Ulica Świętego Krzyża z Bretonii z XIII wieku, w dzielnicy gejowskiej

Ulica Sainte-Croix-de-la-Bretonnerie, licząca 330 metrów długości, znajduje się w 4. dzielnicy, w obrębie kwartałów Saint-Gervais i Saint-Merri. Rozpoczyna się pod numerem 31 przy ulicy Vieille-du-Temple, a kończy się pod numerem 24 przy ulicy du Temple. To modna ulica w Marais.
Pochodzenie nazwy ulicy Sainte-Croix-de-la-Bretonnerie Nazwa ulicy pochodzi od kanoników z zakonu Świętego Krzyża, którzy w XIII wieku osiedlili się w tej okolicy, w klasztorze Sainte-Croix-de-la-Bretonnerie. W rzeczywistości określenie „Bretonnerie” lub „pole Bretonów” istniało już przed przybyciem mnichów. W 1268 roku w tej okolicy znajdował się już dom nazywany „domem Galerana Le Breton”. Według innych źródeł nazwa „Bretonnerie” może pochodzić od bójki, do której doszło pomiędzy pięcioma Anglikami, czyli Bretonami. W nocy z Wielkiego Piątku na Wielką Sobotę 1228 roku pięciu Anglików wtargnęło do sadu Galerana, sprowokowało go i obraziło. Miał przy sobie jedynie kapelana i służącego, którzy tak dobrze mu pomogli, że trzech z napastników zginęło, a pozostali dwaj uciekli. Kapelan zmarł następnego dnia z powodu odniesionych ran. Później, gdy Brehan opuszczał Paryż, ale jeszcze przed swoim wyjazdem, zakupił ten dom wraz z sadem i przekazał je swojemu dzielnemu i wiernemu słudze o imieniu Galleran.
Dalsze losy ulicy Sainte-Croix-de-la-Bretonnerie W 1778 roku klasztor Sainte-Croix-de-la-Bretonnerie został zamknięty z powodu oskarżeń o defraudację funduszy, a podczas rewolucji francuskiej został zniszczony, ustępując miejsca placowi noszącemu tę samą nazwę.

Dziś jest to jedna z charakterystycznych ulic dzielnicy gejowskiej. Miejsce rozrywki par excellence, mieści liczne kawiarnie oraz teatr „Point-Virgule”.
Zabytkowe budynki i miejsca pamięci
Numery parzyste

Przy numerze 6: od 1980 do 2020 roku znajdowała się tu księgarnia „Les Mots à la bouche”. Ta księgarnia gejowska przeniosła się następnie pod numer 37 przy ulicy Saint-Ambroise (11. dzielnica Paryża).
Przy numerze 16 mieszkał astronom Joseph Jérôme Lefrançois de Lalande (1732–1807).
Przy numerze 20 ulicy Sainte-Croix-de-la-Bretonnerie znajdował się okazały hotel należący do fermiera generalnego Romansa. Od 1840 do 1860 roku budynek pełnił funkcję ratusza 7. dzielnicy Paryża, a po nowym podziale administracyjnym miasta na 20 dzielnic – do 1868 roku pierwszego ratusza 4. dzielnicy. Budynek został zniszczony w 1929 roku.
Przy numerze 44: dawny hotel Feydeau, przekazany przez powinowactwo z rodziny Hennequin rodzinie Feydeau de Brou.

Numery nieparzyste

Przy numerze 5: hotel Raoula de La Faye z początku XVI wieku, ukryty za budynkiem wzniesionym w 1852 roku przy samej ulicy.
Przy numerze 7 od 1975 roku znajduje się teatr Point-Virgule. Wielu znanych humorystów zrobiło tam swoje pierwsze kroki, w tym Jean-Marie Bigard, Pierre Palmade, Nicole Ferroni czy Florence Foresti.
Przy numerze 37 mieści się dom, w którym Antoine Brutus Menier, wówczas farmaceuta, założył markę czekolady Menier, rozwijaną później przez jego syna Émile-Justina w 1853 roku.
Przy numerze 47 znajduje się wieżyczka pochodząca z 1610 roku.