Begraafplaats van Montmartre, locatie en beroemdheden uit de kunstwereld

De begraafplaats van Montmartre, officieel Cimetière du Nord geheten, opende in 1825 zijn deuren. Het is de op twee na grootste begraafplaats van Parijs, na Père-Lachaise en Montparnasse. De oppervlakte bedraagt 11 hectare.
De uitzonderlijke ligging van de begraafplaats van Montmartre
De begraafplaats ligt op de flanken van de Butte Montmartre en biedt een hoogteverschil van 20 meter en een opmerkelijk uitzicht op de hoofdstad. Er staan hier 21.500 graven in de schaduw van bijna 800 bomen – 38 verschillende soorten, voornamelijk esdoorns, aangevuld met kastanjes, lindes en levensbomen.
Oorsprong van de begraafplaats
Tijdens de Revolutie werden begraafplaatsen beschouwd als bezit van de geestelijkheid. Bij wet van 15 mei 1791 werden ze genationaliseerd (staatsbezit). Als gevolg van deze wet werd de oude parochiebegraafplaats van Montmartre, de ‘Cimetière du Calvaire’, eigendom van de gemeente Montmartre (die onafhankelijk was van Parijs). Deze werd in deze onrustige periode gesloten.
Waarschijnlijk ontstond na de sluiting van deze oude begraafplaats het idee voor de grote begraafplaats van het Noorden. De gekozen locatie bestond uit voormalige groeven van Montmartre, bekend om hun gips, dat in de hoofdstad werd omgezet in pleisterwerk dat veelvuldig gebruikt werd.
Geschiedenis van de begraafplaats van Montmartre
De begraafplaats droeg achtereenvolgens de namen ‘Cimetière de la Barrière Blanche’, ‘Cimetière sous Montmartre’, ‘Champ du Repos’ en ten slotte ‘Cimetière de Montmartre’, afhankelijk van de locatie.
Deze nieuwe begraafplaats opende in 1795 (met name vanaf 1798). Het was toen slechts een smalle omheinde ruimte op de plek van verlaten groeven. Al snel raakte deze ‘provisorische’ begraafplaats overvol, waarna tijdens de Restauratie grote nivellerings- en uitbreidingswerken werden uitgevoerd. Officieel opende de begraafplaats op 1 januari 1825 de deuren.
De begraafplaats van Montmartre maakt sinds 1860 deel uit van Parijs, toen de gemeente Montmartre werd geannexeerd door de stad Parijs. De begraafplaats is ook historisch belangrijk vanwege de vele beroemdheden die er begraven liggen. Hij is zelfs beschermd als historisch monument. De ingang bevindt zich aan de 20, avenue Rachel, in het 18e arrondissement, aan de kant van de Butte Montmartre.
De begraafplaats van Montmartre is de op twee na grootste begraafplaats van Parijs (gelijk aan de begraafplaats van Batignolles), na Père-Lachaise (in het noordoosten van Parijs) en Montparnasse (in het zuidwesten van Parijs). De oppervlakte bedraagt 10,48 hectare. Jaarlijks worden er ongeveer 500 mensen begraven.
Een andere bijzonderheid: de begraafplaats van Montmartre wordt doorkruist door de Pont Caulaincourt, een metalen brug gebouwd in 1888 die tijdens de bouw veel controverse opriep.
Het probleem van de Parijse begraafplaatsen (binnen de stad)
‘Er is duidelijk niet genoeg ruimte in Parijs zelf’, aldus een begrafenisondernemer. De gemeente Parijs, die de 14 begraafplaatsen binnen de stad beheert, beheert ook nog eens 6 begraafplaatsen in de Parijse banlieu. Toch is dat niet voldoende. Het gevolg: de prijzen van grafconcessies voor families zonder historische band met de hoofdstad zijn zeer hoog.
Families worden ook gestimuleerd om hun overledenen elders in Frankrijk te begraven (bijvoorbeeld in de gemeente waar ze een tweede woning hebben) of te kiezen voor crematie (minder gebruikelijk in Frankrijk dan in veel andere landen).
Aan de kant van het gemeentebestuur voert de administratie meer ‘herroeping van erfelijke concessies’ uit, maar dit is een langdurige procedure (meer dan 10 jaar), omdat de afwezigheid van familie over meerdere decennia moet worden gecontroleerd. Tegelijkertijd verstrekt ze nieuwe, niet-erfelijke concessies, beperkt tot 10, 20 of 30 jaar.

