Clos-de-Montmartre, historia winnicy w Paryżu, wyjątkowa wina

Clos de Montmartre, potocznie nazywany Clos-Montmartre, to winnica położona w XVIII dzielnicy Paryża. Znajduje się niemal w centrum wzgórza Montmartre, otoczona budynkami i domami. Co więcej, winnica rośnie na północnym stoku wzgórza, a nie na południowym, jak należałoby się spodziewać. Clos de Montmartre graniczy z ulicami Saint-Vincent i des Saules.

Po obu stronach wznoszą się dwa słynne obiekty Montmartre: kabaret Au Lapin Agile oraz muzeum Montmartre. Znajduje się także zaledwie kilkadziesiąt metrów od cmentarza Saint-Vincent.
Początki winnicy Clos de Montmartre
Już w X wieku stoki wzgórza Montmartre porastały gęste winnice. Należały głównie do opactwa Dames du couvent de Montmartre. Jednak ówczesna winnica nie przypominała tej, którą znamy dzisiaj. Z czasem winnice zostały zaniedbane, a produkowane wino nie należało do najwyższej jakości.

Później miejsce to stało się głównie nieużytkiem, schronieniem dla włóczęgów i miejscem zabaw dla dzieci z okolicy. Gdy w 1860 roku Montmartre zostało przyłączone do Paryża, domy zaczęły rozprzestrzeniać się kosztem ostatnich pozostałości winnicy.
„Park Belle Gabrielle”
Na jego stokach znajdował się wówczas zagajnik zwany „parkiem Belle Gabrielle”, który później przekształcono w park rozrywki, a następnie, w wyniku zaniedbania, w nieużytek. To właśnie w takim stanie odkryli to miejsce prekursorzy odrodzenia winnicy na Montmartre.

Odrodzenie winnicy na Montmartre: „Clos de Montmartre”
W 1929 roku mieszkańcy otworzyli plac na dawnym ogrodzie Aristide’a Bruanta, aby zapobiec budowie osiedla socjalnego. Na czele buntu stanął Francisque Poulbot, rysownik i twórca postaci „gosse de Montmartre”, która do dziś pojawia się w komiksach.

Po wielu negocjacjach z władzami w 1933 roku zasadzono winnicę pod nazwą „Clos de Montmartre”. Później, w 1983 roku, Maurice His, prezes „République de Montmartre”, założył wraz z kilkunastoma towarzyszami (w tym jedną kobietą) Commanderie du Clos Montmartre. Celem założycieli, poza zamiłowaniem do wina, było oficjalne reprezentowanie winnic Montmartre.

Święto winobrania na wzgórzu Montmartre
Zbiór winogron nie jest okazją do szczególnego wydarzenia publicznego. Grona są wyciskane w piwnicach ratusza XVIII dzielnicy.

Co roku w październiku odbywa się jednak Święto Winobrania Montmartre, podczas którego odbywa się parada z udziałem stowarzyszeń Montmartre oraz zaproszonych bractw winiarskich z prowincji. Towarzyszy temu wielkie święto ludowe, podczas którego tradycyjne pochody bractw, wina i folklor przemierzają wzgórze wśród radosnych oklasków. Wino jest następnie sprzedawane na aukcji. Dochód z tej imprezy przekazywany jest na cele społeczne wzgórza.

Winiarstwo Clos de Montmartre
Clos de Montmartre liczy 2000 krzewów winnych, które są zbierane każdego roku. Plony bywają różne. W niektórych latach winnice Montmartre mogą wyprodukować nawet 1300 kilogramów winogron.

Roczniki wina noszą różne nazwy w zależności od roku. Pierwszy rocznik, zebrany w 1934 roku, został ufundowany przez Mistinguett i Fernadela, natomiast ten z 1999 roku był hołdem dla Moulin Rouge.

Clos de Montmartre to nie tylko winnica. Pergolę z bylin i dzikiego wina oraz kilka kwietników nadają temu miejscu unikalnego uroku, który oczarował posąg świętego Wincentego. Ten czuwa nad stelą upamiętniającą artystę z Montmartre, Francisque’a Poulbota (1879–1946), bardzo związanego z tym miejscem. W 1929 roku nadał on wówczas pustemu terenowi nazwę „Square de la Liberté”.
Kto dba o winnice Clos de Montmartre? W samym sercu Paryża niemalże nie sposób znaleźć profesjonalistów od uprawy winorośli, którzy dodatkowo mieszkaliby na Montmartre. To dlatego to miasto Paryż zapewnia zarówno siły robocze, jak i niezbędną wiedzę. W ramach Działu Zieleni i Środowiska Miasta Paryża to właśnie brygadziści, posiadający dyplom ogrodnika, opiekują się paryskimi winnicami. Niektórzy przeszli specjalistyczne szkolenia pod okiem enologa. Inni, kierując się wyłącznie pasją, nauczyli się tych czynności, obserwując profesjonalistów. Dla nich to świetna okazja, by zetknąć się z różnorodnymi środowiskami: studentami winiarstwa zainteresowanymi uprawą winorośli w samym sercu Paryża, ekipami filmowymi z całego świata żądnymi takich malowniczych i typowo francuskich obrazów. Zbiór winogron nie jest najtrudniejszym etapem. Znacznie bardziej wymagające są przycinanie winnicy i pielęgnacja fitosanitarna – kluczowe dla prawidłowego dojrzewania gron, narażonych na ataki niepożądanych grzybów, takich jak mączniak, a także na szkodniki i ptaki. Na koniec dochodzi jeszcze „kompozycja” wina, która wymaga wiedzy enologicznej.