Trap van de Butte Montmartre, in totaal 38, beschermd stadsgezicht, een must-see
De trappen van de Butte Montmartre, wereldberoemd, zijn een onmisbare toeristische attractie. Van de 148 trappen die Parijs telt, liggen er 38 in Montmartre. Niet slecht voor een stad die bijna vlak ligt op een vlakte waarvan het hoogste punt slechts 131 meter boven zeeniveau uitsteekt, midden in het kerkhof Saint-Vincent, bovenaan de Butte.
De trappen van de Butte Montmartre: voor elke smaak
Een recente studie van het Atelier Parisien d’Urbanisme definieert ze als volgt: trappen die wegen op verschillende niveaus verbinden (32), trappen tussen trottoirs en wegen op verschillende niveaus (5) en trappen tussen een weg en een kunstwerk (1).
Een andere ‘karakterisering’ ligt in het type trap (centraal, zijdelings, over de volle breedte, met keien afgezet, met terrassen, met convergerende of divergerende opgangen, etc.). Voor de bewoners vormen de trappen een probleem. Toegang tot hun woning of gebouw, boodschappen doen, verhuizen. Het aantal treden, de inrichting van de trap, het zijn allemaal criteria die niet onderschat mogen worden voordat je je in Montmartre vestigt. Leven op de Butte is niet altijd rozengeur en maneschijn!
De bekendste trappen van de Butte Montmartre: langs de kabelbaan of de ‘rue Foyatier’
In werkelijkheid is de ‘rue Foyatier’ slechts een naam: het is een trap van 222 treden, puur en simpel, die rechtstreeks naar de Sacré-Cœur leidt en daarbij het square Louise Michel doorkruist. Hij loopt langs de kabelbaan, zijn directe ‘rivaal’, over 207 treden en een hoogteverschil van 36 meter. De 15 extra treden (in totaal dus 222) zijn nodig om het niveau van het bovenste station op het parvis van de Sacré-Cœur te bereiken.
Deze ‘rue Foyatier’, die naar het zuiden gericht is en uitkijkt op het centrum van Parijs, biedt een unieke kans om foto’s te maken. Maar je kunt ook je talent uitoefenen vanaf het parvis.
De trap van de rue Foyatier: een jaarlijkse uitdaging
Veel mensen nemen de kabelbaan, voor de prijs van een metrokaartje, om de 202 treden van de nabijgelegen trap te vermijden. Maar er zijn altijd dappere zielen die de klim te voet proberen. En sommigen doen het zelfs hardlopend!
Sinds enkele jaren organiseert HappyCulture, een hotelmerk, begin juni een originele wedstrijd: probeer alle trappen in minder dan 30 seconden te beklimmen! Bij elke beklimming doneert het merk 100 euro aan Mécénat Chirurgie Cardiaque om hartoperaties voor zieke kinderen te financieren. In 2022 werd er zo bijna 70.000 euro opgehaald, waarmee vijf kinderen geopereerd konden worden. Bovendien wordt er op Instagram, voor elke ‘like’ op de post die aan de actie is gewijd op de dag van de wedstrijd, nog eens 1 euro extra gedoneerd.
Om je voor te bereiden, weet dan dat je de Butte drie keer zo snel moet beklimmen als de kabelbaan, die er 1 minuut en 30 seconden over doet. Olympische atleten, sporters en avonturiers uit Koh-Lanta en andere bekende gezichten zullen je aanmoedigen. Tot aan de voet van de kabelbaan!
De langste trap van Montmartre: de rue du Mont-Cenis
Het gaat om de rue du Mont-Cenis, een steile weg van 1.304 meter lang en 12 meter breed. Hij begint op de kruising van de rues Saint-Éleuthère en Azaïs, net onder de Sacré-Cœur in de wijk Montmartre, loopt langs de kerk Saint-Pierre de Montmartre bij de place du Tertre, doorkruist de rue Saint-Vincent, de rue Lamarck, de place Jules-Joffrin, de rue Marcadet, de rue Ordener, de rue Championnet en de boulevard Ornano, en eindigt bij de rue Belliard.
