Théâtre des Champs-Élysées, yerinde görülmesi gereken klasik müzik mekânı

Champs-Élysées Tiyatrosu, Paris'in 8. bölgesinde, Montaigne Bulvarı 15 numarada yer almaktadır ve 2 Nisan 1913 tarihinde açılmıştır. Bulunduğu konum itibarıyla Champs-Élysées'e çok yakındır.
Champs-Élysées Tiyatrosu ve alışılmadık sahibi
Tuhaf bir paradoks: Özel bir tiyatro olan Champs-Élysées Tiyatrosu, 1970 yılından bu yana Kamu Fonları ve Mevduat Sandığı'nın (kamu yatırımlarını finanse etmekle görevli bir kamu bankası) mülkiyetindedir. Tiyatro (Montaigne Bulvarı 15 numarada, ayrıca Maison Blanche restoranı ve Manko kabare-restoranını da kapsayan bir kompleks), finansal dengesini sağlamak için başlıca hamisi konumundadır.
1913 yılında sade ve katı bir tarzda inşa edilen bina, mimarlıkta Art déco akımının ilk temsilcilerinden biri olarak kabul edilir. Mimarları Auguste Perret, Antoine Bourdelle ve Henry Van de Velde'dir.
Bir tiyatro, üç salon
Aslında bina üç salonu barındırmaktadır: Champs-Élysées Tiyatrosu (1.905 koltuk), Champs-Élysées Komedisi (601 koltuk) ve Champs-Élysées Stüdyosu (230 koltuk).
Tiyatronun iç dekorasyonunda Bourdelle'in eserlerinden bazıları yer alır (bronzlar ve freskler). Maurice Denis, kubbenin dekorasyonunu gerçekleştirmiştir (1910-1912): *Yunan Dansı*, *Opera*, *Senfoni*, *Lirik Drama*, aralarında *Koro*, *Orkestra*, *Sonat* ve *Org* konulu madalyonlarla ayrılmıştır. Ressamlar Édouard Vuillard, Ker-Xavier Roussel, Jacqueline Marval ve Raphaël Drouart da dekorasyona katkıda bulunmuştur.
Kısa bilgi: Danıştay, 16 Aralık 1994 tarihinde tiyatroyla paylaşılan binada bulunan ve 1.000 m² genişletilen restoran için inşaat izni alınması gerektiğine, yalnızca basit bir iş bildirimiyle yetinilemeyeceğine karar vermiştir. Bu işlem hiç yapılmamıştır. Dolayısıyla, restoran idari olarak hâlâ mevcut değildir.
Klasik müziğin önemli bir merkezi
Pleyel Salonu, Müzik Kenti ve Gaveau Salonu ile birlikte Champs-Élysées Tiyatrosu, Paris'te klasik müziğin önemli merkezlerinden biridir. Birçok yabancı senfoni orkestrasını ağırlamıştır. Ulusal Fransa Orkestrası da burada ikamet etmektedir.
Bu salonda, iki dünya prömiyeri skandalla sonuçlanmıştır: İlki, 29 Mayıs 1913 tarihinde Pierre Monteux yönetiminde Igor Stravinsky'nin *Bahar Ayini* adlı eseriyle yaşanmış, seyirciler arasında kavga çıkmıştır. İkincisi ise, 2 Aralık 1954 tarihinde Edgard Varèse'in ilk "karma" eseri olan *Çöller*in (enstrümanlar ve elektroakustik cihazlar için) ilk performansıydı; Pierre Henry manyetik bantları, Hermann Scherchen ise yönetimi üstlenmişti. Parçalardaki kesintiler, ıslıklar, kahkahalar ve yuhalarla tepki toplamış, skandal *Baharda* yaşanan skandala benzer bir tepkiyle karşılaşmıştır.
Çok daha sonra, 26 Nisan 2012 tarihinde, Kurt Masur, Ulusal Fransa Orkestrası'nın (onursal müzik direktörüydü) şefliğini yaptığı konserde Fransa Müzik'te canlı yayınlanan bir programda sahneye çıktı. Güvenlik korkuluğuna rağmen sahneye takıldı ve ilk sıralardaki seyircilerin önünde arkaya doğru düştü. Georges-Pompidou Hastanesi'ne ambulansla götürülen Masur'un hafif yaralandığı tespit edildi.
Joséphine Baker, *La Revue nègre* ve Champs-Élysées Tiyatrosu
1925 yılında finansal zorluklar nedeniyle büyük salon music-hall'a dönüştürülmüş ve Ekim ayında yeni bir gösteri programlanmıştı: *Black Birds* ve *La Revue nègre* dansçıları. Aralarında, yeşil tüylerden bir etekle neredeyse çıplak dans eden, saçları kısa ve düz bir genç kadın büyük ilgi gördü. Bu, Josephine Baker'dı.
Bazıları için bu cesaret bir skandaldı. Gazeteci Robert de Flers şöyle yazmıştı: "Maymundan daha hızlı bir şekilde aşağıya iniyoruz." Fakat Baker'ın hayranları da vardı. Aralarında ressam Pablo Picasso'nun da bulunduğu bu hayranlar sayesinde Baker Avrupa'da tanınır hale geldi.
Missouri eyaletinin St. Louis şehrinde, beyaz bir anneden ve siyah bir babadan doğan Josephine Baker, dans yoluyla koşullarını aşmıştır.

Comédie des Champs-Élysées tiyatrosunun ikinci salonu
Tiyatro, 3 Nisan 1913 tarihinde Henry Kistemaeckers’in *L’Exilée* adlı eseriyle açıldı; ardından Jean Bastia’nın *En douce* revüsü, Mistinguett’in katılımıyla sahnelendi. 1914 yılında ise Paul Claudel’in *L’Annonciation faite à Marie* adlı eseri, Lu tarafından sahneye konuldu. O günden bu yana tiyatro komedilere adanmıştır.
Temmuz 1926’da, Lotte Reiniger’in Alman filmi *Les Aventures du prince Ahmed* (ilk Fransız gösterimi), animasyon sinemanın öncü eserlerinden biri, burada gösterime girdi.
Champs-Élysées Stüdyosu: Deneysel bir tiyatro
1923 yılında yönetmen Jacques Hébertot, Modigliani’nin ilk sergisine ve dadaizm hareketinin ilk etkinliklerine ev sahipliği yapan Galerie Montaigne’i, deneysel tiyatroya adanmış bir sahneye dönüştürmeye karar verdi. Champs-Élysées Stüdyosu’nun sanat yönetimi ilk olarak Louis Jouvet’e, ardından Kommisarjevski’ye, 28 Mart 1924 ile 14 Nisan 1928 tarihleri arasında ise Gaston Baty’ye emanet edildi.
1966 yılından bu yana Comédie des Champs-Élysées’in yönetmenleri arasında Claude Sainval, Guy Descaux, Jacqueline Cormier, Michel Fagadau (1997-2005 yılları arasında Viviane Elbaz tarafından desteklendi) ve Stéphanie Fagadau-Mercier yer almaktadır.