Place Blanche, pawilon Guimarda i najgłębsza stacja metra w Paryżu

Plac Abbesses znajduje się u podnóża wzgórza Montmartre, w 18. dzielnicy Paryża, w kwartale Clignancourt. To urokliwe miejsce jest również jednym z symboli paryskiego metra: stacja ta jest najgłębsza w stolicy, a jej wejście wieńczy jeden z nielicznych jeszcze czynnych pawilonów Guimarda.
Pochodzenie nazwy „plac Abbesses” W 9. i 18. dzielnicy niektóre ulice upamiętniają najsłynniejsze opatki, takie jak Marguerite de Rochechouart, Louise-Émilie de La Tour d’Auvergne, Marie-Éléonore de Bellefond czy Catherine de La Rochefoucauld. To właśnie w tym rejonie król Ludwik VI Gruby, na prośbę swojej małżonki Adelajdy Sabaudzkiej, założył w 1134 roku opactwo Montmartre.
Opactwo Montmartre i plac Abbesses Wejście do opactwa znajdowało się na wschodzie placu Abbesses. Kościół zajmował teren obecnej ulicy Yvonne-le-Tac, na skrzyżowaniu z ulicą des Martyrs. Budynki klasztorne rozciągały się na północy, w miejscu dzisiejszej ulicy des Martyrs i jej skrzyżowania z ulicą La Vieuville. Ogrody opactwa sięgały aż do obecnego targu Saint-Pierre. Było to ważne opactwo, podobnie jak jego przeorysze.
U jego początków dysponowało ono okolicznymi gruntami rolnymi, wsią, pozostałościami paleochrześcijańskimi, kościołem Saint-Pierre de Montmartre na szczycie wzgórza, antyczną nekropolią w połowie stoku oraz niewielką kaplicą poświęconą męczeństwu świętego Dionizego, Sanctum Martyrium. Jego budynki wraz z ogrodami i winnicami tworzyły kompleks o powierzchni 13 hektarów.
Opactwo, zarządzane przez przeoryszę – damę tego miejsca – oraz około 55 zakonnic, w tym konwerski, pobierało dochody w wysokości 30 000 liwrów. Ta posiadłość dysponowała prawem do sądownictwa wyższej, średniej i niższej instancji. Więzienie opactwa znajdowało się przy ulicy de la Heaumerie oraz w ślepej uliczce zwanej Four-aux-Dames. Zakonnice miały tam swoją salę sądową i więzienie, co było wówczas legalne.
Zniszczenie opactwa Montmartre Nadeszła jednak Rewolucja. Opactwo Montmartre zostało zamknięte w 1790 roku, sprzedane w 1794 i zburzone – z wyjątkiem kościoła (Saint-Pierre-de-Montmartre).
W ciągu swej historii, między 1134 a 1790 rokiem, opactwo miało 46 przeorysz. Ostatnia piastowała ten urząd przez 30 lat, od 1760 do 1790 roku. Była nią Marie-Louise de Montmorency-Laval (1723–1794). Wyrzucona z opactwa wraz z innymi zakonnicami 19 sierpnia 1792 roku, została skazana na śmierć 24 lipca 1794 roku jako „jedna z najokrutniejszych wrogów ludu […] oskarżona o utrzymywanie kontaktów z konspiratorami zza Renu”. Sparaliżowana, głucha i niewidoma, została zgilotynowana 8 thermidora roku II (26 lipca 1794) na rozkaz prokuratora republiki Fouquier-Tinville’a.
Co pozostało z opactwa Montmartre, oprócz kościoła Saint-Pierre-de-Montmartre na wzgórzu, to dzwon kaplicy Męczenników. Dzwon ten wieńczył kaplicę „dolnego opactwa”, Sanctum Martyrium (dzisiejsza kaplica Męczenników już nie istnieje). Został odlany w 1623 roku na zlecenie przeoryszy Marie de Beauvilliers, a następnie odkupiony przez Towarzystwo Starego Montmartre. Dziś można go podziwiać w prezbiterium kościoła Saint-Pierre de Montmartre, gdzie został zdeponowany.
Po rozbiórce budynków opactwa w 1794 roku kamieniarze rozparcelowali grunt, by wydobyć z niego gips.
Linia 12 metra i stacja Abbesses na placu Abbesses Stacja Abbesses jest najgłębszą stacją w paryskim metrze (choć nie w sieci RER). Dostępne są tam dwa windy, ale odważny spacerowicz, który zdecyduje się na schody, może również podziwiać malowidło ścienne. Stacja Abbesses, położona na linii 12, umożliwia dojazd autobusem linii 40 RATP (który prowadzi na szczyt wzgórza Montmartre).