In werkelijkheid is de rue du Mont-Cenis geen trap van 1.304 meter lang, maar een opeenvolging van trapdelen. Zo zijn er bijvoorbeeld 52 treden tussen de rue Custine en de rue Lamarck, 54 tussen de rue Paul-Féval en de rue Saint-Vincent, en 81 tussen deze laatste en de rue Cortot.
Vroeger bekend als pelgrimsweg naar Saint-Denis (« petite rue Saint-Denis » in het zuidelijke deel en « chaussée Saint-Denis » in het noordelijke deel), kreeg deze steile route de naam Mont-Cenis, vernoemd naar het gelijknamige bergmassief in de Noordelijke Alpen.
De trappen van de trappen van de Butte Montmartre
Sommigen hebben zich vermaakt met het tellen van het aantal treden van elke trap in Montmartre. In totaal zijn er minstens 2 207, en dat cijfer is waarschijnlijk nog aan de lage kant. Het aantal treden van de bekendste trappen is als volgt (« rue » staat in Montmartrois voor « trap »):
Rue Maurice-Utrillo : 140 treden
Rue du Mont-Cenis : 51 treden + meerdere trappenreeksen
Rue Paul-Albert : 101 treden
Rue Foyatier : 207 treden
Avenue Rachel – Rue Caulaincourt : 60 treden
Rue Chappe : 95 + 66 treden
Allée des Brouillards : 4 treden
Trap van de Funiculaire (totaal) : 222 treden
Er zijn ook minder bekende, maar even charmante trappen die perfect passen bij het imago van deze wijk. De steilste trap van Montmartre is waarschijnlijk de rue Utrillo. Niet erg lang, maar wel uitdagend. Bovenaan kom je uit op een klein, intiem pleintje, en als je verder loopt via de rue Albert, kom je bij het passage Cotin, dat ook een schaduwrijke trap heeft.
De rue du Chevalier-de-la-Barre heeft ook zijn eigen trap, vernoemd naar deze ridder. Hij geeft toegang tot de tuin van de Turlure. Deze trap uit de 17e eeuw heette vroeger rue des Rosiers. Pas in 1906 kreeg hij zijn huidige naam. Hij verbindt de rue du Ramey met de rue du Mont-Cenis, die ook zijn eigen trap heeft – en niet de minste, want deze wordt beschouwd als « de langste van de Butte ».
De trappen van de Butte Montmartre ’s nachts ’s Nachts krijgen de trappen van de Butte Montmartre een vreemde, mysterieuze, zelfs enge uitstraling. Alsof je in een misdaadroman bent beland, waar alles wijst op de misdaad die nog moet gebeuren. Toch is de Butte Montmartre een veilige plek, waar criminaliteit niet hoger is dan elders!
Het Chemin de Lumière van Montmartre Sinds december 2022 schittert het Chemin de Lumière weer vanaf de rue Lamarck, via de trap die naar de Sacré-Cœur leidt langs de rue du Chevalier-de-la-Barre. In 1995 ontworpen door Henri Alekan, een van de grootste Franse cameramannen, en Patrick Rimoux, beeldhouwer en lichtkunstenaar, was dit kunstwerk al eerder te zien in 1993 in Bourgondië en Brussel voordat het in Montmartre arriveerde. Henri Alekan had de trappen van de Butte trouwens al verlicht voor de film *Juliette ou la Clé des songes* van Marcel Carné. De ADDM (Association de Défense de Montmartre) strijdt al jaren voor de renovatie van dit Chemin de Lumière, door het project voor te leggen aan de stem van de Parijzenaars in het kader van de begroting met participatie. En doorzettingsvermogen heeft uiteindelijk zijn vruchten afgeworpen, want het Chemin de Lumière fonkelt weer in de nacht van Montmartre. Bestaande uit 135 sterren van optische vezels en gekleurd glas, stelt het Chemin de Lumière de stand van de sterrenbeelden aan de hemel boven Parijs op 1 januari (links van de trap) en 1 juli (rechts) voor, en voegt zo een extra magische touch toe aan de nachten van Montmartre.
