Plaats Diana in Parijs, een locatie van twee herdenkingen

Het Place Diana is een nieuwe ruimte in de wijk Chaillot, in het 16e arrondissement van Parijs, op 500 meter ten noordoosten van de Eiffeltoren, langs de Seine-oever.

Place Diana in Parijs, een plek, een eeuwige vlam voor twee herdenkingen: die van de Vrijheid, gesymboliseerd door de replica van de vlam op de top van het Vrijheidsbeeld in New York, en die van de plaats van het ongeluk dat het leven kostte aan de prinses.
De nooit ingehuldigde Place Maria Callas
Op 24 juli 1997 had de Raad van Parijs namelijk een gemeentelijk decreet aangenomen om een plein aan te leggen op een deel van de Place de l’Alma. Het zou ‘Place Maria-Callas’ gaan heten en de inhuldiging was gepland op 11 september 1997 ter ere van de twintigste verjaardag van de dood van de zangeres Maria Callas. Op hetzelfde plein stond al de Vlam van de Vrijheid, een replica van de fakkel van het Vrijheidsbeeld in New York. Opgericht in 1989 ter ere van de Frans-Amerikaanse vriendschap, was deze sindsdien wat in de vergetelheid geraakt.
Het dodelijke ongeluk van prinses Diana in de tunnel van de Alma
Diana Spencer kwam op 31 augustus 1997 om het leven bij een verkeersongeval in de tunnel onder de Pont de l’Alma, die onder het Place de l’Alma doorloopt en zich onder het monument bevindt. Het publiek heeft de Vlam toen spontaan van haar oorspronkelijke functie ontheven en er een altaar ter nagedachtenis aan Diana van gemaakt.
Oorsprong van de naam van Place Diana
Het plein is vernoemd naar prinses Diana Spencer (1961-1997).

De volksgeestdrift die het ongeluk van lady Diana en rond de Vlam opriep, leidde ertoe dat de Raad van Parijs, destijds onder leiding van burgemeester Jean Tiberi, afzag van de inhuldiging van Place Maria-Callas. Het plein zou de naam van prinses Diana krijgen, maar dit plan werd blijkbaar opgeschort vanwege tegenstand van het Britse hof. Het plein bleef enkele jaren naamloos.

Het idee om het plein ‘Place Diana’ te noemen als eerbetoon aan de prinses kwam later weer terug. Het werd begin juni 2019 goedgekeurd door de Raad van Parijs, na een uitbreiding van het terrein, 22 jaar na de dood van de prinses.

Om de internationale volksverering van de prinses van Wales niet te verstoren – het plein was uitgegroeid tot een verplichte stop voor haar bewonderaars – werd de naam van de zangeres Maria Callas later toegekend aan de laan Allée Maria-Callas, verder naar het westen in het 16e arrondissement.
De Vlam van de Vrijheid op Place Diana
De Vlam van de Vrijheid heeft nieuw leven gekregen dankzij het ongeluk van Diana Spencer. Omdat het ongeluk ’s nachts plaatsvond, werd het monument bij het bekend worden van haar dood al bedekt met bloemen door anonieme bezoekers. Sindsdien komen bewonderaars en toeristen er samen om te gedenken, kransen neer te leggen, berichten en foto’s van Diana achter te laten, of graffiti op de nabijgelegen reling te schrijven, of herinneringsfoto’s te maken. Zo is de vlam spontaan veranderd in een altaar ter nagedachtenis aan Diana.
Het nummer ‘Candle in the Wind’ van Elton John
Het vlamvormige monument, 3,5 meter hoog, staat hier sinds 1987. Het was een geschenk aan de Fransen voor de restauratie van het Vrijheidsbeeld in New York in 1983. De levensgrote replica van de New Yorkse vlam was gefinancierd door een inzameling georganiseerd door de International Herald Tribune, die toen haar honderdste verjaardag vierde.

Het nummer Candle in the Wind van Elton John werd onmiddellijk geassocieerd met het monument Flame of Liberty, dat zich bevindt op de plek waar Lady Diana verongelukte. Sindsdien geloven sommige bezoekers dat deze vlam een speciaal ter ere van de prinses opgericht monument is. Het monument wordt nu door de website van het Parijse toeristenbureau gepresenteerd als de « Gedenksteen voor Prinses Diana ».
De werkelijkheid en de fantasie rond de dood van prinses Diana
Het officiële gedenkteken voor de dood van prinses Diana is in werkelijkheid het Clos des Blancs-Manteaux: een openbaar park in Le Marais, gelegen aan de rue des Blancs-Manteaux 21, bedoeld om kinderen kennis te laten maken met tuinieren en ecologische gebaren.

Een geïsoleerde initiatief streeft er ook naar om op de Place de l’Alma een bronzen monument voor Diana op te richten, gefinancierd door een particuliere inzameling.

Sommige samenzweringstheoretici leggen een verband tussen de fakkel op de Place Diana, die zij beschouwen als een verborgen symbool van de plannen van de Illuminati voor de wereld, en de dood van Diana, die zij toeschrijven aan een moord georganiseerd door diezelfde Illuminati.

De vlam, door deze afwijking van haar oorspronkelijke functie, werd bestempeld als een « sociaal palimpsest » en voorgesteld als een voorbeeld van het concept « tegen-monument », ontwikkeld door James Young.

Daarnaast wordt de vlam genoemd onder andere « fictieve graven », dat wil zeggen monumenten waar het publiek naartoe gaat om eer te betonen alsof het om een graf gaat, terwijl het lichaam van de overledene elders rust (in het geval van Diana op een eiland in Althorp, het familiedomein van de Spencers in het Engelse graafschap Northamptonshire).
De nieuwe Flame of Liberty in de tuinen van de Amerikaanse ambassade in Parijs
Om het oorspronkelijke symbool van de Flame of Liberty te behouden, werd op 14 juni 2008 een nieuwe sculptuur onthuld, getiteld Flame of Liberty, gemaakt door Jean Cardot. « Fysiek » heeft deze weinig gemeen met het origineel op de Place de l’Alma (zie foto).

Het blijft echter het symbool van de Frans-Amerikaanse vriendschap, aangezien het is opgericht in de tuinen van de Amerikaanse ambassade in Frankrijk en werd onthuld in aanwezigheid van de Franse president Nicolas Sarkozy en de Amerikaanse president George W. Bush. Dit project is het resultaat van een samenwerking tussen de Franse zakenman Marc Ladreit de Lacharrière en de Amerikaanse ambassadeur Craig Roberts Stapleton. Het draagt twee citaten, één van Lafayette (« De mensheid heeft zijn strijd gewonnen, de vrijheid heeft nu een land. ») en één van Benjamin Franklin (« Waar de vrijheid heerst, daar is mijn land. »). Gemaakt volgens de verlorenwas-techniek door de Fondation de Coubertin, zet het deze ambachtelijke knowhow voort.