Stacja została otwarta 30 stycznia 1913 roku, trzy miesiące po przedłużeniu linii do stacji Jules Joffrin. Jej nazwa pochodzi naturalnie od placu des Abbesses, który nawiązuje do przeorysz opactwa Dames de Montmartre, z których kilka nadało swoje imiona ulicom 9. i 18. dzielnicy.

Stacja Abbesses, położona między Pigalle a Lamarck – Caulaincourt, została wykopana podziemnie pod budynkami wzgórza Montmartre, z nachyleniem 4%. Ze względu na różnicę wysokości na powierzchni, jej perony znajdują się 36 metrów pod ziemią, co czyni ją najgłębszą stacją w sieci metra RATP.

Ma tylko jeden dostęp, znajdujący się na placu des Abbesses, naprzeciwko pod numerem 2 przy ulicy La Vieuville. Zachowała oryginalne dekoracje na ścianach echa (ściany oporowe z czasów jej budowy). Wejście ozdobione jest pawilonem Guimarda pochodzącym ze stacji Hôtel de Ville. Został przeniesiony tutaj w 1974 roku, choć wówczas stacją zarządzała Kompania Nord-Sud, która nie używała tego typu budowli. Została wpisana do rejestru zabytków decyzją z 29 maja 1978 roku. Dwa spiralne schody zostały odnowione, z widokami i freskami nawiązującymi do Montmartre’u.
Pawilon Guimarda, styl Art Nouveau, kontrowersyjny, znany na całym świecie
Pawilony Guimarda zostały zbudowane między 1900 a 1913 rokiem, w wyniku rzekomo sfałszowanego konkursu. Guimard ostatecznie wygrał „poza konkursem” w atmosferze skandalu, a sprawa zakończyła się sporem między artystą a jego klientem, CMP (Compagnie du Chemin de fer Métropolitain de Paris).

Do lat 60.–70. XX wieku część „obudów” Guimarda została zdemontowana, a większość pawilonów porzucona lub zniszczona. Jednak od lat 60. demontaż pozwolił na pożyczki i darowizny dla francuskich i zagranicznych muzeów publicznych lub instytucji prywatnych: Museum of Modern Art w Nowym Jorku otrzymało na przykład portyk ze stacji Raspail, a Musée national d’art moderne w Paryżu – obudowę ze stacji Montparnasse. Wszystkie istniejące jeszcze pawilony Guimarda są stopniowo chronione, odrestaurowywane i czasem przechowywane w rezerwie. Dopiero 29 maja 1978 roku, za ministerstwa Michela d’Ornano, 86 z 167 pawilonów Guimarda zostało wpisanych do rejestru zabytków, a ochrona została odnowiona 12 lutego 2016 roku wraz z dodaniem zapomnianej obudowy z placu de la Nation.

Około tuzin pawilonów Guimarda jest wystawionych w muzeach na całym świecie. Jeden z nich służy jako wejście do stacji Van Buren Street w Chicago, w sieci podmiejskich pociągów Metra.

Hector Guimard poślubił malarkę Adeline Oppenheim w 1909 roku. Zmarł w Nowym Jorku w 1942 roku.
Plac des Abbesses i „Notre-Dame-des-Briques”
Gdy podróżny metra dociera na plac, odkrywa stację metra z jej „pawilonem” Guimarda, karuzelą dla dzieci, latarniami z żeliwa i fontanną Wallace’a.

Naprzeciwko, na południowym zachodzie placu, pod numerem 19 przy ulicy des Abbesses, stoi kościół Saint-Jean-l’Évangéliste, zwany od 1904 roku „Notre-Dame-des-Briques”. Łączy w sobie wpływy bizantyjskie i secesję. Z obu stron, w ulicach des Abbesses, Durantin, de la Vieuville, Yvonne-le-Tac… przeplatają się modne sklepy i tarasy kawiarni, gdzie warto się zatrzymać.

W pobliżu, na placu Jéhan-Rictus utworzonym w 1936 roku, znajduje się ściana z emaliowanej lawy autorstwa Frédérica Barona i Claire Kito. Napis „Je t’aime” został tam przedstawiony w 311 językach.