Pont au Change, een verbinding tussen het Centre Pompidou en de wijk Latin

De Ponte au Change (letterlijk ‘wisselbrug’) verbindt het eiland van de Stad (Cité), vanaf het Paleis van Justitie, de Conciergerie en het Handelsgerecht, met de rechteroever (noord) ter hoogte van het Théâtre du Châtelet. Hij ligt op de grens tussen het 1e en 4e arrondissement van Parijs.

Zijn tweelingbroer, de Pont Saint-Michel, verlengt deze blik aan de overzijde van de Seine (zuid). Hij verbindt de boulevard du Palais, die voor het Paleis van Justitie loopt, met de place Saint-Michel (in het Quartier latin, op de linkeroever).

De Pont au Change, ook wel ‘wisselbrug’ genoemd, is een van de zevenendertig Parijse bruggen die de Seine overspannen.

Hij verbindt de kade van de Mégisserie, de kade van Grèves en de place du Châtelet (noord, rechteroever) met de kades van Corse en van l’Horloge op het eiland van de Stad (zuid, linkeroever).

De tympans (boogvlakken) van de pijlers van de brug dragen de letter ‘N’ van Napoleon, bekroond met laurierbladeren en gebeeldhouwd door Cabat.

De Pont au Change, op de hoofdkreek van de Seine, ligt stroomafwaarts van de Pont Notre-Dame en stroomopwaarts van de Pont Neuf
De brug van de 9e eeuw
De eerste brug die hier in de 9e eeuw werd gebouwd, onder het bewind van Karel de Kale, heette de ‘Grote Brug’ (Grand-Pont), in tegenstelling tot de ‘Kleine Brug’ (Petit-Pont) die de kleine kreek van de Seine ten zuiden van het eiland van de Stad overspande. Vandaag is dat de Pont Saint-Michel.

Net als de meeste bruggen van die tijd droeg de Pont au Change ook huizen en winkels.
De overstromingen van de Seine, die niet van gisteren zijn
De overstromingen van 1196, 1206 en 1280 sleten zes bogen weg. Na herbouw werd hij in december 1296 door een nieuwe vloed meegesleurd. In 1280 trad de Seine opnieuw buiten haar oevers. Gilles Corrozet schrijft: « In het jaar duizend tweehonderdtachtig was de rivier van de Seine in Parijs zo groot dat ze de grote boog van de Grote Brug (Grand-Pont) en een deel van de Kleine Brug (Petit-Pont) deed instorten en de hele stad omsloot, zodat men er alleen nog per boot kon binnengaan. »

Hij wordt vervangen door een nieuwe Grote Brug, die de ‘wisselbrug’ (pont-aux-changes) wordt genoemd. Stroomafwaarts wordt ook de Pont aux Meuniers (Molenbrug) gebouwd. In de 14e eeuw behoorden een deel van de molens en gebouwen op deze brug tot het Kapittel van de Notre-Dame van Parijs. Deze brug diende om tijdens de plechtige intochten van de soevereinen de weg naar de Notre-Dame te banen. De vleeshandelaars moesten dan tweehonderd dozijnen vogels loslaten bij het voorbijtrekken van de optocht, in ruil voor de toestemming die hen werd verleend om hun handel op deze brug op zondagen en feestdagen uit te oefenen.

De overstromingen houden aan. Bij de vloed van 1616 verloor de Pont au Change twee pijlers. In de nacht van 23 op 24 oktober 1621 werd hij volledig verwoest door de verspreiding van de brand van de nabijgelegen Pont Marchand.

De twee bruggen werden vervangen door een tijdelijke brug, de Pont de Bois (Houten Brug), voordat de Pont au Change tussen 1639 en 1647 op kosten van de juweliers en edelsmeden werd herbouwd.
Oorsprong van de naam van de Pont au Change
Deze brug dankt zijn naam aan de wisselagenten en edelsmeden die er zich op bevel van Lodewijk VII (Louis VII) vestigden.

Zijn huidige naam komt van het feit dat de wisselagenten, de ‘courtiers de change’, er hun bank hielden om munten te wisselen. Ze controleerden en reguleerden namens de banken de schulden van de boerengemeenschappen. Destijds hadden de juweliers, edelsmeden en wisselagenten hun winkels zo dicht op elkaar gebouwd dat de Seine vanaf de brug niet meer zichtbaar was.

De brug van 1647 en de daaropvolgende overstromingen
Deze brug werd tussen 1639 en 1647 herbouwd volgens de plannen van Androuet du Cerceau en op kosten van de bewoners: de stenen brug telde zeven bogen en was met een breedte van 38,6 meter toen de breedste van de hoofdstad. Hij werd nog ernstig beschadigd door de overstromingen van 1651, 1658 en 1668.

Bij de bouw ervan werd een monument opgericht ter ere van de glorie van de jonge Lodewijk XIV, alsook van zijn ouders, Lodewijk XIII en Anna van Oostenrijk, aan het uiteinde van de brug op de rechteroever. Dit monument werd in 1740 hersteld, maar tussen 1786 en 1787 afgebroken. Ook de huizen die de brug ondersteunden werden gesloopt. De schilder Hubert Robert vereeuwigde hun afbraak in verschillende doeken, waarvan er twee bewaard worden in het Musée Carnavalet in Parijs.
De Pont-au-Change tijdens de Julirevolutie
Tijdens de ‘Drie Glorieuze Dagen’ waren de omgevingen van de Pont-au-Change het toneel van gevechten tussen de opstandelingen en de troepen.
De Pont-au-Change van 1860: de huidige brug
De huidige Pont-au-Change werd tussen 1858 en 1860 gebouwd onder het bewind van Napoleon III en draagt daarom zijn keizerlijke monogram. Tijdens de werkzaamheden werd een tijdelijke brug tussen de twee oevers geplaatst. Op hetzelfde model als deze nieuwe brug werd de Pont Saint-Michel, die in dezelfde periode werd herbouwd, over de Seine gelegd in lijn met de linker oever van het Île de la Cité, in de richting van het zuiden van de hoofdstad.

De Pont-au-Change, 103 m lang en 30 m breed, werd tussen 1858 en 1860 gebouwd door de ingenieurs Vaudrey en Lagalisserie. Hij bestaat uit drie bogen van elk 31 m (tegenover 6 of 7 voor de vorige bruggen), in de vorm van een mandboog. Hij verlengt de Pont Saint-Michel, zijn tweelingbroer, naar de rechteroever.
De boekhandels bij de Pont-au-Change
Gelegen tussen de Conciergerie en het Louvre telt de wijk ook talrijke boekhandels op de kades in de buurt van de brug. Sinds 1578 worden er boeken tentoongesteld op de oevers van de Seine. Vroeger liepen verkopers rond met kisten boeken die aan hun nek hingen. Daaraan danken ze de naam ‘halsdragers’. In 1732 waren er 120 van hen en na de Revolutie waren ze nog talrijker. In 1822 werd hun beroep officieel erkend. In 1891 mochten ze hun waar op de plek achterlaten met de komst van de beroemde groene kistjes. Bevestigd aan de kades met sloten maken ze deel uit van de geschiedenis van Parijs.