Vandaar het belang om te sterven als je een beetje bekendheid hebt.
Beroemdheden begraven op de begraafplaats van Montmartre
Ze zijn er in groten getale in de bijna 200 jaar dat deze begraafplaats bestaat. Sommigen, beroemd in hun tijd, zijn vandaag vergeten. Hieronder vindt u een niet-uitputtende lijst.

Als u de begraafplaats bezoekt, vergeet dan niet om een gratis plattegrond te vragen bij de receptie. Daarop vindt u de locatie van alle beroemdheden die er rusten. U kunt deze twee documenten ook raadplegen in de galerij van deze post (de laatste twee foto’s).

De begraafplaats van Montmartre herbergt een groot aantal schrijvers, acteurs, musici, dansers en kunstenaars in het algemeen. Sommige graven worden bijzonder druk bezocht, met name dat van de zangeres Dalida.

André-Marie Ampère (1775-1836)

Claude Autant-Lara (1901-2000)

Michel Berger (1947-1992) & France Gall (1947-2018)

Hector Berlioz (1803-1869)

Marcel Boussac (1889-1980)

Jean-Claude Brialy (1933-2007)

Camondo

Guy Carcassonne (1951-2013)

Pierre Cardin (1922-2020)

Jean-Baptiste Charcot (1867-1936)

Jean-Martin Charcot (1825-1893)

Jacques Charon (1920-1975)

Véra Clouzot (1913-1960) en Henri-Georges Clouzot (1907-1977)

Dalida (Yolanda-Cristina Gigliotti, genaamd) (1933-1987)

De dame met de camelia’s (Rose Alphonsine Plessis)

Edgar Degas (1834-1917)

Théophile Delcassé (1852-1923)

Émile Deutsch de la Meurthe (1847-1924)

Alexandre Dumas fils (1824-1895)

Marie Duplessis (1824-1847)

Jacques Fabbri (1925-1997)

Georges Feydeau (1862-1921)

Alain Feydeau (1934-2008)

Léon Foucault (1819-1868)

Charles Fourier (1772-1837)

Alexandre-Évariste Fragonard (1783-1850)

Jean-Honoré Fragonard (1732-1806)

Michel Galabru (1922-2016)

Edmond de Goncourt (1822-1896)

Jules de Goncourt (1830-1870)

Amédée Gordini (1899-1979)

La Goulue (Louise Weber) (1866-1929)

Lucien Guitry (1860-1925)

Sacha Guitry (1885-1957)

Jean Hamburger (1909-1992)

Louis Jouvet (1887-1951)

Margaret Kelly (1910-2004)

Eugène Labiche (1815-1888)

Michael Lonsdale (1931-2020)

Francis Lopez (1916-1995)

Mary Marquet (1894-1979)

Jeanne Moreau (1928-2017)

Jacques Offenbach (1819-1880)

Rose Alphonsine Plessis (1824-1847)

Juliette Récamier (1777-1849)

Ernest Renan (1823-1892)

Dick Rivers (Hervé Forneri, genaamd) (1945-2019)

Jacques Rivette (1928-2016)

Charles-Henri Sanson (1739-1806)

Henri Sanson (1767-1840)

Henri-Clément Sanson (1799-1889)

François Truffaut (1932-1984)

Alfred de Vigny (1797-1863)

Pierre Waldeck-Rousseau (1846-1904)

Louise Weber, genaamd « La Goulue » (1866-1929)

Émile Zola (1840-1902)