Łuk Triumfalny, bitwa pod Austerlitz, I wojna światowa oraz żołnierz nieznany
Łuk Triumfalny, Napoleon I i bitwa pod Austerlitz. Pochodzenie
Budowę pomnika Łuku Triumfalnego postanowił cesarz Napoleon I po bitwie pod Austerlitz (obecnie Slavkov u Brna, Republika Czeska) w poniedziałek 2 grudnia 1805 roku. Powiedział wówczas do żołnierzy francuskich: „Do domów wrócicie jedynie pod łukami triumfalnymi.” Cesarz nawiązywał do rzymskich łuków triumfalnych.
Budowa Łuku Triumfalnego. Szybki start, długi okres oczekiwania
Prace rozpoczęto w 1806 roku (dekret cesarski z 18 lutego 1806) i ukończono w 1836 roku, za panowania króla Ludwika Filipa.
Pierwszy kamień, w kształcie tarczy z inskrypcją, położono 15 sierpnia 1806 roku (z okazji urodzin Cesarza) i zabezpieczono płytą z brązu.
W 1810 roku cztery filary wznosiły się już na około metr ponad ziemię. Tego samego roku, z okazji ślubu z arcyksiężniczką Marią Ludwiką Austriaczką oraz jego wjazdu do Paryża, wykonano makietę w skali 1:1 z drewna, gipsu i malowanej tkaniny, która pozostała na tyle długo, by księżna mogła przejść pod nią.
W okresie pierwszych porażek napoleońskich (kampania rosyjska w 1812 roku) oraz wydarzeń z 1814 roku, Łuk Triumfalny wzniesiono aż do sklepień, lecz prace przerwano, a następnie porzucono w okresie Restauracji.
W 1823 roku Ludwik XVIII wznowił budowę. Łuk upamiętniał wówczas zwycięską wyprawę do Hiszpanii. W 1830 roku król Ludwik Filip, następca Karola X, powrócił do pierwotnej myśli Napoleona, jednak w duchu pojednania włączył armie walczące w latach 1792–1815.
Tematy wybrane i uroczyste otwarcie pomnika
To Ludwik Filip i Adolphe Thiers (mąż stanu) wybrali tematy oraz rzeźbiarzy: *Wyjście ochotników*, znane także jako *Marsylianka* autorstwa François Rude’a, oraz *Triumf Napoleona* autorstwa Jean-Pierre’a Cortota. Jeszcze bardziej spektakularna jest fryz umieszczony u szczytu Łuku, podzielony na dwie części: *Wyjście armii* i *Powrót armii*, z długą sceną centralną gloryfikującą Naród. Rzeźby te powstały w latach 1832–1836 według projektu architekta Guillaume’a-Abela Bloueta.
Łuk Triumfalny Gwiazdy (jak wówczas go nazywano) został uroczyście otwarty 29 lipca 1836 roku. Wpisany do rejestru zabytków w 1896 roku.
Wymiary Łuku Triumfalnego
Jest zarządzany przez Centre des monuments nationaux. Ma 49,54 m wysokości, 44,82 m szerokości i 22,21 m głębokości.
Wysokość wielkiego sklepienia wynosi 29,19 m przy szerokości 14,62 m.
Małe sklepienie mierzy 18,68 m wysokości i 8,44 m szerokości.
Pomnik waży 50 000 ton, a wraz z fundamentami, które sięgają na głębokość 8,37 m – 100 000 ton. Koszt całkowity budowy wyniósł 9 651 116 franków.
Położenie Łuku Triumfalnego i placu Charles’a de Gaulle’a
Łuk Triumfalny wznosi się w centrum placu Charles’a de Gaulle’a (dawniej placu Gwiazdy), na terenie 8., 16. i 17. dzielnicy Paryża. Znajduje się na osi i na zachodnim krańcu alei Pola Elizejskie, 2,2 km od placu Zgody.
Plac Étoile tworzy ogromny rondo z dwunastoma aleiami, wytyczonymi w XIX wieku z inicjatywy barona Haussmanna. Aleje te „promieniują” w kształcie gwiazdy wokół placu, wśród których znajdują się aleja Klébera, aleja Wielkiej Armii, aleja Wagram oraz najsłynniejsza – aleja Pola Elizejskie.
Niewidzialny żołnierz i pomnik. Wojna 1914–1918
Po zakończeniu I wojny światowej narodził się pomysł uczczenia nieznanego żołnierza, poległego w walce, w imieniu wszystkich armii. 28 stycznia 1921 roku pochowano ciało żołnierza, którego nie zdołano zidentyfikować, wybrane losowo spośród ośmiu zwłok. Na jego grobie wyryto napis: „Tu spoczywa francuski żołnierz, który zginął za ojczyznę”.
Dwa lata później André Maginot, ówczesny minister wojny, poparł projekt umieszczenia „płomienia pamięci”, który po raz pierwszy zapłonął 11 listopada 1923 roku (w rocznicę zawieszenia broni z 11 listopada 1918 roku). Upamiętnia on żołnierzy poległych w walce i nigdy nie gaśnie: jest ponownie zapalany każdego wieczora o 18:30 przez stowarzyszenia weteranów lub ofiar wojny.
Co można zobaczyć pod, w i na Łuku Triumfalnym
Grób Nieznanego Żołnierza znajduje się na poziomie placu Charles’a-de-Gaulle. Kilka metrów dalej, pod Łukiem, odkrywamy to symboliczne miejsce wraz z wiecznym płomieniem i wiązaniami kwiatów.
Na tym samym poziomie znajdują się także wszystkie odniesienia do wielkich bitew Napoleona I oraz płaskorzeźby symbolizujące Republikę Francuską.
Wewnątrz filarów Łuku Triumfalnego od lutego 2008 roku funkcjonuje nowa, stała ekspozycja zatytułowana „Między wojną a pokojem”. Prezentuje ona historię pomnika, uwzględniając ewolucję jego symboliki aż po czasy współczesne, w których priorytetem są wartości dialogu i spotkania, a nie zbrojne starcia. Multimedialna prezentacja opowiada historię pomnika w sposób współczesny, interaktywny i przystępny, w siedmiu etapach i na trzech poziomach. Pozwala zwiedzającym odkryć projekty niezrealizowane, to, co zniknęło, oraz to, co nie jest od razu widoczne (dekoracje rzeźbiarskie).
Z tarasu na dachu, na wysokości 50 metrów, rozciąga się wspaniały widok. Z jednej strony Łuk Triumfalny zajmuje centralne miejsce w Paryżu i jego alejach rozchodzących się gwiaździście, z drugiej zaś monument wznosi się na wzgórzu, oferując perspektywę równie wspaniałą jak z Wieży Eiffla, obejmując cały Paryż.
Jak zwiedzać pomnik Łuku Triumfalnego
„Muzeum” Łuku mieści się we własnych filarach, na drodze prowadzącej na szczyt. Wejście na Łuk Triumfalny znajduje się w środku łuku, niedaleko płomienia pamięci na grobie Nieznanego Żołnierza.
Aby dostać się do centralnej części placu Charles’a-de-Gaulle, pod Łuk, NIEZBĘDNE jest przejście przez dwa tunele znajdujące się pod placem, zwane Przejściem Pamięci. Jeden z nich znajduje się na końcu Pola Elizejskich, drugi – po przeciwnej stronie, na alei Wielkiej Armii. W ŻADNYM WYPADKU NIE PRÓBUJ PRZECHODZIĆ PRZEZ PLAC NA POZIOMIE JEZDNI, NAWET W NOCY, GDY RUCH JEST MAŁY.