens zijn omgeving begint te temmen.

Het derde deel toont hoe deze nieuwe relatie tussen de menselijke soort en de natuur is geëvolueerd door de exponentiële groei van de wereldbevolking vanaf de 19e eeuw, en stelt de vragen die de menselijke soort in haar huidige situatie en nabije toekomst onder ogen moet zien.

Het museum presenteert jaarlijks ook een tijdelijke tentoonstelling over maatschappelijke kwesties die verband houden met de mens, haar oorsprongen en haar toekomst. De tijdelijke tentoonstelling bij de heropening, ‘Kronieken van een renaissance’, is ontworpen om het publiek te begeleiden bij de ontdekking van het vernieuwde museum en de achtergronden van de renovatie.

De tentoonstelling ‘Néandertal, de expo’ vond plaats van 28 maart 2018 tot 7 januari 2019.

De tentoonstelling « Ik eet dus ik besta » was geopend van 16 oktober 2019 tot 31 augustus 2020.
Wetenschappelijk onderzoek in het Musée de l’Homme
Sinds de oprichting in 1937 staat het Musée de l’Homme bekend als een referentieplek voor de geschiedenis van de mens. Het museum werkt met vooraanstaande onderzoeksteams op het gebied van antropologie, genetica, prehistorie en etnologie die zich met deze onderwerpen bezighouden. Ze hanteren daarbij zowel multidisciplinaire als chronologische benaderingen.

Op de twee bovenste verdiepingen, naast de onderzoeksbibliotheek, vormen de nieuwe laboratoria van het Centre de recherche sur l’évolution et les sociétés de l’Homme een complex van 115 kantoren in één blok, waar 150 onderzoekers werken. Deze zijn uitgerust voor:

genetische analyse van modern en oud DNA;
datering en karakterisering van archeologische materialen;
verzameling en analyse van beeldgegevens, evenals 2D/3D-modellering van menselijke en dierlijke resten, lithische objecten of symbolische voorwerpen (sieraad en kunst);
codering van muzikale en videorepertoires.

Met een duidelijk multidisciplinaire benadering van de mens, uniek in Europese musea, bevestigt het nieuwe Musée de l’Homme zijn oorspronkelijke concept als museum-laboratorium op het snijvlak van natuurwetenschappen en geesteswetenschappen. Het doel is om de burger-publiek de resultaten van lopend onderzoek in de kern van de instelling te tonen.

Administratieve en academische organisatie
Als onderzoeksinstelling onder gezamenlijk toezicht van het ministerie van Onderwijs, het ministerie van Hoger Onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek en het ministerie van Ecologische Transitie, omvatte het Musée de l’Homme tot de hervorming van 2001 drie laboratoria van het Muséum national d’histoire naturelle:

het laboratorium voor Biologische Antropologie,
het laboratorium voor Prehistorie
en het laboratorium voor Etnologie.

Sindsdien zijn er nieuwe onderzoekseenheden ontwikkeld binnen de afdelingen Prehistorie en Mens, Natuur en Samenlevingen, evenals laboratoria voor menselijke genetica of mineralogie (karakterisering van lithische materialen uit de prehistorie).

De hoofdthema’s zijn de aanpassing van de menselijke soort aan haar omgeving, de prehistorie in de wereld, rotskunst, biologische antropologie en menselijke ecologie, de genetica van menselijke populaties en de geschiedenis van bevolkingsgroepen, evenals culturele aanpassing aan het milieu.

Het Centrum voor Onderzoek naar de Menselijke Evolutie (CREH) belichaamt de vier missies van het Muséum national d’histoire naturelle: behoud van collecties, fundamenteel onderzoek, hoger onderwijs en verspreiding van kennis. Het bundelt verschillende gemengde eenheden van het CNRS en biedt master- en doctoraatsopleidingen aan binnen het kader van de master en de doctoraalschool van het Muséum national d’histoire naturelle.