Allée des Brouillards, zamek i rodzina Casadesus

Aleja Mgiełek, jej zamek oraz rodzina Casadesusów – muzyków… Nierozerwalny zespół w tej okolicy wzgórza Montmartre.
Najpierw Square Casadesus, przedłużenie Alei Mgiełek
Square Casadesus to publiczna ulica położona w 18. dzielnicy Paryża, we Francji. Rozpoczyna się przy 10 Alei Mgiełek, a kończy przy 10 ulicy Simona-Dereure. Upamiętnia ona rodzinę Casadesusów.

Członkowie tej rodziny zapisali się w historii muzyki we Francji. Jej założycielem był Luis Casadesus (Figueras, 26 marca 1850 – Paryż, 19 czerwca 1919), Katalończyk osiadły we Francji, który marzył o zostaniu skrzypkiem. Syn aktorki Francesci Casadesus, zwanej Ramadié, i pisarza Paula de Kocka, miał trzynaścioro dzieci, z których dziewięcioro dożyło dorosłości; ośmioro z nich zostało muzykami. Od pokoleń aż po czasy współczesne rodzina Casadesusów rozwijała swoje talenty muzyczne jako soliści, dyrygenci, muzycy wojskowi lub kompozytorzy, śpiewacy i aktorzy.

W latach dwudziestych XX wieku zamek został zakupiony i odrestaurowany przez skrzypka Mariusza Casadesusa. Następnie przez pięć pokoleń rodziny Casadesusów przechodził z rąk do rąk. Część ulicy Simona-Dereure, dawnego przedłużenia ulicy Rue de l’Abreuvoir, została w 1973 roku nazwana „Place des Quatre-Frères-Casadesus” (Francis, Henri, Robert-Guillaume i Marcel), a w 1995 roku przemianowana na „Place Casadesus”.
Zamek Mgiełek i artyści XIX wieku
Poza legendą, według której święty Dionizy miał nieść własną głowę w rękach, by umyć ją w fontannie znajdującym się na terenie dzisiejszego Square Suzanne-Buisson – wydarzeniu rzekomo mającemu miejsce w III wieku – to właśnie na tym gruncie wzniesiono później Zamek Mgiełek.

Historia Zamku Mgiełek rozpoczęła się w 1772 roku. Legrand-Ducamjean, adwokat przy parlamencie Paryża, zakupił rozległą działkę o powierzchni 7000 m² przy 13 ulicy des Brouillards, na której znajdowały się winnice, gospodarstwo rolne i młyn zwany „Młynem Mgiełek”. Powstały sto lat wcześniej, popadł w ruinę po służeniu jako tłocznia winogron. Adwokat kazał zrównać młyn z ziemią, by wznieść na jego miejscu modny wówczas pałacyk z zabudowaniami gospodarczymi. Sprzedał go tuż przed rewolucją, w 1789 roku.

Nazwa „des Brouillards” (Mgiełek) prawdopodobnie pochodzi od mgieł wodnych powstających z pobliskich źródeł w zetknięciu z chłodnym porannym powietrzem, a także od dwóch pobliskich poideł.

W 1850 roku zabudowania gospodarcze zostały zburzone, by ustąpić miejsca pawilonom zamieszkałym przez artystów Théophile’a Alexandre’a Steinlena, Keesa Van Dongena i Amedea Modiglianiego. W 1889 roku August Renoir wraz ze swoją ulubioną modelką Aline Charigot (1859–1915), którą poślubił 14 kwietnia 1890 roku, zamieszkali pod numerem 8 Alei Mgiełek. Wejście odbywało się jednak przez bramę przy 13 ulicy Girardon.