De trappen van de Butte Montmartre in de film Montmartre (en Pigalle, aan de voet van de Butte) dient al sinds de jaren 1930 (minstens) als decor voor films. En natuurlijk hebben de trappen, die overal op de Butte te vinden zijn, inspiratie geboden voor scènes die filmliefhebbers niet snel zullen vergeten. Hier zijn er een paar, maar tientallen andere zijn te ontdekken in gespecialiseerde media:
Tanguy, de terugkeer (2019) : bevat scènes die zijn opgenomen in Montmartre, met name in de rue Lepic
Een zak vol knikkers (2017) : scènes die zijn opgenomen in Montmartre, zoals een scène aan het begin van de film waarin twee kinderen knikkers spelen op de trappen van de place Émile-Goudeau.
Dalida (2017) : herkenbaar is haar huis, de prachtige rue de l'Abreuvoir en het restaurant van de Moulin de la Galette.
De ex van mijn leven (2014) : scènes in Montmartre vanaf minuut 29, in de rue de la Bonne en rue Saint-Vincent. Je ziet de cabaret Le Lapin Agile.
Three Days to Kill (2014) : de acteur Kevin Costner fietst met zijn dochter door de prachtige rue de l'Abreuvoir in Montmartre.
Midnight in Paris (2011) : de trap van de rue du Chevalier-de-la-Barre achter de Sacré-Cœur.
Kleine Nicolas (2009) : meerdere scènes opgenomen in Montmartre, zoals de uitgang van de school in de rue Foyatier, de achtervolging per auto in de avenue Junot, de ijswinkel in de rue Ravignan (in werkelijkheid werd de winkel "le ZUT" omgetoverd tot ijswinkel!) en ook scènes in de rue Saint-Vincent en rue de la Bonne, achter de basiliek van Sacré-Cœur.
La Môme (2007) : Édith Piaf zingt op straat, ze wordt ontdekt door Louis Leplée (Gérard Depardieu), een scène op de trap van de rue du Calvaire waar Marion Cotillard rent met Sylvie Testud, en een scène in de bocht van de rue Berthe.
Monsieur Batignole (2002) : scène opgenomen in de rue du Mont-Cenis waar Monsieur Batignole (Gérard Jugnot) naar de conciërge gaat waar de neefjes van Simon (Jules Sitruk) zich hebben verstopt.
De fabuleuze lotgevallen van Amélie Poulain (2001) : een film die talloze prijzen en nominaties heeft gewonnen, waaronder dertien Césars en vijf Oscars. In 2002 won de film vier Césars, waaronder die voor Beste Film en Beste Regisseur.
Opmerking:
Op de Butte is er een school die toekomstige filmmakers opleidt: La Fémis (École Nationale Supérieure des Métiers de l'Image et du Son). Sommige leerlingen van deze school worden later regisseurs.
De Butte Montmartre en La Complainte de la Butte
Er zijn veel liedjes over Montmartre en de Butte Montmartre. De meeste bezingen onder andere de trappen. Maar er is één lied, nostalgisch en liefdevol, dat de hele wereld heeft veroverd met 128 versies, gezongen door even zovele zangers: La Complainte de la Butte. Sinds de release in 1955 is het een klassieker geworden van het chanson over Parijs, Montmartre en het Franse lied.
Oorspronkelijk gezongen door Cora Vaucaire als single en in de film French Cancan (1955) van Jean Renoir. Tekst van Jean Renoir, muziek van Georges van Parys. En wat blijft hangen na het beluisteren: « De trappen van de Butte zijn hard voor de armen... »