Pomnik Męczenników Deportacji – Île de la Cité

Inaugurowany 12 kwietnia 1962 roku przez generała de Gaulle’a, wówczas prezydenta Republiki Francuskiej, Pomnik Męczenników Deportacji przywołuje niektóre charakterystyczne aspekty świata obozów koncentracyjnych: uwięzienie, ucisk, niemożność ucieczki, „długą próbę wyczerpania, wolę wyniszczenia i upokorzenia”. Długi korytarz ogrodzony kratą, którego ściany zdobią 200 tysięcy szklanych prętów, symbolizuje niezliczone ofiary deportacji do obozów nazistowskich. Przy wejściu do korytarza znajduje się grób zawierający szczątki nieznanego deportowanego, zmarłego w obozie Natzweiler-Struthof i przeniesionego tutaj 10 kwietnia 1962 roku. Po zejściu po schodach widok na Sekwanę wywołuje dziwne wrażenie: zwiedzający ma wrażenie, że jest poza światem, który nadal żyje i tętni poza nim. Po prawej i lewej stronie znajdują się dwie boczne wnęki, w których umieszczono urny z ziemią z różnych obozów oraz prochami przywiezionymi z krematoriów. Na ścianach wyryto fragmenty wierszy i cytaty Roberta Desnosa, Paula Éluarda, Louisa Aragona, Vercorsa, Antoine’a de Saint-Exupéry’ego, Jean-Augustina Maydieu oraz Jean-Paula Sartre’a. Na piętrze, dostępnym jedynie na życzenie, znajduje się kilka sal z ekspozycją.