Ich drugi syn, przyszły reżyser Jean Renoir (1894–1979), urodził się tam 15 września 1894 roku i spędził tam swoje pierwsze lata. Zachował w pamięci obraz wsi, kóz pasących się na dziko rosnącej trawie w ogrodzie, który był wówczas dziki i porośnięty chwastami. Teren ten był wówczas schronieniem dla bezdomnych paryżan, wędrownych artystów, fałszerzy pieniędzy, drobnych oszustów oraz różnych bohemenów i anarchistów, którzy budowali tam szałasy.

W 1878 roku, na miejscu dawnej mleczarni, Kirschbaum, producent lamp, otworzył salę balową Feuillée de Montmartre, która cieszyła się powodzeniem wśród burżuazji i środowisk artystycznych, gromadząc takie sławy jak Victor Hugo, Léon Gambetta i Joris-Karl Huysmans. Później lokal przekształcono w „Petit Moulin-Rouge”, by ostatecznie sprzedać go w 1886 roku.
Odrodzenie Zamku Mgiełek
W ruinie od 1920 roku, posiadłość została odkupiona przez Victora Perrota (1865–1963). Uzyskał on zmianę przebiegu avenue Junot, by uratować zamek.

Aleja Mgieł (Brouillards) prowadzi na ten obiekt od 1929 roku, jednak obecne wejście znajduje się przy ulicy Girardon pod numerem 13. Perrot kierował renowacją zamku w latach 1922–1926, wprowadzając w nim elektryczność. Z powodu trudności finansowych musiał podzielić posiadłość. W 1928 roku sprzedał połowę majątku generałowi Barthélémy’emu Josephowi Alexandre’owi Piraud (1880–1958), zachowując część przy ul. nr 13. Niedługo potem zamek przeszedł w ręce Mariusza Casadesusa i jego rodziny.

24 kwietnia 2001 roku nieruchomość wyceniono na 11 milionów franków, jednak nie znalazła nabywcy. W 2002 roku belgijski przemysłowiec z branży luksusowych jeansów nabył część zamku, przeprowadził w nim znaczne prace remontowe, a następnie odsprzedał go w 2012 roku za 7 750 000 euro. W 2022 roku zamek ponownie trafił na rynek, tym razem za cenę nieujętą w źródłach, ale szacowaną na ponad 10 milionów euro.
„Mgieł” (Brouillards), używana już w XII wieku
Nazwa „des Brouillards” (Mgieł) funkcjonowała już w XII wieku, określając wówczas znajdujące się tam gospodarstwo i młyn. Aleja Mgieł prowadzi do istniejącego zamku. Podobnie jak jego neoklasycystyczny fronton, aleja pochodzi z XVIII wieku, a jej nazwa, podobnie jak w przypadku wcześniejszego zamku i młyna, nawiązuje do mgieł unoszących się nad okolicznymi źródłami.

Aleja i zamek Mgieł zapisały się w literaturze dzięki Gérardowi de Nervalowi, który przebywał w Montmartre od marca do listopada 1841 roku w klinice psychiatrycznej doktora Blanche’a (1796–1852). W kilku zdaniach wspomniał o zamku, opisując go następująco: „Cudowne miejsce schronienia, ciche w swoich godzinach”.

W XX wieku aleja gościła kolejnych artystów, między innymi aktora Jeana-Pierre’a Aumonta, który mieszkał pod numerem 4. Ten sielankowy zakątek zachował ducha dawnego Montmartre, chroniąc się przed masowym napływem turystów. Inne artystyczne inspiracje aleją Mgieł to:

w 1983 roku Claude Nougaro, który mieszkał niedaleko, poświęcił jej piosenkę, którą w 2014 roku ponownie zaśpiewała Maurane, do której tekst napisał do muzyki Richarda Galliano;
w 1994 roku Martine Robier wydała *9, aleja Mgieł* nakładem wydawnictwa Flammarion;
w 2000 roku Christine Haydar opublikowała *Spotkanie przy alei Mgieł* w wydawnictwie Jean-Claude Lattès.

Aleja Mgieł rozpoczyna się od placu Casadesusa (nr 4) i kończy się przy placu Dalidy.